Lược sử văn hóa Cao Đài

[dong tam]

Theo hiểu biết hạn chế của mình thì Luật mới cần đủ 3 con dấu.

Còn trường hợp này dưới luật, không biết gọi là gì, theo qui định luật của ơn trên văn bản pháp lệnh cần có đủ 2 phần âm dương khi phổ biến mới thể hiện giá trị quyền pháp là phải có đủ 2 con dấu: 1 của CTĐ và 1 của HTĐ.

Trường hợp Thánh Lịnh này, thời điểm đó, đã có con dấu Bảo Đạo HTĐ thì cần có thêm con dấu của Thượng Chánh Phối sư CTĐ là đủ giá trị đễ thông báo với toàn đạo thi hành.

 

[Trung ngôn]

Anh dongtam viết: "Còn trường hợp này dưới luật, không biết gọi là gì, theo qui định luật của ơn trên văn bản pháp lệnh cần có đủ 2 phần âm dương khi phổ biến mới thể hiện giá trị quyền pháp là phải có đủ 2 con dấu: 1 của CTĐ và 1 của HTĐ".
----------------
Kính Anh,
TN sẽ quay lại văn bản dưới luật ở một chủ đề khác.

TN coi lại Pháp chánh truyền, chưa thấy tồn tại dòng chữ nào cho thấy có con dấu của Cửu trùng đài và con dấu Hiệp thiên đài. Chúng ta sẽ xem xét tiếp nếu có các tài liệu cho phép tồn tại các con dấu loại này.

Chỉ thấy Thầy truyền cho Hội Thánh lúc bấy giờ khắc 3 con dấu cho 3 vị Đầu sư và 3 con dấu cho 3 vị Chưởng pháp.
Các con dấu này tồn tại trên "tờ giấy" mà theo đó chức sắc và tín đồ phải tuân theo; Thầy cũng có nói và thực hiện: ngay Thầy cũng phải tuân theo.

Trung ngôn hiểu vậy nên trình bày vậy.

Kính

 

[dong tam]

Trung Ngôn

Có thể điều em đang nói thuộc về lãnh vực "làm Luật" mới cần đủ 3 con dấu.

Còn việc âm dương, đúng ra là chữ ký của người đứng đầu, Thánh giáo dạy. Thực tế, thấy trên một số Châu Tri xưa ở Tây Ninh có đóng dấu văn phòng Chánh Phối Sư và dấu của HTĐ.

Đúng là việc này, phải nghiên cứu cho tận tường. Chờ em làm việc này đó. :28:

 

[dong tam]

90 năm lập đạo cao đài
nhìn lại sự phát triển số lượng tín hữu

 

[dong tam]

90 năm lập đạo cao đài nhìn lại sự phát triển số lượng tín hữu

90 năm lập đạo Cao Đài
nhìn lại sự phát triển số lượng tín hữu

 

[dong tam]

1. Buổi đầu khi Đức Chí Tôn mới “Lập Đạo” đã có bao nhiêu môn đệ?

Lâu nay chúng ta thường nghe nói đến 12 môn đệ đầu tiên của Đức Cao Đài. Thỉnh thoảng khi đọc Thánh giáo, chúng ta cũng thấy Ơn trên cũng dùng đến cụm từ này.

Đêm 30 tháng chạp Ất Sửu (12-2-1925); theo lời dạy của Thầy – Đức Ngọc Hoàng Thượng Đế kim viết Cao Đài; ngài Ngô Văn Chiêu cùng cặp Đồng Tử Cư – Tắc mang Đại ngọc cơ đến từng nhà môn đệ đầu tiên để chúc mừng Tân xuân.

Tài liệu của chư vị Tiền khai còn ghi lại nội dung Thầy điểm danh các môn đệ lần lượt như sau: Võ Văn Sang, Cao Quỳnh Cư; Vương Quan Kỳ, Lê Văn Giảng, Nguyễn Trung Hậu, Nguyễn Văn Hoài, Phạm Công Tắc, Đoàn Văn Bản, Lý Trọng Quý, Lê Văn Trung. Tất cả có 10 vị. Nhưng trong đoạn văn xuôi tiếp theo chúng ta thấy, trong những tên được Thầy nhắc đến có thêm ông Chiêu và ông Đức nữa. Như vậy đàn đêm giao thừa hôm đó có tổng cộng 12 vị Tiền Khai được Thầy điểm đến.

