Phụng Thánh
New member
B- NHÓM VÕ BAN
(tiếp theo và hết)
5- Bồng (H.12)
Bồng chỉ có một mặt. Mặt bồng hình tròn, đường kính khoảng 12 phân, được bịt bằng da trâu hoặc da rắn. Thân bồng bằng gỗ mít, dài độ 35 phân và phía giữa thắt lại và phần đáy nở rộng ra. Chung quanh mặt bồng được niền chặc bởi sợi dây mây hoặc dây bò. Dọc theo thân bồng cũng có những sợi dây mây hoặc dây bò để nối liền sợi dây cột quanh mặt bồng hoặc đáy bồng.
6- Kèn:
Kèn là một Nhạc khí mà âm thanh phát ra do hơi thổi vào. Kèn gồm có ba phần: Phần loa thường được gọi là bát kèn, phần thân thường được gọi là suốt kèn và phần trên cũng là miệng kèn (tức là nơi để thổi) thường được gọi là “giọng”. Trong Đại-Lễ có ba loại kèn được dùng đó là kèn thau, kèn chàng, kèn mộc.
Kèn thau (H.13) còn gọi là kèn tiểu. Kèn thau có cái bát làm bằng đồng dài 07 phân và có đường kính 10 phân. Suốt kèn bằng gỗ trắc dài 19 và có 08 lỗ (một lỗ sau với 7 lỗ trước) như “kèn chàng”, “giọng”. Kèn thau làm bằng thau chứ không phải bằng đồng như “giọng” kèn chàng có chiều dài 07 phân. Cách thổi cũng giống như kèn trên.
Kèn chàng (H.14) có cái bát kèn bằng gỗ mít, đường kính khoảng 5 đến 6 phân và dài 12 phân. Suốt kèn bằng gỗ trắc, dài độ 21 phân và có tám lỗ, phía trước bảy lỗ phía sau một lỗ “Giọng” làm bằng đồng dài độ 05 phân. Khi thổi phải gắn miếng dăm (còn gọi là cái lưỡi gà làm bằng sậy) vào giọng kèn mới thổi được.
Kèn mộc (H.15) còn gọi là kèn trung, có bát dài 24 phân, đường kính 11 phân và bằng gỗ mít. Suốt kèn cũng bằng gỗ trắc và có tám lỗ ( bảy lỗ trước một lỗ sau) như hai loại kèn trên nhưng dài 30 phân “Giọng” kèn cũng bằng thau hoặc đồng như hai loại trên nhưng có chiều dài 08 phân. Muốn thổi phải lắp lưỡi gà vào như hai kèn trên.
7- Ống tiêu:
Ống tiêu bằng đồng thổi dọc dài 63 phân và có 6 lỗ thổi (trước 5 lỗ sau một lỗ) cùng hai lỗ thông hơi. Đường kính của ống tiêu vào khoảng 2,5 phân.
8- Ống sáo:
Ống sáo bằng trúc dài 60 phân và được thổi ngang. Ống sáo có 7 lỗ phía trước (6 lỗ để bấm ngón, 1 lỗ thổi) và có thêm hai lỗ phía sau để thông hơi. Đường kính của ống sáo nhỏ hơn ống tiêu chỉ độ 1,5 phân đến 2 phân.
9- Bạc (H.16)
Bạc có hai loại :
Bạc xòa (chập chõa) và bạc nhỏ
Bạc xà: là hai miếng thau hay đồng bằng nhau có đường kính 34 phân (có loại 40 phân). Hai miếng thau này gồm ba phần.
Một cái vành ngoài cùng rộng 5 phân
Vành kế hơi cao hơn rộng 09 phân
Cuối cùng ở giữa có một cái núm tròn cao 02 phân và đường kính 06 phân
Bạc nhỏ: giống y bạc xà nhưng nhỏ hơn, đường kính chỉ đo được 11 phân.
10- Tum: Tum có 2 loại (H.17, 18)
Tum lớn: Tum là một miếng thau hoặc miếng đồng, đường kính 20 phân và có một cái vành bề cao 03 phân
Tum nhỏ (còn gọi là cái đẩu) tum nhỏ cũng giống như tum lớn là một miếng thau (hoặc đồng hay đồng pha gang) có đường kính 09 phân và cái vành cao 1,3 phân.
Mõ: cũng có 2 loại:
Mõ sừng trâu: mõ là một sừng trâu được cưa ra
Mõ gỗ dài 20 phân, bề ngang 6,5 phân và cao 3 phân, mõ có một cái khe dài 15 phân và bề ngang 9 ly .
11- Đầu đường (trong Đạo gọi là đồ đường) còn gọi là đồng la (H.20)
Đầu đường là một miếng thau hoặc đồng tròn có đường kính 35 phân, chung quanh có một cái vành cao 5 phân. Đầu đường được treo trên một cái giá bằng gỗ.
