Tại sao các Chi phái không thống nhứt về Tòa Thánh Tây Ninh được?
Ðây là một câu hỏi làm hoang mang rất nhiều người. Những người hành đạo đi sau có cảm tưởng dường như càng vận động thống nhứt, càng có sự dạy dỗ khuyên lơn, khuyến cáo của chư Thiêng liêng chừng nào thì chia rẽ lại càng trầm trọng chừng nấy.
Có lẽ những người hành đạo đi sau bực tức hơn là hoang mang, bực tức cho sự việc, vì sự việc đã biến thành những chướng ngại vật cho sự tiến triển của cơ Ðạo mà mình muốn để vào một tay xây dựng....
Thầy (Ðức Chí Tôn) chỉ trông cậy có một điều là thiệt lòng, là chơn thành mà thôi. Với Thầy, Thầy muốn ở các con một tấm lòng, nhưng không phải bất cứ tấm lòng nào, mà tấm lòng chơn thật mà thôi, trước mắt Thầy cũng thế, sau lưng Thầy cũng thế, không có Thầy cũng thế. Còn giữa con cái Thầy thì Thầy cũng muốn thấy con cái Thầy thương yêu hòa thuận với nhau, nhưng không phải thương yêu hòa thuận đầu môi chót lưỡi, thương yêu hòa thuận trên giấy tờ, mà thiệt lòng, vâng, thiệt lòng nghĩa là chơn thành thương yêu hòa thuận.
Nếu cái thiệt lòng đó có, nếu cái chơn thành đó có, và nếu cái tình thương yêu hòa thuận đó thật có, thì các nguyên nhân mà Ðức Hộ Pháp Phạm Công Tắc nêu ra trên kia chắc có lẽ đã được giải quyết từ lâu rồi. Vì lẽ tình thương chơn thành sẽ khắc phục một cách dễ dàng những chỗ vị kỷ, vị danh, vị lợi, cũng như tự ái, tự đại, tự tôn.
Hễ thiệt lòng thương thì sẽ hiến dâng trọn vẹn, mà hiến dâng trọn vẹn thì cái TA chỉ còn là để phục vụ cho cái tình thương đó mà thôi. Thương ở đây là thương Ðạo, thương Thượng Ðế, thương nhơn sanh, thương con cái Ðức Chí Tôn, thương anh chị em của mình, thương nhơn loại, mà hễ thiệt lòng thương rồi thì tự nhiên là thiệt lòng tin, mà thiệt lòng tin thì không còn tí gì nghi ngơ ø nữa, cái mà Thầy thường dạy người trong Ðạo ở những ngày đầu.
Nghi kỵ là một nguyên nhân nữa để chia rẽ nhau, mà nghi kỵ là do mất chữ tín với nhau, là bội tín, thất tín mà ra.
Thật thế, lúc mới khai đạo, tất cả các chư vị tiền khai đều cùng nhau chung tay góp sức để giúp Thầy lập đạo, tin tưởng nơi nhau, một lòng một dạ, chia ngọt xẻ bùi, chi chi cũng cùng nhau bàn thảo, rót hết cả tâm thành với nhau, bày tỏ với nhau bao điều thầm kín tâm tư trước những trở lực bao quanh tứ phía, che chở cho nhau trước những cạm bẫy dẫy đầy hằng ngày của thực dân đô hộ. Nói một cách khác, tin nhau như thể tay chân. Rồi đến một lúc nào đó, thình lình có việc "Mặt nhựt hồi mô thấy xẻ hai . . . Bụng muốn phân chia hỏi bởi ai?"
Câu hỏi nầy bắt đầu đặt một dấu hỏi trong lòng những môn đồ của Thượng Ðế. Dấu hỏi đó cứ theo cái đà nứt rạn kể từ Thánh Thất Cầu Kho, Ban Chỉnh Ðạo, Tiên Thiên, v.v... mà lớn lần lên cho đến đỗi mối nghi kỵ càng ngày càng ăn sâu vào tâm tư, trước nhứt của những vị đứng đầu các Chi phái, rồi sau nữa, của người Cao Ðài nói chung trong toàn đạo.
Một khi mối nghi kỵ đã nảy nở trong lòng người thì một vấn đề tâm lý đã được đặt thành. Rồi từ đó đến sau, không một ai tin ai nữa, dầu có nói bao nhiêu lời, dầu có viết bao nhiêu chữ, dầu có họp bao nhiêu lần đi nữa. Vấn đề tâm lý nầy không thể nào giải quyết được, nếu không được mang ra mổ xẻ một cách khách quan chân thành. Từ 1935 cho đến 40 năm sau, vấn đề tâm lý nầy không được mang ra một lần để giải quyết, vì một lẽ nào đó, vấn đề thống nhứt cũng không thể thực hiện.
Thế cũng chưa hết, vấn đề tâm lý nầy đã được nảy sanh rồi thì nó lại sanh ra những vấn đề tâm lý phụ thuộc mà về lâu sau nầy sẽ trở thành một bịnh nan y bao trùm tất cả những cái "tự ái, tự đại, tự tôn" đã được ghi trên. Bịnh tâm lý nầy hết phương cứu chữa, bịnh chia rẽ đến đây khó mà làm gì được....
