Nhạc Đạo

Phụng Thánh · 15/10/09

<?:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com

ffice

ffice" /><?:NAMESPACE PREFIX = O /><?:NAMESPACE PREFIX = O /><?:NAMESPACE PREFIX = O /><O

> </O

>
LƯỚI TRỜi
 Taùc giaû : Phạm Trung Hiếu<O

></O

>
<O

> </O

>
---------------<O

></O

>
<O

> 
LÖÔÙI TRÔØI<?:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com

ffice

ffice" /><O

></O

>
<?:namespace prefix = v ns = "urn:schemas-microsoft-com:vml" /><?:NAMESPACE PREFIX = V /><V:LINE style="1: " id=_x0000_s1026 to="198pt,2.75pt" from="117pt,2.75pt"></V:LINE><O

> </O

>
 
AÁy moät tieåu thuyeát ñaày ñuû ñaïo ñöùc tinh thaàn ñaùng ñeå cho nhöõng ngöôøi ñaïo taâm löu yù.<O

></O

>
Moät göông saùng suoát cuûa moät ngöôøi choàng trong buoåi khoå naõo tinh thaàn vì tình aùi yeâu vôï maø tìm nôi an uûi taâm hoàn phaûi choã cuûa oâng Leâ Thaønh Lung.<O

></O

>
Moät baø vôï vì haøm oan troùt chòu ñau khoå ñaõ treân möôøi naêm maø vaãn giöõ tình chung thuûy cho tôùi luùc minh oan vôùi choàng thaät laø moät ngöôøi hieàn phuï ñaùng kính ñaùng thöông laø baø Leâ Thaønh Lung.<O

></O

>
Moät ñöùa con ñaõ xa cha meï queâ höông luùc neân saùu tuoåi theo ngöôøi ngoaïi quoác veà Phaùp maø coøn giöõ y thieân taùnh chaúng ñoåi chaúng dôøi treân hieáu vôùi cha meï vaø troïn nghóa vôùi baïn, daàu ngöôøi baïn aáy laø ngöôøi thuø cuûa mình laø Leâ Thaønh Song.<O

></O

>
Ngöôøi raát neân chuû yù hôn heát laø ñöùa phaûn phuùc saùt nhôn, toäi tình quaù leõ maø bieát töï giaùc, söûa taùnh aên naên, theo ñuôøng chaùnh, tìm leõ phaûi, töï hoái maø ôû troïn hieáu vôùi meï ngöôøi bò haïi nôi mình maø ñeàn toäi laø Nguyeãn Vaên Thai.<O

></O

>
Thaät laø boån tieåu thuyeát vaén taét nhöng ñuû ñaïo ñöùc tieát nghóa töôûng ai xem ñeán cuõng phaûi caûm ñoäng.<O