12- Nhịp sanh còn gọi là phách (H.9)
Là hai miếng gỗ trắc dài 16 phân ngang 3 phân và cao khoảng 1 phân. Nhịp sanh dùng để đánh vào đầu đường hoặc để nhịp khi đàn hát.(Trích Lễ Nhạc- lễ Vía Đức Chí-Tôn)
-------------------
PT s/t từ Nguyên Thủy
(tiếp theo và hết)
5- Bồng (H.12)
Bồng chỉ có một mặt. Mặt bồng hình tròn, đường kính khoảng 12 phân, được bịt bằng da trâu hoặc da rắn. Thân bồng bằng gỗ mít, dài độ 35 phân và phía giữa thắt lại và phần đáy nở rộng ra. Chung quanh mặt bồng được niền chặc bởi sợi dây mây hoặc dây bò. Dọc theo thân bồng cũng có những sợi dây mây hoặc dây bò để nối liền sợi dây cột quanh mặt bồng hoặc đáy bồng.
6- Kèn:
Kèn là một Nhạc khí mà âm thanh phát ra do hơi thổi vào. Kèn gồm có ba phần: Phần loa thường được gọi là bát kèn, phần thân thường được gọi là suốt kèn và phần trên cũng là miệng kèn (tức là nơi để thổi) thường được gọi là “giọng”. Trong Đại-Lễ có ba loại kèn được dùng đó là kèn thau, kèn chàng, kèn mộc.
Kèn thau (H.13) còn gọi là kèn tiểu. Kèn thau có cái bát làm bằng đồng dài 07 phân và có đường kính 10 phân. Suốt kèn bằng gỗ trắc dài 19 và có 08 lỗ (một lỗ sau với 7 lỗ trước) như “kèn chàng”, “giọng”. Kèn thau làm bằng thau chứ không phải bằng đồng như “giọng” kèn chàng có chiều dài 07 phân. Cách thổi cũng giống như kèn trên.
Kèn chàng (H.14) có cái bát kèn bằng gỗ mít, đường kính khoảng 5 đến 6 phân và dài 12 phân. Suốt kèn bằng gỗ trắc, dài độ 21 phân và có tám lỗ, phía trước bảy lỗ phía sau một lỗ “Giọng” làm bằng đồng dài độ 05 phân. Khi thổi phải gắn miếng dăm (còn gọi là cái lưỡi gà làm bằng sậy) vào giọng kèn mới thổi được.
Kèn mộc (H.15) còn gọi là kèn trung, có bát dài 24 phân, đường kính 11 phân và bằng gỗ mít. Suốt kèn cũng bằng gỗ trắc và có tám lỗ ( bảy lỗ trước một lỗ sau) như hai loại kèn trên nhưng dài 30 phân “Giọng” kèn cũng bằng thau hoặc đồng như hai loại trên nhưng có chiều dài 08 phân. Muốn thổi phải lắp lưỡi gà vào như hai kèn trên.
7- Ống tiêu:
Ống tiêu bằng đồng thổi dọc dài 63 phân và có 6 lỗ thổi (trước 5 lỗ sau một lỗ) cùng hai lỗ thông hơi. Đường kính của ống tiêu vào khoảng 2,5 phân.
8- Ống sáo:
Ống sáo bằng trúc dài 60 phân và được thổi ngang. Ống sáo có 7 lỗ phía trước (6 lỗ để bấm ngón, 1 lỗ thổi) và có thêm hai lỗ phía sau để thông hơi. Đường kính của ống sáo nhỏ hơn ống tiêu chỉ độ 1,5 phân đến 2 phân.
9- Bạc (H.16)
Bạc có hai loại :
Bạc xòa (chập chõa) và bạc nhỏ
Bạc xà: là hai miếng thau hay đồng bằng nhau có đường kính 34 phân (có loại 40 phân). Hai miếng thau này gồm ba phần.
Một cái vành ngoài cùng rộng 5 phân
Vành kế hơi cao hơn rộng 09 phân
Cuối cùng ở giữa có một cái núm tròn cao 02 phân và đường kính 06 phân
Bạc nhỏ: giống y bạc xà nhưng nhỏ hơn, đường kính chỉ đo được 11 phân.
10- Tum: Tum có 2 loại (H.17, 18)
Tum lớn: Tum là một miếng thau hoặc miếng đồng, đường kính 20 phân và có một cái vành bề cao 03 phân
Tum nhỏ (còn gọi là cái đẩu) tum nhỏ cũng giống như tum lớn là một miếng thau (hoặc đồng hay đồng pha gang) có đường kính 09 phân và cái vành cao 1,3 phân.
Mõ: cũng có 2 loại:
Mõ sừng trâu: mõ là một sừng trâu được cưa ra
Mõ gỗ dài 20 phân, bề ngang 6,5 phân và cao 3 phân, mõ có một cái khe dài 15 phân và bề ngang 9 ly .
11- Đầu đường (trong Đạo gọi là đồ đường) còn gọi là đồng la (H.20)
Đầu đường là một miếng thau hoặc đồng tròn có đường kính 35 phân, chung quanh có một cái vành cao 5 phân. Đầu đường được treo trên một cái giá bằng gỗ.
12- Nhịp sanh còn gọi là phách (H.9)
Là hai miếng gỗ trắc dài 16 phân ngang 3 phân và cao khoảng 1 phân. Nhịp sanh dùng để đánh vào đầu đường hoặc để nhịp khi đàn hát.(Trích Lễ Nhạc- lễ Vía Đức Chí-Tôn)
-------------------
PT s/t từ Nguyên Thủy
ffice