Ðứng về một khía cạnh khác nữa thì cũng thấy hiện diện trong cơ đạo những bịnh khác nữa rất thường tình trong nhơn sanh trên cõi dinh hoàn là: vị kỷ, vị danh, vị lợi, mà trong đạo thường đề cập đến một vài phương diện gọi là "cân đai, áo mão, chức tước, lấy danh đạo tạo danh đời và làm lãnh tụ."
Trong những bịnh nầy, có lẽ cái bịnh làm lãnh tụ là nổi nhứt chăng trong phần chia Chi lập Phái? Các bịnh kia còn có thể chữa được, tuy khó chữa nhưng cũng còn có thể chữa được, chứ cái bịnh cuồng vọng làm lãnh tụ thì thật vô cùng khó khăn, thật là nhiều, quá nhiều, lan tràn trong xã hội. Chỉ có chức lãnh tụ mới giải quyết được cái bịnh lãnh tụ mà thôi.
Cứ phóng tầm mắt chung quanh chúng ta trong Ðạo cũng như ngoài đời thì thấy rõ, không cần phải biện chứng gì cả. Trong Ðạo thì chỉ trông vào thành phần các Chi phái, và phẩm vị của các thành phần đó thì thấy rất rõ ràng. Chí đến tín đồ cũng chưa an phận tu hành để tăng tiến mà còn muốn làm Nguyên Soái để rồi bị bỏ vào nhà thương điên. (Nhóm Tịch Cốc)
Nếu ai cũng muốn làm lãnh tụ hết thì làm sao có một lãnh tụ cho tất cả? Mà không có lãnh tụ cho tất cả thì cơ đạo không khi nào thống nhứt được; mà vấn đề chọn một vị lãnh tụ cho tất cả, theo lẽ phải, không thành vấn đề, vì lẽ ngoài đời cũng như trong đạo, có đầy đủ phương pháp để giải quyết nó một cách dễ dàng nếu thành tâm muốn giải quyết. Vần đề là vì nơi đây không chiïu đặt ra hoặc không muốn đặt ra để giải quyết, nghĩa là không muốn vấn đề được giải quyết.
Ðó cũng là một lẽ nữa làm cho cơ đạo không thể thống nhứt được.
Chia rẽ có thể làm chậm sự tiến triển của nền Ðại Ðạo, chứ không khi nào diệt được Ðạo, vì chưởng quản ÐÐTKPÐ là Thượng Ðế, mà Thượng Ðế là vô vi. Có ai phàm tục phá được vô vi đâu? Hơn nữa, vô vi nầy là vô vi Thượng Ðế thì tất nhiên tuyệt đối. Phá thì được chớ diệt chắc là không được rồi.
Ngoài những nguyên nhân nêu trên đã làm cho cơ đạo không thống nhứt được, còn có một vài trớ trêu, tưởng cũng cần ghi riêng biệt ra để lưu ý.
Trước nhứt, chính những vị đã tự tách rời khỏi Tây Ninh để lập Chi phái cũng là những vị hô hào hoạt động mạnh nhứt cho cơ thống nhứt. Nhưng trớ trêu thay! chư vị càng hô hào chừng nào, càng hoạt động mạnh chừng nào, lâu chừng nào, lại càng bị nghi ngờ nhiều chừng nấy. Cái lẽ tự nhiên là vì cái gút tâm lý nêu trên không được cởi tháo; cái mê hồn trận nghi ngờ đã đưa chư vị vào một cơn gió trốt quay tít không còn lối thoát nữa, vì thế cho nên mãi cho đến năm 1954, hãy còn lập Hội Thánh để khánh thành vào năm 1956!
Thứ đến là sau nầy khi thấy việc thống nhứt thành một việc đạo rất thời trang, được ai ai cũng để ý đến, nên có những cá nhân tranh giành để hoạt động, tạo thành một phong trào "Thống nhứt ngầm chống thống nhứt" với ý đồ là để Chi phái mình được danh dự làm việc đó. Vì thế mà có những mưu mô giữ miếng mà Thầy đã phiền trách trước kia.
Bên ngoài, khi hắc cân bạch y gặp nhau thì bãi buôi, chào chào mừng mừng vui vẻ, nhưng bên trong thì phần ai nấy lo, miếng ai nấy giữ. Có nhiều khi vì quá say mê trong dục vọng mà đâm ra ruồng rẫy, xua đuổi ngấm ngầm tế nhị, để lại cho đồng đạo một cái vị hoặc một cái hậu đắng chua.
Thống nhứt cho cơ đạo thì quí hóa vô cùng, nhưng thống nhứt cho quyền lợi hoặc cho danh vọng cá nhân mình thì gây ra tình trạng "Thống nhứt phản thống nhứt" nghĩa là làm cho chia rẽ càng thêm chia rẽ... ... ...