></O

>
Quaû nhieân noù ñaõ hieån hieän ra roõ raøng moät tuoàng ñôøi hieän höõu.<O

></O

>
Baàn ñaïo raát khen cho pheùp in ra vaø aán toáng.<O

></O

>
 <O

></O

>
 HOÄ PHAÙP<O

></O

>
 kyù teân vaø ñoùng daáu
 
</O

>
I.- Cha con oâng Hoäi Ñoàng<O

></O

>
 Lung maát tích.<O

></O

>
<O

> </O

>
Taïi haït Taân An, coù laøng Bình Taâm ôû giöõa, treân laø laøng Bình Laäp, döôùi laø laøng Bình Quôùi, lieân laïc bôûi moät caùi caàu saét naèm giöõa trung taâm cöûa laøng. Chung quanh caàu coù treân hai traêm noùc gia, quanh naêm chæ nhôø coù moät nhaø ngheà noâng maø laøm söï soáng. Xoùm aáy, toaøn laø haïng taù ñieàn, cuøng ñinh, chæ coù hai nhaø ñöôïc keå vaøo haïng khaù giaû laø nhaø cuûa thaày Ban Bieän Traàn Troïng Möu vaø nhaø cuûa thaày Hoäi Ñoàng Leâ Thaønh Lung ôû gaàn caàu hôn heát.
Ñeâm chuùa nhöït vaøo cuoái thaùng taùm An Nam, ngoaøi trôøi toái ñen nhö möïc, theâm saám chôùp reàn tai, gioù doäng vuøn vuït, chæ raèng côn möa to saép ñeán, nhaø nhaø ñeàu ñoùng cöûa, ngoaøi ñöôøng chaúng ai ñi, laøm cho caûnh ñoàng baùi ñaõ buoàn laïi theâm phaàn aûm ñaïm. Vaøo loái canh ba, thình lình coù tieáng la laøng döõ doäi, laøm cho caû xoùm giöït mình thöùc daäy, loùng tai nghe roõ thì tieáng la aáy do nôi nhaø cuûa oâng Hoäi Ñoàng Lung ñöa ñeán. Chaúng keå möa gioù, keû caây ngöôøi heøo ñoàng keùo nhau chaïy ñi tieáp cöùu. Khi ñeán nôi, thaáy coù caû thaày Höông quaûn vaø thaày Ban ñeàu mang suùng ñeå tieáp vieän, vì ai naáy ñeàu ñinh ninh raèng nhaø oâng Hoäi Ñoàng bò cöôùp. Nhöng cöôùp ñaâu chaúng thaáy, chæ thaáy coù maáy ngöôøi trong nhaø caàm ñuoác ñi kieám vaät chi, maø tieáng cuûa baø Hoäi Ñoàng vaãn la laøng khoâng döùt. Ai naáy ñeàu baøn raèng “chaéc boïn cöôùp ñaõ chuoàn roài, vaäy chuùng ta ñoàng aùp vaøo coi sao cho bieát”. Toäi nghieäp baø Hoäi Ñoàng Lung, vöøa thaáy thaày Ban caàm suùng böôùc vaøo, baø lieàn keùo aùo thaày maø khoùc vaø keå leå om soøm:
- Xin thaày mau cöùu giuøm choàng vaø con toâi ñaõ bò boïn cöôùp gieát hay baét ñi ñaâu maát roài, tieàn baïc, voøng vaøng cuûa toâi, chuùng noù môû tuû saét laáy heát khoâng chöøa moät ñoàng. Thaày coi boä vaùn ôû nhaø toâi naèm kia kìa. 
Thaày Ban nhìn laïi thì thaáy maùu me lai laùng, töø treân vaùn chaûy xuoáng coøn töôi roùi, theâm daáu chaân daãm baäy nhöõng sình. Thaày môùi laät ñaät hoûi: 
- Vaäy chuùng noù voâ hoài naøo? Ra laøm sao? Chuùng maáy ñöùa? Baø noùi giuøm cho mau ñaëng toâi lo cöùu caáp. 
Baø Hoäi ñoàng noùi:
- Noù voâ hoài naøo, ra laøm sao toâi chaúng thaáy, chæ giöït mình thöùc daäy do caùnh cöûa hoâng ñaäp voâ vaùch moät caùi raàm. Toâi thaáy toái ñen vì ñeøn chong ñaõ taét. Toâi môùi môû tìm ñöôïc hoäp queït, thaép ñöôïc caây ñeøn, böng ra tôùi môùi hay töï söï, la leân thì thaèng Khueâ vôùi thaèng Khai ôû nhaø döôùi chaïy leân, toâi môùi hoûi noù laáy ñuoác ñi kieám coøn toâi thì tri hoâ leân, khoù ôû ngoaøi gioâng vaø möa khoâng ngôùt. 
Thaày Ban nghe tôùi ñoù, thaày lieàn keâu daân laøng voâ, phaân laøm boán toáp, moät toáp chaïy leân Taân An, moät toáp chaïy xuoáng ngaû Bình Quôùi, coøn hai toáp kieám xuoàng chia nhau keû cheøo ngöôïc, ngöôøi cheøo xuoâi theo doøng nöôùc ñeå tìm kieám. Coøn Höông quaûn leân Taân An caáp baùo cho nhaø chöùc traùch hay. Phaàn thaày hieäp cuøng moät soá ngöôøi coøn laïi, thaép ñuoác ñeå luïc xeùt chung quanh.
Gaàn raïng ñoâng, thaày Ban trôû veà vôùi veû maët baát maõn, keá boán toáp kia tìm cuõng khoâng ra ñaønh trôû laïi. Ngöôøi baøn vaày, keû baøn khaùc, ñöông phaân vaân, keá coù ngöôøi chaïy vaøo cho hay raèng coù oâng Coø vaø oâng chuû quaän xuoáng tôùi. Thaày Ban keâu heát ngöôøi trong nhaø ra ngoaøi, ñaëng cho nhaø chöùc traùch deã beà ñieàu tra, roài thaày ra taän cöûa ngoõ ñaëng tieáp röôùc quan chuû quaän vaø oâng Coø.
Khi moïi ngöôøi vaøo ñeán nôi roài, quan chuû quaän hoûi thaày Ban:
- Vaäy daáu tích coù maát khoâng? 
Thaày Ban thöa raèng: 
- Toâi ñaõ lo töø khi môùi tôùi. Toâi caám caû ngöôøi trong nhaø khoâng ai ñöôïc leân nhaø treân naày.
Ñoaïn thaày Ban môùi töôøng thuaät laïi töø khi thaày nghe tieáng la caàu cöùu, ñeán caùc lôøi khai cuûa baø Hoäi Ñoàng vôùi hai ñöùa ôû trong nhaø vaø vieäc saép ñaët ñi tìm kieám voâ hieäu quaû cho nhaø chöùc traùch nghe. Nghe xong, quan quaän vaø oâng Coø môùi ñi xem xeùt, naøo laø caùnh cöûa ñaõ môû, boä vaùn ñaãm maùu, daáu chaân nhö coù nhieàu ngöôøi maø khoâng roõ, xem ñeán tuû saét, oâng Coø coù yù nghó ngôïi nhieàu nhöùt laø tuû khoâng bò phaù. Xem xeùt tæ mæ xong caùc nôi, oâng Coø môøi baø Hoäi Ñoàng leân hoûi laïi vôùi hai teân Khueâ vaø Khai. Maáy ngöôøi cuõng khai y nhö lôøi khai cuûa thaày Ban hoài khuya. Quan quaän hoûi gaèn hai teân Khueâ vaø Khai:
- Taïi sao aên cöôùp vaøo gieát chuû baây, naøo laø phaù cöûa môû tuû, lôùp thaèng nhoû khoùc ruøm leân nhö vaäy maø baây khoâng hay. Chaéc tuïi baây ñoàng loõa vôùi boïn cöôùp chôù gì, chôù nguû gì nhö cheát vaäy?
Khueâ vaø Khai ñoàng laïy maø thöa raèng:
- Thaät chuùng con khoâng nghe chi heát, ngaøy maéc lo ñi caøy, toái meät nguû meâ, chöøng nghe baø chuû toâi keâu môùi thöùc daäy. 