Tên những môn đệ đầu tiên ấy được ghi lại trong bài thơ điểm danh của Đức Chí Tôn vào đêm mùng 9 tháng giêng Bính Dần sau lời thỉnh cầu của Ngài Ngô Văn Chiêu.

CHIÊU KỲ TRUNG độ dẫn HOÀI sanh,
BẢN đạo khai SANG QUÍ GIẢNG thành;
HẬU ĐỨC TẮC CƯ Thiên Địa cảnh,
HƯỜN MINH MÂN đáo thủ đài danh.

Tuy nhiên, khi giải thích lời bài thơ, chư tiền bối chép sử xưa kia lại cho thấy không phải chỉ có 12 vị môn đệ buổi đầu Thầy lập đạo. Mà thật ra danh sách đêm đó lại có đến 16 người! Gồm 13 vị ở 3 câu trên của 2 nhóm vô vi và phổ độ với tên Sang có 2 người: 1 bên vô vi và 1 bên phổ độ. Và 3 vị đạo hữu ở câu cuối.

Ngày nay, khi có điều kiện tham khảo tài liệu những Thánh ngôn xưa vào thuở bình minh của Cao Đài giáo qua những tập chép tay của chư vị tiền bối, chúng ta mới biết rằng con số 12 môn đệ đầu tiên ấy chỉ những người nòng cốt để phát triển trong tương lai, là biểu trưng cho một ý nghĩa về đạo lý. Trong Kinh Thánh Cựu Ước chúng ta đã thấy con số này đã xuất hiện nhiều lần và trong Cao Đài nó biểu thị mặt âm của Đức Thượng Đế song song với số 1 là mặt dương. Thật ra trong một số đàn trước ngày mùng 9 tháng giêng Bính Dần ấy đã có sự hiện diện của một số vị khác.

 

[dong tam]

Thí dụ trong Thánh Ngôn chép tay của Ngài Chánh Phối Sư Thái Thơ Thanh nơi tờ 55b có đàn:

“19 Février, 7 tháng giêng năm Bính Dần.

Cao Đài… Tương con đặng an lòng há. Một bước Đạo là một bước vui, nghe con.

(Đoạn giữa này có gần 20 người hầu đàn cầu gia đạo và cầu thuốc trị bệnh)

… Đợi khai đàn nhà Tương rồi biểu đến vô hại.

Tương con sẽ riêng một góc trời làm chủ. Ráng độ chúng sanh nghe con! Thăng.”

Điều này cho thấy rõ, trước ngày mùng 9 tháng giêng đã có nhiều người “hữu duyên” sớm được tiếp cận với Đức Cao Đài Thượng Đế và đã được thâu nhận làm môn đệ, điển hình như ngài Nguyễn Ngọc Tương. Không lâu sau đó ngài được ân phong Thượng Chánh Phối Sư đầu tiên của Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ nhưng tên ngài Tương đã không có trong bài thơ Đức Chí Tôn điểm danh giống như trường hợp của ngài Cao Hoài Sang vậy.

Như thế cho thấy những vị được điểm danh trong đêm mùng 9 tháng giêng đó chỉ là những vị có hiện diện trong buổi hầu đàn hôm ấy mà thôi.

 

[dong tam]

2. Buổi nhập môn, sau lễ bái mạng Thiên phong đầu tiên ấy đã có bao nhiêu người?

Hai tháng rưởi sau khi Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ được Đức Chí Tôn thành lập, ngày rằm tháng 3 Bính Dần, tại nhà ngài Lê Văn Trung ở Chợ Lớn, buổi Lễ bái mạng thọ nhận Thiên phong cho 3 vị đại cao đồ: 2 vị Đầu Sư Thượng Trung Nhựt, Ngọc Lịch Nguyệt và Hộ Pháp Phạm Công Tắc.