Trong bất cứ trường hợp nào, toàn đạo phải tin tưởng trọn vẹn vào một việc: Có Thầy, có Thiêng liêng chưởng quản cơ đạo. Cứ một lòng theo Hội Thánh, một Hội Thánh duy nhứt của ÐÐTKPÐ, nơi đây có nghĩa là Tây Ninh và Tây Ninh mà thôi, bất cứ như thế nào, tối hậu sẽ có Thầy.
Vì một lẽ duy nhứt là sự nguyên vẹn của cơ Ðại Ðạo là đại sự, là điều kiện tối cần thiết, không có không được, để đi đến mục tiêu tối cao tối thượng của Thượng Ðế đã đề ra cho cơ Ðại Ðạo.
Người viết mấy hàng nầy không thấy có một lý lẽ chính đáng nào để biện minh cho ổn thỏa được việc chia rẽ, chia Chi lập Phái. Nếu không đồng ý với nhau cho tới mức không thế ngồi chung với nhau được, thì cách xử sự tốt đẹp nhứt là nói lên tiếng nói thành tâm thiện ý, rồi bước ra, nếu mình muốn, về nhà đóng cửa lại tu hành tịnh luyện.
Như thế mới phải, mới nên, mới xây dựng, mới đúng với chữ tu hành. Chứ bước ra để lập một tổ chức khác hầu chống lại cái tổ chức trước kia của mình, thì chắc chắn sẽ tạo ra điều sứt mẻ, tạo ra sự chia rẽ hữu hình thật sự khó bề sửa chữa về sau.
Hậu quả rất là tai hại, như ta đã thấy rõ trong 60 năm qua trong Ðạo, và bao nhiêu lần trong lịch sử nước nhà.
Còn nếu muốn "chỉnh" lại những việc mình cho là sai lầm trong việc điều hành điều khiển cơ đạo, thì có không biết bao nhiêu phương cách tốt đẹp đầy ý nghĩa xây dựng, hợp với câu kinh đầu của bài kinh đầu của đạo là "Ðạo gốc bởi lòng thành tín hiệp", đồng thời giữ vững được sự nguyên vẹn của nền đạo. Làm cái chi mà không giữ được không tạo được tinh thần "thành, tín, hiệp" thì không giữ gốc đạo rồi vậy. Mà không giữ được gốc đạo thì không thể nào sống được, tồn tại được, chứ đừng nói tới việc tăng tiến được. Căn bản giữ đạo là ở chỗ đó vậy. Căn bản thương đạo, thương dân thương nước, thương người là ở chỗ đó vậy.
Còn nếu nói rằng vì "đã mong mỏi sự xuất hiện một Hội Thánh duy nhứt mà không thấy" nên lập lên một Hội Thánh khác nữa, ngoài cái Hội Thánh gốc của cơ đạo, thì chính mình đã vi phạm luật đạo như bao nhiêu người khác, vì cơ đạo không được phép có nhiều Hội Thánh. Hoặc giả cho Hội Thánh của mình là Hội Thánh duy nhứt vì một lẽ nào đó thì lại càng không đúng lý nữa, càng chứng tỏ cái phàm tâm của mình và càng làm cho cơ đạo xáo trộn và phân tán hơn nữa.
Chia rẽ là không thống nhứt, là phản thống nhứt. Chia rẽ mà còn nói đến thống nhứt thì chắc hẳn là có tư tâm tư ý, tư lợi tư quyền, tư kỷ.
Tách rời ra khỏi Tây Ninh để lập lên một Hội Thánh khác và sau khi gây dựng bề thế tổ chức xong xuôi, rồi trở lại kêu Tây Ninh thống nhứt, thì thật quả là chôn sâu cái tinh thần thống nhứt bất vụ lợi vì Thầy vì Ðạo, vì nhơn sanh. Không trách, vì cái lẽ nói khác, nghĩ khác, làm khác đó, nghĩa là không đạo hạnh, nên cơ đạo không thống nhứt được và bị chinh nghiêng trong 60 năm qua.
Muốn Ðạo thành, muốn đất nước dân tộc vinh quang, nhơn sanh được hòa bình cơm no áo ấm thì đừng khi nào làm cho cơ đạo bị chia rẽ, bất câu trong trường hợp nào. Muốn cơ đạo giữ được sự nguyên vẹn thì đừng tách rời, đừng sang ngang để chia Chi lập Phái, chống đối với tổ chức gốc của cơ đạo.
Ðạo thành thì tất cả được thành và được hưởng. Ðạo không thành thì con người và vạn linh phải theo guồng máy của phàm tâm con người tạo thành mà tự tiêu diệt.
Sống là do tự quyết của mình, mà chết là do phàm tâm của mình. Thượng Ðế muốn cứu nhơn sanh, nhưng nhơn sanh không theo lời dạy của Thượng Ðế mà theo tiếng gọi của phàm tâm thì Thượng Ðế cũng không biết làm sao!
Hòa hiệp là theo Thượng Ðế, chia rẽ là theo tánh phàm.