OÂng Coø hoûi baø Hoäi Ñoàng:
- Vaäy baø coù nghi cho hai teân naày khoâng?
Baø laät ñaät thöa raèng baø chaúng nghi ngôø chi heát, vì hai teân naày thaät thaø laøm aên vaø ôû vôùi baø tôùi ba boán naêm roài, baø thöông hoï laém. 
Quan chuû quaän hoûi: 
- Chaùu noù naêm nay ñöôïc bao nhieâu tuoåi? 
- Daï thöa noù neân baûy
- Vaäy baø khoâng nghe noù khoùc noù la chi heát tröôùc khi baø daäy?
- Daï thöa khoâng. 
- Khi baø daäy baø coù nghe trong mình meâ meät chi khoâng? 
- Daï khoâng, toâi thöùc daäy tænh mænh laém, toâi thaép ñöôïc ñeøn laø ñi ra ngay. 
- Chìa khoùa tuû saét ai giöõ? 
- Daï, thöôøng ngaøy thì toâi giöõ, sôùm mai hoâm qua choàng toâi ôû Myõ Tho veà thì oâng laïi môû vaø oâng caát luoân, ñeán toái xaûy ra tai naïn nhö vaäy thì toâi coù yù kieám maø khoâng thaáy. 
- Ngaøy hoâm qua, khi oâng Hoäi Ñoàng veà cho ñeán chieàu baø coù thaáy yù vaø taùnh oâng coù thay ñoåi chi khoâng? Vui hay buoàn? 
- Daï thöa, oâng veà cuõng nhö thöôøng ngaøy, cuõng vui veû chuyeän vaõn, giôõn vôùi thaèng Song nhieàu hôn heát, chaúng coù chi khaùc heát. 
Moãi khi baø Hoäi Ñoàng noùi hay traû lôøi ñieàu chi thì oâng quaän noùi cho oâng Coø nghe vì chaúng coù ñem thoâng ngoân theo. Ñeán khi baø Hoäi Ñoàng traû lôøi caâu choùt, thì oâng Coø ngoù oâng quaän döôøng nhö ñeå hoûi yù kieán oâng quaän coi suy nghó ra sao veà vuï naày.
Quan quaän noùi vôùi oâng Coø raèng: 
- Vuï aùn maïng naøy toâi heát söùc nghi ngôø. Neáu toâi chaúng phaûi laø baïn cuûa oâng, bieát tö caùch cuûa oâng, thì toâi cho vuï naày laø giaû doái. 
OÂng Coø hoûi: 
- Ngaøi thaáy veà choã naøo? Toâi xem caùi cöûa hoâng kyõ löôõng laø choã voâ ra cuûa boïn cöôùp chaúng coù daáu caïy phaù chi heát, neáu noùi raèng tröôùc khi ñoùng cöûa, quaân gian coù theå aån boùng vaøo tröôùc ñeå laøm tay trong tay ngoaøi. Nhöng baø Hoäi Ñoàng quaû quyeát raèng tröôùc khi ñi nghæ, baø coù roïi nhaø thaät kyõ theo thöôøng leä ôû ñoàng. Neáu chaéc theo lôøi baø thì laøm gì boïn cöôùp ra voâ moät caùch deã daøng maø cöûa khoûi phaù hay caïy, ñoù laø moät leõ ñaùng nghi. Coøn caùi tuû saét , coù leõ oâng cuõng thaáy roõ, ñoù laø coù ngöôøi môû vôùi chìa khoaù ñaøng hoaøng, tieác raèng mình khoâng theå laáy daáu tay ñaëng vì thieáu ñoà khoa hoïc. Neáu öôùc ñoaùn raèng quaân cöôùp vaøo keâu oâng Hoäi Ñoàng daäy, roài duøng suùng maø buoäc oâng laøm thinh vaø môû tuû. Nhöng ñeán khi noù gieát oâng thì baèng caùch naøo? Baèng suùng thì haún laø khoâng, vì chaúng ai nghe. Neáu gieát baèng dao, dao thì coù leõ oâng bieát oâng Hoäi Ñoàng to ngöôøi maïnh khoeû nhö vaäy , laïi ñeå cho quaân cöôùp haï saùt maø chaúng choáng cöï keâu la caàu cöùu. Coøn noùi chuùng noù vaøo gieát lieàn cha con oâng Hoäi Ñoàng trong giaác nguû meâ, cheát lieàn khoâng giaõy giuïa ñöôïc roài chuùng noù luïc löng oâng maø laáy chìa khoùa ñeå môû tuû. Vaäy oâng nghó coi laøm gì chuùng noù môû ñöôïc neáu khoâng bieát chöõ vì khi naõy baø Hoäi Ñoàng khai raèng khi roïi nhaø, baø coù roïi cöûa tuû saét coi oâng Hoäi Ñoàng coù queân khoaù chöõ khoâng, thì baø thaáy chöõ ñaõ sai roài thì laøm sao töï môû khoûi phaù. Khoâng leõ chuùng noù bieát chöõ tuû aáy. 
OÂng quận phì cöôøi maø noùi raèng: 
- Toâi xin bieåu ñoàng tình vôùi oâng veà lyù leõ aáy. Nhöng cuõng coù khi quaân gian noù doï tröôùc neân bieát chöõ saép. Ñaây, toâi chæ cho oâng choã naày, quaân cöôùp gieát ngöôøi cöôùp cuûa laø thöôøng, chôù khoâng bao giôø cöôùp luoân caû thaây ngöôøi, nhöùt laø thaây oâng Hoäi Ñoàng chaúng phaûi caùi goái goøn. Coøn thaèng nhoû baûy tuoåi cuõng troïng. Coù lyù noùi quaân cöôùp baét coùc cho chuoäc thì laøm gì choã thaèng nhoû naèm chung quanh cuõng ñaãm caû maùu. Thaät khoù nghó, neáu chuùng ta nghó raèng oâng Hoäi Ñoàng khoâng bò gieát, con khoâng cheát thì laøm gì coù raát nhieàu daáu chaân kia vaø bao nhieâu laø maùu. Thoâi, phaän söï chuùng ta laøm bieân baûn vaø ñöa yù kieán cho toû roõ, coøn manh moái laø phaän söï cuûa caùc nhaø trinh thaùm. 
Sau khi hoûi sô saøi vaøi ñieàu nöõa roài oâng Coø vaø oâng quaän kieáu töø ra veà, coù keâu thaày Ban Bieän Möu vaø daën kín.
Vieäc thaày Hoäi Ñoàng Leâ Thaønh Lung bò cöôùp vaø maát tích caû cha laãn con laøm cho dö luaän toaøn tænh Taân An raát neân soâi noåi, ñi ñeán ñaâu ñeàu nghe thieân haï baøn taùn vieäc aáy vôùi moät söï bí aån voâ cuøng. Em reå cuûa oâng Hoäi Ñoàng Lung ôû OÂng Vaên beân Myõ Tho laø oâng caû Minh, ngöôøi Minh höông, bònh vöøa môùi nheï, nghe tin anh vôï bò naïn, vôï choàng laät ñaät veà Taân An ñeå thaêm. OÂng caû Minh raát böïc töùc veà vieäc aùm saùt aáy neân oâng chaúng neä toán hao, muoán roõ nguyeân nhaân vì sao anh vaø chaùu bò maát tích bí maät nhö vaäy. OÂng treo giaûi thöôûng moät ngaøn ñoàng cho ai khaùm phaù ñöôïc vieäc aáy, vaø naêm traêm ñoàng cho ai tìm ñaëng thaây cuûa anh vaø chaùu oâng. Giaûi thöôûng vöøa coâng boá, caùc nhaø trinh thaùm ra coâng tìm kieám, theâm caùc baùo ôû Saøi Goøn phaùi ngöôøi ñi xuoáng Taân An ñeå ñieàu tra cho minh baïch.
Caùch hai ngaøy sau vuï aùn maïng thì tôø TL ôû Saøi Goøn coù ñaêng caùi tin aáy nôi trang nhöùt nhö vaày: <O