Lễ Nhập môn lần đầu tiên trong cơ phổ độ đã được long trọng thực hiện sau những lời dạy về cách bố trí Thiên bàn, cách thực hiện nghi lễ nhập môn và lời thệ nguyện nhập môn đã được Đức Cao Đài Giáo chủ hướng dẫn.

May mắn thay, các thế hệ tín hữu Cao Đài sau này có thể biết được diễn tiến của buổi lễ nhập môn đầu tiên đó đã được một người trong cuộc thuật lại qua lá thơ của nhà báo Nam Đình - Nguyễn Thế Phương từ Pháp gởi về cho ngài Hộ Pháp Phạm Công Tắc vào ngày 2-2-1955 (địa chỉ 22 rue Lambardie – Paris 12è)

“Đêm ấy tất cả là 19 người (…)

Sau khi Thầy nhập vào ông Cao Thượng Phẩm rồi, Thầy cầm nhang bước lên bàn thờ (…)

Đêm đàn long trọng và tôn nghiêm ấy Thầy thâu nhận tất cả 19 người (…)

Chính Thầy cầm nhang vẽ bùa lên đầu mỗi người quỳ xuống tuyên thệ (…) Tôi được danh dự tuyên thệ trong đêm ấy, dầu đến chết tôi cũng không quên.”

 

[dong tam]

3. Số tín hữu Cao Đài vào đêm Khai Tịch Đạo 23.8 Bính Dần

Lâu nay nhiều người đã tin vào số liệu trong các bài viết của người đi trước nên thường hay nhắc lại con số 247 khi nói đến số lượng tiền bối tham dự đêm thảo luận văn bản Khai Tịch Đạo. May thay, trong hồ sơ của Hội Thánh Tây Ninh còn lưu trử được bản gốc danh sách có ký tên của chư vị. Thật đáng ngạc nhiên khi ở đầu bảng danh sách này ghi rõ:

“Danh sách 244 vị Môn đệ nam nữ của Đạo Cao Đài Thượng Đế tham dự buổi họp tại nhà ông NGUYỄN CÔNG TƯỜNG, đại lộ Galliénie Sai gòn, ngày 29.9.1926 đồng ký tên dâng Tờ Khai Đạo lên ông LE FOL, Phó Soái Nam Kỳ (trong tổng số 247 vị hiện diện)”

Căn cứ vào lời Thánh Ngôn sau đó, chúng ta thấy Thầy dạy thêm tên 2 ông Thụ và Nhàn. Như vậy còn tên một vị nữa là ai?

“Tái cầu:
… Đem những kẻ Thầy gõ bàn làm hiệu, đọc tên.
Mỹ Ngọc đọc con… Thầy tưởng là đem nhiều hơn nữa té ra nơi Tịch Đạo còn thiếu mặt. Cười!
Trung, con đem Thụ và Nhàn vô thì phải. Con đọc tên.”

Việc này giục chúng ta phải rà soát danh sách lại. Khi chép lại và đánh số thứ tự lại, chúng ta thấy thật ra trong danh sách có tên 245 vị. Vậy tên dư đó là ai và ở vị trí nào?

Tĩ mĩ đối chiếu 2 danh sách với nhau, đối chiếu hai danh sách với nhau, chúng ta thấy sự chênh lệch chỉ bắt đầu từ danh sách nam phái.

Theo bản gốc của thư ký, nơi đầu trang 9 với số thứ tự 156 là tên ông Như Nhãn trùng với số cuối của trang 8 cũng là 156 tên ông Cao Quỳnh Đức. Đây chính là số làm cho bản ghi và đánh số lại, danh sách tăng lên thành 245 vị.
Tiếp theo, chúng ta lại phát hiện trong bảng gốc nơi số 157 là tên ông Trần Văn Thụ, nơi đây không có chữ ký của 2 ông. Tiếp tục dò, vẫn không tìm ra được tên ông Nhàn.

Nhưng trong danh sách Thầy duyệt tên chư vị sẽ đi gặp Thống đốc Nam kỳ, chúng ta thấy có tên Trần Đạo Quang (tức ông Nhàn).

Tóm lại nếu cộng lại tên của chư vị nam và nữ ở cả 2 danh sách được lập trong đêm 23 tháng 8 lịch sử đó chỉ có 246 môn đệ mà thôi.

(Trong danh sách 1: có 245 vị và danh sách 2: trong 28 vị được duyệt, có thêm tên của ngài Trần Đạo Quang).

 

[dong tam]

4. Số môn đệ Cao Đài sau đó trong lúc Hội Tam giáo Lập Tân Luật

Sau khi Khai Tịch Đạo, Đức Chí Tôn ra lệnh thực hiện phổ độ nhân sanh lần thứ nhứt ở lục tỉnh Nam kỳ và các tỉnh miền Đông nam bộ. Ngài Thượng Sanh Cao Hoài Sang kể lại:

“Một đêm có thể đi phổ độ 2 tỉnh gần nhau như Tân An, Mỹ Tho hoặc Vĩnh Long, Sa Đéc...

Mấy chỗ khác đi từ tỉnh trở về tới nhà thường là 6 giờ sáng. Nghĩa là ngồi cầm cơ từ 9 giờ tối tới 4 giờ sáng. Đức Chí Tôn giáng cho thi cầu đạo mỗi người một bài, hoặc tám câu hoặc bốn câu. Có khi cho thi tới 100 hay 150 bài một đêm...”

Như thế, sau tháng 9 Bính Dần, chỉ trong một tháng số môn đệ Cao Đài có thể đã tăng vọt lên khoảng từ ba đến bốn ngàn người. Một sự gia tăng đột biến theo cấp số nhân với bội số hơn 10.

Tiếp theo trong thời gian Lễ Thánh Thất – Khai Minh Đại Đạo đang diễn ra, số lượng người nhập môn cầu đạo tiếp tục bùng nổ. Vì thế theo ông Tiếp Dẫn Đạo Nhơn Gabriel Gobron viết trong quyển Histoire du Caodaїsme được xuất bản vào năm 1948 tại Paris ghi nhận:

“Sau khi bản Tuyên ngôn được chánh quyền địa phương lịch sự tiếp nhận, các nhà lãnh đạo của nền Đại Đạo tổ chức các đoàn truyền giáo trong quốc nội.… Chưa đầy hai tháng, hơn 20 ngàn người cải giáo nhập môn vào Đạo Cao Đài, trong đó có nhiều nhân sĩ bản xứ.”

 

[dong tam]

5. Sau đúng một năm Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ hiện diện đã có bao nhiêu môn đệ?

Từ khi Cao Đài giáo được công khai hành đạo theo khuôn khổ luật pháp của nhà cầm quyền Pháp, số Thánh thất ở Nam kỳ mọc lên như nấm sau cơn mưa, nên số người được nhập môn cầu đạo cũng gia tăng tương ứng.
Vào đêm giao thừa Đinh Mão - 1927 Đức Chí Tôn có dạy:

“Trung, Cư, Tắc mấy con nhớ đêm nay năm rồi thễ nào, còn nay ra thễ nào chăng? (…)

Thầy lập Đạo năm rồi ngày nầy thì môn đệ của Thầy chỉ có 12 đứa (…).

Thầy hỏi nếu chẳng phải quyền hành Thầy, dầu cho một vị Phật thiệt lớn giáng thế đi nữa, cũng chưa có phương chi mà độ hơn bốn muôn sanh linh, (…) trong một năm cho đặng bao giờ.”

Chi tiết 4 muôn này về sau được ngài Đầu sư Thượng Trung Nhựt nhắc lại khi đọc ai điếu Phối Sư Vương Thành Tông:

“Đây qua năm Đinh Mão lúc hạ tuần Thượng Ngươn đất bằng sóng dậy. Trời đang thanh bạch khiến ngút tỏa mây giăng, mối Đạo hằng mang ách nạn, nhà thoàn đòi đất Chùa phải trả mau mau vì có đơn vào Chánh Phủ.