></O

>
Moät vuï aùm saùt voâ cuøng bí maät <O

></O

>
<O

> </O

>
Caùch Chaâu Thaønh tænh Taân An chöøng ba caây soá, taïi laøng Bình Taâm coù xaûy ra aùn maïng gheâ gôùm xöa nay chöa töøng thaáy.
Muoán roõ nguyeân do vaø lai lòch cuûa naïn nhaân neân baùo coù phaùi ngöôøi xuoáng taän nôi ñeå ñieàu tra cho minh baïch, haàu coáng hieán cho chö ñoäc giaû thaân yeâu khoûi phaûi phaân vaân baát nhöùt. Naïn nhôn laø oâng Hoäi Ñoàng ñòa haït, Leâ Thaønh Lung. Caû tænh Taân An ai ai cuõng ñeàu bieát thaày. Tröôùc khi laøm Hoäi Ñoàng, oâng laø moät giaùo vieân daïy taïi tænh, sau saùu naêm giaùo huaán, oâng xin nghæ, veà nhaø ñeå vui thuù ñieàn vieân. Trong laøng, thaáy oâng hieàn töø laïi theâm vui veû, sieâng naêng trong coâng aên vieäc laøm, laøng môùi cöû oâng laøm thoân tröôûng. Heát haïn ñöôïc hai naêm, trong toång Thaïnh Hoäi Thöôïng khieám chöùc Hoäi Ñoàng, thaày Cai vaø höông chöùc caùc laøng ñeàu baèng loøng môøi oâng ra öùng cöû, vì chaúng ai tranh neân oâng laõnh chöùc Hoäi Ñoàng moät caùch deã daøng khoûi phaûi toán hao nhö ngöôøi khaùc.
Khi taïi chöùc, taïi hoäi nghò, oâng raát can ñaûm maø binh vöïc quyeàn lôïi cho daân trong phaàn toång cuûa oâng, neân chi ai ai cuõng ñeàu thöông vaø meán taøi cuûa oâng. Maõn haïn Hoäi Ñoàng, oâng veà lo ruoäng nöông, may cho oâng ñöôïc truùng luùa ba muøa, laøm cho gia ñình cuûa oâng caøng theâm phaùt ñaït. OÂng laïi hieäp cuøng em reå cuûa oâng laø oâng caû Döông Vaên Minh, ngöôøi Minh höông ôû OÂng Vaên chôï Gaïo huøn laäp nhaø maùy chaø, nhaø maùy cöa, coâng vieäc raát neân ñoà soä. Caùch hai thaùng tröôùc ñaây, oâng caû Minh ñi Xuyeân Moäc Baø Ròa mua caây, veà bò reùt naëng, neân chi coù ñaùnh daây theùp ñaëng môøi oâng qua maø lo troâng nom caùc vieäc. Ñaëng tin, oâng giao vieäc nhaø cho vôï, roài oâng khi ñi khi veà voâ ñònh. Ngaøy xaûy ra aùn maïng aáy nhaèm ngaøy chuùa nhöït, oâng ôû Myõ Tho veà chuyeán xe taùm giôø sôùm môi cuõng nhö thöôøng leä, oâng hoûi thaêm vieäc nhaø roài cuõng ñuøa bôõn vôùi ñöùa con trai cöng cuûa oâng ñöôïc baûy tuoåi teân laø Song. Theo lôøi cuûa baø Hoäi Ñoàng thuaät laïi thì khoâng moät cöû chæ gì cuûa oâng goïi laø thay ñoåi. Vaãn töï nhieân, chieàu laïi oâng ñi daïo xoùm moät voøng. Veà ñeán nhaø duøng côm roài thì ngoaøi trôøi noåi côn möa raát lôùn. Loái baûy giôø, oâng ñaõ ñi ñoùng cöûa roài, coøn baø lo roïi nhaø. OÂng cuøng thaèng Song nguû treân boä vaùn tröôùc gaàn cöûa hoâng. Ñeán nöûa ñeâm, baø Hoäi Ñoàng giöït mình vì caùnh cöûa ñaäp vaøo vaùch. Baø daäy vôùi caûnh toái ñen töø trong tôùi ngoaøi vì ñeøn chong ñaõ taét. Chöøng baø kieám ñöôïc hoäp queït thaép ñeøn leân böng ra tröôùc thì baø thaáy cöûa hoâng ñaõ môû, tuû saét cuõng troáng trôn theâm maùu me linh laùng, coøn oâng Hoäi Ñoàng vaø thaèng Song cuõng maát daïng, baø tri hoâ leân thì hai ñöùa ôû trong nhaø thöùc daäy ñoát ñuoác, keâu vaø kieám oâng khoâng thaáy.
Baø môùi la laøng. Coù thaày Ban Bieän hieäp cuøng Höông quaûn vôùi daân laøng chaïy ñeán taän taâm chia nhau tìm kieám troïn ñeâm nhöng cuõng voâ hieäu quaû. Nhaø chöùc traùch ñöôïc caáp baùo, coù ñeán taän nôi ñieàu tra vaø laáy khaåu cung laøm bieân baûn.
Hieän nay, cuoäc ñieàu tra ñang tieán haønh, vaø vuï aùn maïng bí mật aáy chöa ra moái. Vaäy neáu coù tin theâm boån baùo seõ ñaêng tieáp. T.L.
Qua naêm ngaøy sau, cuõng baùo aáy coù ñaêng moät baøi nhö vaày: Vuï aùn maïng bí maät ôû Taân An, coù leõ chö ñoäc giaû coøn nhôù caùch ñaây naêm ngaøy, boån baùo coù töôøng thuaät veà vuï cha con oâng Hoäi Ñoàng Lung bò gieát vaø maát caû xaùc. Hoâm nay ñöôïc tin cuûa phoùng vieân ñi ñieàu tra cho hay theâm raèng cuoäc ñieàu tra ñi saâu vaøo bao nhieâu thì laïi gaëp nhieàu dö luaän baáy nhieâu, thaät laø bí aån. Coù nhieàu ngöôøi chaéc raèng cha con oâng Hoäi Ñoàng khoâng phaûi bò ai gieát, vì tieáng goïi caáp baùch cuûa aùi tình neân oâng baøy möu laáy cuûa vaø ñem con ñi theo ngöôøi yeâu. Lyù leõ aáy chaéc bao nhieâu, chöøng ñieàu tra laïi caøng voâ lyù vì oâng Hoäi Ñoàng Lung laø ngöôøi ñöùng ñaén, hieàn töø, thöông vôï, thöông con, khoâng bao giôø coù söï baát hoaø trong gia ñình, oâng chaêm nom coâng aên vieäc laøm raát chu ñaùo. Chaúng bao giôø oâng boû phí thì giôø, laïi theâm oâng raát gheùt nhöõng keû aên chôi, theo tình töï. Tuy giao thieäp roäng nhöng chaúng bao giôø oâng ñi chôi vôùi beø baïn ngoaøi giôø laøm vieäc, coù khi oâng ñoïc saùch khoâng bieát moûi. Vôùi tö caùch aáy, vôùi cöû chæ aáy, khoâng theå phoûng ñoaùn oâng chaïy theo tieáng goïi cuûa aùi tình. Ñieàu tra kyõ, lyù leõ aáy caøng voâ caên cöù.
Chaïy theo saùt moät luoàng dö luaän nöõa, hoï cho hay raèng cha con oâng bò gieát vì thuø vì oaùn ngoaøi vieäc cöôùp cuûa.
Lyù aáy laïi caøng khoâng vöõng. Ban ñaàu, nhaø chöùc traùch vaø phoùng vieân cuûa caùc baùo ñeàu nghi quyeát veà vuï aáy nhöng thaát voïng sau khi ñieàu tra. Thuø vì chöùc töôùc ö? Oaùn vì vieäc laøm aên chaêng? Khoâng, traêm laàn khoâng. Theo cuoäc ñieàu tra tröôùc kia, thì khi oâng laøm xaõ tröôûng cuõng do nôi Ban Hoäi Teà eùp oâng, maëc daàu ñoâi ba phen oâng töø choái. Ñeán khi oâng ra laøm Hoäi Ñoàng, cuõng do nôi laøng vaø Toång yeâu caàu oâng ra ñaëng giuùp nöôùc, giuùp daân, laïi chaúng coù ai tranh giaønh chi heát maø goïi laø thuø laø oaùn. Coøn vieäc laøm aên cuûa oâng naøo laø nhöõng taù ñieàn taù thoå, nhöõng ngöôøi giuùp vieäc cho oâng ñeàu thöông vaø kính meán oâng vôùi leã ñoä nhaõ nhaën, chaúng eùp ai, buoäc ai, hieáp ai vì quyeàn vì theá. Maëc daàu môùi ba möôi laêm tuoåi ñaàu, oâng chaúng bao giôø laøm mích loøng ai, daàu cho keû aáy laø ngöôøi khoâng phaûi cuøng moät yù kieán vôùi oâng neân chi ñi ñeán ñaâu ñeå doø hoûi thì ai ai cuõng ñeàu than thôû meán tieác oâng bò gieát cheát moät caùch raát neân oan uoång.
Sôû Lieân phoùng hieän ñöông doø la, tìm kieám, theâm giaûi thöôûng lôùn lao, caøng uoång trí cho cuoäc ñieàu tra. Nhöng hoâm nay cuõng chöa thaáy moät ñieåm ñen chi neân vaãn coøn ôû maõi trong voøng bí aån. 
Vaäy boån baùo vaãn tieáp tuïc, neáu coù tin chi seõ ñaêng leân cho chö ñoäc giaû ñaëng bieát. T.L.
Thôøi gian qua, thôøi gian qua tôï thoi ñöa, laån quaån ñaõ giaùp naêm, maø vuï aùn maïng cuûa oâng Hoäi Ñoàng Lung cuõng chaúng tìm ra tin töùc. Caùc nhaø trinh saùt ñaïi taøi vì danh döï, vì phaän söï, vì giaûi thöôûng, ñeàu taän taâm doø la, tìm kieám, nhöng chæ phí coâng, naûn chí, ñaønh thuùc thuû tröôùc vuï aùn maïng bí maät aáy laøm cho Toaø aùn Myõ Tho ñaønh ñeå moät daáu hoûi vaøo hoà sô maø chòu.
 