Bốn muôn dư đồ đệ của Đấng Chí Tôn lòng dạ ủ ê, ngồi nhìn cảnh non sầu tuyết phủ, giọt lệ tuôn dầm, lo dời quả Càn Khôn cốt Phật Tổ, Tòa Bát Quái, Tượng Ngũ Chi phải đem qua đất mới Long Thành nơi Đại Từ Phụ và Đức Lý đã chọn.”

 

[dong tam]

6. Trong vòng 5 năm, số tín đồ đã lên đến hàng triệu

Theo ông Gabriel Gobron:

“Rốt cuộc, sau 4 năm hiện hữu, Đạo Cao Đài đã có nửa triệu tín đồ.”

Còn ông Nguyễn Trung Hậu đã ghi:

“Trong khoảng bốn năm trời mà liên lạc được hơn một triệu người cùng chung một lòng tín ngưỡng, ấy là một việc khó làm.”

Tờ Bày Tỏ Việc Đạo Hội Nhơn Sanh lần thứ nhứt của ngài Chánh Phối Sư Nguyễn Ngọc Tương vào cuối năm 1931, đã có hơn 35 muôn tín đồ.

7. Sau mười năm xuất hiện, vào năm 1936, đạo Cao Đài có bao nhiêu tín đồ?
Rằm 8 Ất Hợi 1935. Nữ Chánh Phối Sư Hương Thanh ra Châu tri số 6 kêu gọi:

“… nhập môn kể số ngàn số triệu…”
Riêng với Tây Ninh, con số đã quá 1 triệu.

“Tờ báo Le Populaire d’Indochine (Người bình dân Đông Dương) ngày 27-11-1936 cũng có một cuộc đàm luận với vị lãnh đạo tối cao của Đạo Cao Đài trong những trường hợp sau đây:

- Có một lúc, chi phái… làm thiệt hại tôn giáo chúng tôi, làm cho nhiều tín đồ ra đi. Nhưng nay thì chúng tôi khôi phục lại được 9 phần 10 số tín đồ mà chúng tôi có được lúc Đạo Cao Đài bành trướng mạnh nhứt.

Con số lên đến một triệu tín đồ. Ở Bắc Kỳ, chúng tôi có từ 5 đến 7 ngàn tín đồ.”

 

[dong tam]

7. Sau mười năm xuất hiện, vào năm 1936, đạo Cao Đài có bao nhiêu tín đồ?

Rằm 8 Ất Hợi 1935. Nữ Chánh Phối Sư Hương Thanh ra Châu tri số 6 kêu gọi:

“… nhập môn kể số ngàn số triệu…”

Riêng với Tây Ninh, con số đã quá 1 triệu.

“Tờ báo Le Populaire d’Indochine (Người bình dân Đông Dương) ngày 27-11-1936 cũng có một cuộc đàm luận với vị lãnh đạo tối cao của Đạo Cao Đài trong những trường hợp sau đây:

- Có một lúc, chi phái… làm thiệt hại tôn giáo chúng tôi, làm cho nhiều tín đồ ra đi. Nhưng nay thì chúng tôi khôi phục lại được 9 phần 10 số tín đồ mà chúng tôi có được lúc Đạo Cao Đài bành trướng mạnh nhứt.

Con số lên đến một triệu tín đồ. Ở Bắc Kỳ, chúng tôi có từ 5 đến 7 ngàn tín đồ.”

 

[dong tam]

8. Gần 30 năm sau

Ngày 30-12-1954, theo Phối sư Thượng Vinh Thanh - Tòa Thánh Tây Ninh lập bộ đạo đã có trên 2 triệu 500 ngàn tín đồ trên cả nước Việt Nam và 120.000 tín đồ ở các nước.

9. Những số liệu theo Thánh giáo

Sau 40 năm, vào năm 1967, Đức Bạch Liên Tiên Trưởng - Phan Thanh khi về đàn ở Thánh thất Liên Hoa Cửu Cung - Thủ Đức có nói:

“Các em thử nghĩ: Dân số đạo Cao Đài từ nam phụ lão ấu hiện nay trong nước tuy con số không được chắn chắn, phỏng độ cũng có trên hai triệu người, chỉ tính chẵn hai triệu thôi.