II.- Baø Hoäi Ñoàng Lung nhaäp moân ñaïo Cao Ñaøi<O

></O

>
<O

> </O

>
Thaät ñuùng nhö lôøi ta thöôøng ví, ñôøi laø moät giaác moäng. Thaáy ñoù roài maát ñoù, giaøu, sang, heøn, ngheøo, thay ñoåi coù khi laøm cho ngöôøi trôû tay khoâng kòp. Danh maø laøm gì, lôïi laøm chi. Hai moùn lôïi khí aáy, Ñaáng Taïo Hoaù nheùt vaøo oùc cuûa loaøi ngöôøi, ñeå thöû thaùch ai ham laáy noù. Ham danh ñeå tranh danh roài phaûi khoå naõo khi thaát danh, ham lôïi ñeå giaønh cho ñöôïc lôïi, roài ruûi thaát lôïi, taâm phaûi ñau, trí phaûi khoå vì lôïi. Chung qui, chæ coù ñoåi hai chöõ lôïi danh maø laáy hai chöõ toäi nhieàu hôn phöôùc. Trong luùc loaøi ngöôøi ñöông say meâ vì danh vì lôïi, ngoaøi ra naøo coù thaáy chi khaùc hôn, maát caû lyù trí, khoâng keå toäi loãi, mieãn sao cho ñöôïc yù muoán. Khoâng moät chöôùng ngaïi vaät naøo caûn trôû hoï noåi, khoâng moät nguy hieåm naøo laøm cho hoï sôï. Phaùp luaät cuûa ñôøi, chôn lyù cuûa ñaïo, khoâng theå laøm cho hoï kính hay neå, hoï chæ muoán thì cho kyø ñöôïc. Heøn chi Phaät giaùo leân aùn chöõ “muoán” thì loaøi ngöôøi môùi traùnh ñöôïc toäi loãi. Ñôøi soáng hieän taïi, vì vaät chaát cuûa thôøi ñaïi vaên minh laøm cho luaân lyù suy keùm, ñaïo ñöùc maát caû tinh thaàn thì danh, lôïi, tình yeâu laø ba moùn lôïi khí maëc tình cho ngöôøi ñua nhau tranh caïnh. Laáy noù laøm hy voïng bao nhieâu, maát noù laïi caøng thaát voïng baáy nhieâu. Taïi sao loaøi ngöôøi cöù keá tieáp töø coå chí kim tranh nhau coù baáy nhieâu nôi con ñöôøng ñôøi, khoâng chòu ñeå yù maø teû qua con ñöôøng ñaïo laø con ñöôøng khoâng choâng gai, khoâng ñau khoå. Ñoù laø moät vaán ñeà heä troïng maø loaøi ngöôøi ñöông lo tìm hieåu nguyeân nhaân vì hoï vaãn laáy laøm laï. Taïi sao hoï ham ñi con ñöôøng ñaày nguy hieåm, ñaày toäi loãi laø con ñöôøng ñôøi, maø laïi chaúng chòu böôùc sang qua con ñöôøng ñaïo laø con ñöôøng ñaày haïnh phuùc.
Caùi caûnh gia ñình cuûa baø Hoäi Ñoàng Lung tröôùc cuoäc tai bieán thì thaät laø ñaày ñuû caû ba, naøo danh, naøo lôïi, naøo vôï choàng yeâu ñöông, vôï choàng ñaàm aám, neáu ñöôïc vaäy troïn ñôøi thì coøn phaûi noùi laøm chi cho daøi doøng. Ñôøi laø saân khaáu cuûa xaõ hoäi, thöôøng ñoåi lôùp nhö ñoåi caûnh, nay vaày mai khaùc khoâng theå bieát tröôùc ñöôïc, neáu tieân tri thì ai daùm laøm quaáy, ai daùm nhaøo laên vaøo baû danh lôïi maø phaûi chòu laém ñieàu phieàn naõo.
Sau khi choàng con baø maát tích, troïn caû naêm trôøi baø boû pheá vieäc nhaø, chæ coù lo vieäc tìm kieám con hôn heát. Tröôùc kia baø vui söôùng bao nhieâu vôùi caûnh gia ñình daãy ñaày haïnh phuùc. Ngaøy nay baø phaûi chòu buoàn khoå baáy nhieâu vôùi caûnh gia ñình hiu quaïnh, daãy ñaày tai bieán.
Ñöùng tröôùc söï thaát voïng, ñau ñôùn vì söï tìm kieám caû naêm khoâng ra manh moái, ñaùng leõ baø ngaõ loøng ñeå lo vieäc nhaø, vieäc laøm aên raát lôùn kia. Khoâng, traùi laïi baø raát haêng haùi, lo phöông naày, chaïy höôùng noï ñeå kieám caùch doø la, vieäc thöông choàng con bao nhieâu noù giuùp cho baø naâng chí baáy nhieâu, chaïy chaúng bieát moûi, ñi xa khoâng bieát meät, neáu ai ñöùng vaøo ñòa vò cuûa baø thì môùi roõ thaâm taâm cuûa baø. Toäi nghieäp, söï beàn chí, söï kieân nhaãn cuûa baø, chæ bò thôøi gian laøm cho baø chaùn naûn, vôùi bao nhieâu söï tìm kieám vaãn voâ hieäu quaû.
Tuy baø Hoäi Ñoàng laø phaän ñaøn baø, laïi ít hoïc nhöng nhôø aûnh höôûng cuûa oâng choàng laø ngöôøi taân hoïc, neân chi baø khoâng tin dò ñoan, khoâng öa thaày phuø cuõng khoâng tin thaày boùi. Nhöng sau naêm naêm tìm kieám khoâng ra manh moái, baø môùi ñaâm ra ngaõ dò ñoan, baø nghe chuøa naøo linh, mieãu naøo thính ñeàu ñi ñeán ñeå cuùng vaùi vaø xin xaâm, baø nghe thaày naøo hay, boùi gioûi baø tìm ñeán ñeå coi. Khoå thay chæ phí coâng, toán cuûa roøng raõ hai naêm nöõa maø roát cuoäc cuõng nhö khoâng. Heát phöông theá, heát taâm trí vôùi baûy naêm trôøi baø ñaønh gaùc boû ñeå lo laéng vieäc nhaø, theâm lôøi an uûi cuûa vôï choàng oâng caû Minh neân baø cuõng nguoâi ngoai nhieàu laém.
Ngaøy kia, nhaèm ngaøy raèm thaùng baûy, baø Hoäi Ñoàng ñöông lo cuùng cheø xoâi, baø nghe choù suûa vang. Baø böôùc ra tröôùc cöûa theàm ñeå coi ai cho bieát, baø thaáy coù moät ñaùm ngöôøi ôû ngoaøi loä ñi vaøo. Ñi ñaàu laø moät ngöôøi baän aùo xanh, ñi sau naêm ngöôøi baän aùo traéng. Baø töï noùi, maáy ngöôøi Cao Ñaøi ñi cuùng, töôûng ai ñaâu laï, ñeán chöøng maáy ngöôøi ñi gaàn tôùi ngang cöûa ngoõ, thì baø Hoäi Ñoàng nhìn kyõ laïi laø oâng Leã sanh Thaønh, chò ba En, coâ naêm Tyù vôùi chò ba Ñaøng, coøn hai ngöôøi ñi sau baø khoâng bieát. Baø chaøo vaø hoûi raèng: 
- Maáy baø hoâm nay ñi laïc ñaâu treân naày?
Maáy baø traû lôøi raèng: 
- Chuùng toâi ñi haàu ñaøn vöøa veà, gaëp oâng Leã sanh môøi xuoáng döôùi naày vì saün ngaøy raèm, coù boán naêm chò em muoán nhaäp moân neân chi chò em chuùng toâi xuoáng chôi luoân theå. 
Baø Hoäi Ñoàng noùi: 
- Trôøi coøn sôùm, môøi maáy chò voâ chôi roài chuùt nöõa seõ ñi vì nhaø anh Leã sanh cuõng gaàn ñaây maø.
Chò ba Ñaøng môùi noùi: 
- Vaäy anh Leã sanh vôùi hai em ñi veà tröôùc ñeå ba chò em toâi gheù thaêm baø Hoäi Ñoàng, roài chuùt nöõa chò em toâi ñeán sau.
Khi vaøo traø nöôùc xong roài, coâ ba En môùi hoûi:
- Thöa chò, baáy laâu nay chò coù nghe chi veà anh vaø chaùu khoâng?
Baø Hoäi Ñoàng vöøa thôû ra vöøa noùi:
- Baët tin baët tích. Ngoaøi nhaø chöùc traùch taän taâm tìm kieám, toâi ñaõ chaïy töù phöông cuõng vaãn phí coâng voâ ích. Chuøa mieãu naøo linh, thaày baø naøo noùi hay toâi ñeàu ñi ñeán, roát cuoäc ngöôøi cuõng khoâng giuùp toâi ñöôïc, maø Thaùnh Thaàn cuõng gaït toâi baèng caû chuïc caây xaâm, hoâm nay toâi ñaønh thuùc thuû.
Coâ naêm Tyù noùi:
- Chò ñi ñuû töù phöông nhöng toâi chaéc chò ñi coøn thieáu moät choã.
- Choã naøo? Baø Hoäi Ñoàng hoûi
- Thöa chò, treân Taây Ninh.
Baø Hoäi Ñoàng cöôøi maø ñaùp raèng:
- Töôûng chò noùi ôû ñaâu chôù treân Taây Ninh toâi leo leân Ñieän Baø coù hôn ba löôït.
- Thöa chò, Ñieän Baø chò coù leân nhöng Toaø Thaùnh Cao Ñaøi chaéc chò chöa ñeán.
- Thuù thaät, toâi chöa vaøo ñoù. Baø Hoäi Ñoàng noùi vì töôûng raèng:
- Mình khoâng coù ñaïo bieát voâ ñoù ñaëng khoâng. Theâm leã pheùp cuûa ñaïo toâi cuõng chaúng roõ neân toâi muoán ñi maø khoâng daùm.
Chò ba Ñaøng caû cöôøi maø noùi raèng:
- Baø Hoäi Ñoàng kheùo leáu thì thoâi, cöûa Ñaïo bao giôø cuõng môû roäng cho moïi ngöôøi ñeå ñoùn tieáp nhôn sanh moãi khi caàn ñeán Ñaïo, naøo coù ai ngaên, ai caám keû laï ñi vaøo bao giôø; maëc daàu chò chöa nhaäp Ñaïo, ngöôøi ta cuõng ñoùn tieáp chò, ñaëng chæ daãn cho chò roõ moät caùch ñöôøng hoaøng töø choã, neáu chò muoán caàu khaån vieäc chi thì coù saün phaùi nöõ ôû ñaáy thöôøng tröïc ñeå chæ baûo cho chò. Toâi daùm quaû quyeát neáu chò thaønh taâm caàu nguyeän, tröôøng chay roài ñeán ñoù moät phen thì Ñaáng Chí Toân seõ giuùp cho chò tìm ra tung tích cuûa anh vaø chaùu. Ñaáy cuõng laø dòp may, khoâng bieát chöøng Ñaáng Chí Toân khieán cho chò em toâi hoâm nay ñi laïc xuoáng ñaây ñeå daét daãn giuøm cho chò, saün ngaøy raèm toát ngaøy theâm coù nhieàu ngöôøi xin nhaäp moân, chò neân doïn mình nhaäp moân, taän taâm caàu nguyeän sau khi Kinh nhöït tuïng, roài chò seõ thaáy söï huyeàn bí cuûa Thaày.
Moät tin hy voïng cuoái cuøng, moät söï quaû quyeát cuûa ngöôøi ñaõ neám muøi Ñaïo laâu roài laøm cho baø Hoäi Ñoàng vì thöông choàng thöông con, vì uaát öùc caùi cheát bí maät khoâng sao nguoâi ñöôïc, baø chaúng ngaàn ngaïi chi heát, vui loøng nhaäp Ñaïo moät caùch heát söùc thaønh thaät, soát saéng hôn ai, ñeán ñoãi chö ñaïo höõu trong laøng Bình Taâm ñeàu caûm ñoäng cöû chæ cuûa baø, söï haønh thieän cuûa baø, ñoåi caû taâm taùnh cuûa baø khi xöa laø ngöôøi cau coù, quaïu quoï vì söï uaát öùc nay thaønh moät nhaø töø thieän ñaïo ñöùc khoâng ai baèng.
<O