Nếu mỗi một đạo hữu mỗi tháng dành một đồng bạc bỏ vào quỹ bảo trợ, các em sẽ thấy mỗi tháng Đạo Cao Đài sẽ cất một Thánh Thất hai triệu bạc, một năm sẽ cất được mười hai Thánh Thất.”

Và gần 50 năm sau, Đức Như Ý Đạo Thoàn Chơn Nhơn có nói:

“Bạn hiền ba triệu có hơn,
Nhà nhà thờ kỉnh Chí Tôn Cha Trời.”
[Đức Như Ý Đạo Thoàn Chơn Nhơn; Vĩnh Nguyên Tự, 15.3 Giáp Dần (07.4.1974)]

 

[dong tam]

10. Sơ kết

Ngày nay sau 90 năm, đi vào giai đoạn phát triển bền vững, số liệu của Ban Tôn giáo chánh phủ căn cứ vào số lượng người trưởng thành có kê khai trong bảng thống kê dân số, số tín đồ Cao Đài gần ba triệu.

Nhưng một nguồn tin khác cập nhựt mới, số lượng tín hữu Cao Đài đã lên đến gần 5 triệu kể cả ở nước ngoài.

 

[dong tam]

LƯỢC SỬ NGHI THỨC BÁI LẠY

Theo những tài liệu sử còn lưu lại, buổi ban đầu của nền Tân Tôn Giáo Cao Đài các vị Tiền Khai Đại Đạo thuộc Nhóm Phổ Độ còn rất bở ngở với nghi thức hành lễ.

Sau khi Đức Chí Tôn vận chuyển cho hai Nhóm Vô Vi và Phổ Độ gặp nhau vào đêm mùng 9 tháng chạp Ất Sửu (22-01-1926), Ngài Ngô Văn Chiêu đã hướng dẫn cho những người bạn đạo mới về cách thờ phượng Đức Cao Đài, một vài bài kinh và cách bái lạy lúc ban sơ.

Như hiện nay, chúng ta thấy có sự khác biệt trong hình thức “chấp tay” giữa các tín hữu Cao Đài Vô Vi và Cao Đài Phổ Độ. Chư vị tu Chiếu Minh vẫn chấp tay theo Nhị Kỳ giống bên nhà Phật, còn chư vị bên Phổ Độ chấp tay ôm tròn ấn Tý.

Theo thứ tự thời gian diễn tiến của các lời Thánh Ngôn liên quan đến lễ bái, chúng ta thấy lúc ban đầu các đệ tử đầu tiên của Đức Cao Đài Tiên Ông chưa biết đến cách bắt Ấn Tý và cách lấy dấu Tam Quy.

 

[dong tam]

Trong Đạo Sử Xây Bàn, bà Chánh Phối Sư Hương Hiếu có ghi lại đoạn Thánh Ngôn ngày 18 tháng chạp Ất Sửu (31-01-1926) như sau:

“Cư, Tắc, Sang muốn theo anh con vào xem hội Minh Lý? Kỳ, có con Thầy mới cho ba đứa nó đi... Con chỉ những sự bái quị của Thầy buộc thế nào và cắt nghĩa cho nó hiểu...”

(Anh Phủ Kỳ: những sự bái quị bên Minh Lý lạy đủ 12 lạy, còn bên Tam Kỳ Thầy cho mỗi lạy 4 gật thì 3 lần đủ 12 lạy)

Như vậy khi ấy, sau khi đi xem lễ bên Minh Lý Đạo, chư vị Tiền Khai Đại Đạo đã thực hiện nghi thức “bái quị” Đức Ngọc Hoàng Thượng Đế kim viết Cao Đài Tiên Ông Đại Bồ Tát Ma Ha Tát như thế nào? Phải chăng chỉ là cách chấp hai tay như bên Phật rồi lạy Trời mà thôi?

Lúc đầu cả 2 nhóm Vô Vi và Phổ Độ đều lạy Đức Chí Tôn chỉ có một lạy nhưng gật 12 cái.