> </O

>
III.- Leã Ñaïi Töôøng cuûa Ñöùc Quyeàn Giaùo Toâng Ñaïo Cao Ñaøi laø oâng Leâ Vaên Trung.<O

></O

>
<O

> </O

>
Thaät laø moät caùi leã lôùn lao, cöïc kyø long troïng trong lòch söû cuûa Ñaïo ôû xöù naày. Vöøa ñöôïc tin ngaøy gioã cuûa ñaáng anh caû, chö ñaïo höõu caùc nôi ñeàu laàn löôït ñi veà, keû xa ñeán tröôùc ngöôøi gaàn ñeán sau. Lôùp ñi ghe, lôùp ñi taøu, ngöôøi ñi xe, keû ñi boä raàn raàn keùo veà Toaø Thaùnh Taây Ninh laøm cho chaät trong chaät ngoaøi, thieáu choã ôû, maëc daàu trong Ñaïo ñaõ coù lo tröôùc saün cuõng khoâng ñuû, laøm cho ñeán ñoãi hoï phaûi duïm naêm duïm ba döôùi taøn caây cao maø chòu ngaøy vôùi söï noùng böùc, toái laïnh leõo vôùi söï söông sa, heát söùc kham khoå. Nhöng neùt maët moïi ngöôøi bao giôø cuõng hôùn hôû, töôi cöôøi troâng cho ñeán ngaøy haønh leã. Vaäy môùi bieát caùi tinh thaàn cuûa Ñaïo cöùng raén ñeán böïc naøo. Ngöôøi khoâng öa noù thaáy vaäy raát e ngaïi cho mai haäu.
Trong Ñaïo coù ñaët moät uûy ban ñeå ñieàu tra nhôn soá cuûa ngöôøi veà döï leã, thì tính caû ngöôøi ngoaøi Ñaïo ñi xem vì hieáu kyø coù hôn taùm chuïc ngaøn ngöôøi (80.000). Ñoù laø moät baèng côù söï phaùt trieån cuûa neàn Ñaïo Cao Ñaøi ñeán böïc naøo.
Tôùi ngaøy haønh leã, töùc laø ngaøy chaùnh gioã, moät caùi saân roäng meânh moâng, Ñaïo goïi laø ñaïi ñoàng xaõ, ñoái chieáu vôùi Toaø Thaùnh ñöông caát. Ngaõ ñi vaøo coù döïng moät caùi gioáng nhö khaûi hoaøn moân, treân ñeà ñaïi ñoàng xaõ. Caùi saân coù döïng moät caùi ñaøi cao chín naác ñaïo goïi laø Cöûu Truøng ñaøi. Treân ñaøi coù moät taám töôïng baùn thaân cuûa oâng Leâ Vaên Trung veõ baèng daàu, beà ngang taùm thöôùc maø beà cao cuõng taùm thöôùc do nhaø hoïa só Vaân Sôn phaùc hoïa. Cuõng laø moät böùc aûnh to lôùn chöa töøng thaáy, oai nghi vôùi saéc phuïc cuûa Ñaïo, nghieâm trang vôùi neùt maët ñaïo ñöùc. Ban ngaøy nao nöùc, reàn rang vôùi caùc cuoäc leã, khoâng sao noùi ñaëng, ñeán ñeâm thì ñeøn ñieän saùng tröng, thieân haï chen chaân khoâng loït, ñaùng khen nhöùt laø söï ñoâng ñaûo, ñuïng chaïm cuûa maáy vaïn ngöôøi maø chaúng moät tieáng caõi coï, moät söï raày la chi. Maëc daàu Ñaïo coù ñaët ñoäi quaân Baûo theå ñeå giöõ gìn traät töï nhöng hoï chæ ñöùng ñeå chæ ngaõ chæ ñöôøng cho keû khoâng bieát maø thoâi.
Tuy laø leã Ñaïi töôøng nhöng coù ñuû caùc cuoäc vui chôi theo loái Ñaïo, coù ñoát phaùo boâng do ngöôøi cuûa Ñaïo laøm ra, söï kheùo vaø ñeïp khoâng thua phaùo cuûa AÂu Myõ, naøo coä ñeøn röïc rôõ coù giaûi thöôûng. Moãi tænh ñeàu ñem heát taøi ngheä cuûa mình ñeå phoâ baøy haàu mong chieám giaûi coä Laân. Coù Long, coù Laân, coù Qui, coù Phuïng, nhöùt laø caëp Long Maõ, khen ai kheùo taäp, caùch chaïy, caùch muùa, caùch tröûng giôõn vôùi nhau chaúng khaùc naøo caëp ngöïa thieät. Cuoäc vui chôi khoâng sao noùi heát, chæ toùm taét laø xöa nay chöa töøng coù cuoäc leã naøo long troïng nhö cuoäc leã Ñaïi töôøng naøy.
Ñeán khuya, sau cuoäc ñaêng ñaøn, dieãn vaên do caùc nhaø cao caáp cuûa ñaïo ñoïc xong roài, ñuùng giôø Tyù (canh ba), treân khaûi hoaøn moân keâu goïi baèng ñieän phaùt thanh, reàn caû moät vuøng raèng giôø haønh leã ñaõ ñeán, xin môøi thieän nam tín nöõ vaøo döï leã. Töùc khaéc, ruøng ruøng ai vaøo ñöùng choã naáy, nam taû nöõ höõu raát coù thöù töï döôøng nhö coù saép ñaët tröôùc. Beân nam moãi haøng ngang 100, beân nöõ cuõng vaäy, beà daøi 300 thì tính ra moãi beân ñöôïc 30.000 ngöôøi, hai beân laø 60.000 ñöùng söïng giöõa trôøi, toaøn laø y phuïc traéng, chaúng khaùc naøo moät ñaïi ñaïo huøng binh nghieâm trang, teà chænh maø chôø tieáng lònh.
Nhaïc baét ñaàu khôûi, leã baét ñaàu dieãn do moät vò Leã sanh phaùt thanh cuõng baèng ñieän vang moät goùc trôøi giöõa ñeâm khuya tòch mòch. Ai coù döï cuoäc leã aáy thì khoâng bao giôø queân veû toân nghieâm, khi nghe tieáng xöôùng döôøng nhö do treân khoâng trung ñöa ñeán vôùi caùi gioïng oân toàn, nhöùt cöû nhöùt ñoäng cuûa tín ñoà ñeàu do nôi tieáng xöôùng, caùch saép ñaët thaät khoâng sao noùi ñaëng.
IV.-Vôï choàng gaëp nhau moät caùch baát ngôø<O