Như vậy, cách lấy dấu Tam Quy đã được Đức Chí Tôn hướng dẫn cho chư vị tiền bối vào khi nào? Lâu nay đây là một câu hỏi chưa có lời giải. Chúng ta thấy trong Thánh Ngôn Hiệp Tuyển không có ghi nhận việc này. Và câu hỏi này đã luôn hiện diện trong đầu của chúng tôi trong suốt nhiều năm.

 

[dong tam]

1. Lấy dấu Tam Quy:
1.1. Cách lấy dấu Tam Quy lúc ban sơ

Gần đây, nghe nói Tam Giáo điện Chi Minh Tân vẫn còn lưu giữ được tủ sách quý của Ngài Vương Quan Kỳ với nhiều đầu kinh sách đã được phát hành trong những năm đầu của Cao Đài giáo. Vào giữa tháng 9 năm Quý Tỵ (2013), chúng tôi đến xin phép để tìm tài liệu. Kết quả, chúng tôi đã tìm được một số kinh sách Cao Đài được xuất bản vào những năm cuối của thập niên 20 thế kỷ trước.

May thay, trong quyển “Kinh Tang Tế và Cầu Siêu” xuất bản vào cuối năm Đinh Mão, đầu năm 1928, nơi trang 28 và trang 29 có đoạn Thánh Ngôn sau:

“Lễ Bái.
Ngọc Hoàng Thượng Đế, tá danh Cao Đài Tiên Ông, Đại Bồ Tát Ma Ha Tát, giáng cơ ngày 26 tháng chạp Ất Sửu 1925, dạy lễ:
Chấp hai tay để lên trán niệm: Nam mô Phật.
Chấp hai tay để qua vai tả niệm: Nam mô Pháp.
Chấp hai tay để qua vai hữu niệm: Nam mô Tăng.
Chấp hai tay để trước ngực niệm: Nam mô Cao Đài Tiên Ông Đại Bồ Tát Ma Ha Tát.
Cúi lạy, tay trái bắt ấn Tý và gật đầu bốn lần và niệm: Nam mô Cao Đài Tiên Ông Đại Bồ Tát Ma Ha Tát.
Cũng còn quỳ đó, lạy đủ ba lần.”

 

[dong tam]

 

[dong tam]

Đối chiếu đoạn Thánh Ngôn này với hướng dẫn bái lạy của nhóm Vô Vi, phải chăng chúng ta có thể đi đến kết luận rằng lời dạy này đã được Đức Cao Đài hướng dẫn chung cho chư vị Tiền Khai của cả hai nhóm.

Chúng ta thấy hình thức bái lạy của phái Chiếu Minh vẫn được duy trì như lúc ban sơ, có ghi trong Kinh Cúng Tứ Thời phái Vô Vi, như sau:

“(…) thắp năm cây nhang. Đứng ngay thẳng trước Thiên Bàn: Xá ngay giữa một xá và niệm Nam Mô Phật, xá bên tay trái một xá và niệm Nam Mô Pháp, xá bên tay mặt một xá và niệm Nam Mô Tăng. Kế đó quỳ xuống hai tay chấp năm cây nhang ấy để nơi ngực, niệm: Nam Mô Cao Đài Tiên Ông Đại Bồ Tát Ma Ha Tát. Niệm rồi xá một xá, đoạn đứng dậy đem nhang cắm nơi lư hương trên Thiên Bàn.(…) Xong rồi quỳ trước Thiên bàn lạy một lạy gật đầu sát đất 12 cái…”

Tuy có thể đây vẫn chưa phải là bản gốc của đàn dạy về nghi thức bái lạy nhưng ít nhứt, nội dung của đoạn Thánh Ngôn này cũng giúp cho các thế hệ sau xác định được thời điểm khởi đầu Đức Chí Tôn đã dạy về cách lấy dấu Tam Quy và bắt Ấn Tý trong Cao Đài giáo.

Như thế, có thể nói lúc đầu khi mới gặp nhóm Phổ độ Ngài Ngô còn chấp tay như bên Phật. Sau khi Thầy đã dạy chung cho 2 nhóm Ấn Tý và Tam Quy, Ngài Ngô mới có thêm động tác bắt Ấn Tý.