></O

>
<O

> </O

>
Trong khi haønh leã, coù moät ngöôøi baïn phaùi nöõ cöù chaêm chæ ngoù qua choã baøn ôû giöõa nôi maáy oâng coù chöùc saéc ñöông quì, ngoù ñeán ñoãi queân caû vieäc haønh leã, ngöôøi aáy muoán nhìn cho roõ xin ñoåi ra ñöùng ngoaøi, ngöôøi aáy chaúng ai ñaâu laï, aáy laø baø Hoäi Ñoàng Lung. Baø nhìn roài baø töï nghó raèng thaät laø gioáng heát söùc, chæ khaùc coù raâu vaø ñeå toùc maø thoâi. Baø ñeå yù vaø nhöùt ñònh seõ theo beùn goùt môùi nghe. Baø nöûa möøng nöûa lo, naêm nghi möôøi ngôø baø troâng cho mau xong cuoäc leã. Neân khi cuoäc leã vöøa chaám döùt, moïi ngöôøi töù taùn ra veà, baø Hoäi Ñoàng môùi theo chaân oâng Giaùo sö khoâng rôøi moät böôùc.
Noùi qua oâng Giaùo sö Cung, khi haønh leã xong roài toû veû moät caùch meät nhoïc neân oâng chaäm raõi maø trôû veà thaûo xaù. Veà nhaø oâng laät ñaät coåi ñoà saéc phuïc, laáy quaït ra ngoài tröôùc vaùn, vaán thuoác huùt, veû maët döôøng nhö lo nghó moät vieäc chi heát söùc heä troïng, oâng queân caû ñeâm ñaõ haàu taøn, oâng queân caû meät nhoïc vì phaän söï, cöù ngoài ngoù ra ngoaøi. Baø Hoäi Ñoàng laáp loù ñöùng naáp caùnh cöûa maø nhìn hoaøi, baø nghi, baø sôï nhìn laàm, baø cuõng queân laïnh leõo vì hoät söông mai baét ñaàu thaám caû aùo cuûa baø. Baø troâng vaø öôùc sao oâng noùi ra coi phaûi tieáng cuûa choàng baø khoâng. Troâng hoaøi khoâng ñöôïc, baø môùi töï nghó, daïi gì maø oâng noùi, thì cöù vieäc vaøo, neáu khoâng phaûi thì mình noùi ñi laïc vaäy thoâi. Nghó nhö vaäy roài baø maïnh daïn böôùc vaøo laøm cho oâng Giaùo sö giöït mình vì ñöông suy nghó, oâng môùi hoûi:
- Baø laø ai, chöøng naày laïi ñeán ñaây laøm gì, baø khoâng sôï phaïm phaùp sao?
OÂng vöøa döùt lôøi, baø Hoäi Ñoàng chaïy laïi vuøng níu laáy oâng maø keå leå khoùc loùc ñuû ñieàu:
- Quaû laø oâng roài, ñaõ möôøi naêm tìm kieám, khoâng deø oâng troán toâi maø leân treân naày, oâng teä chi laém vaäy.
OÂng Giaùo sö xoâ baø ra maø noùi moät caùch nghieâm chænh raèng:
- Boä baø naøy ñieân hay sao, chöøng naøy daùm ñeán ñaây laøm aàm ó, laïi noùi nhöõng gì toâi chaúng hieåu, baø mau ra khoûi choã naày, neáu khoâng, toâi cho goïi Baûo theå ñeán ñem baø ñi. 
Baø noùi:
- OÂng cöù keâu ñi, toâi chaúng sôï ñaâu, oâng khoâng keâu, toâi cuõng la leân baây giôø. OÂng phaûi noùi cho toâi bieát taïi laøm sao oâng boû nhaø ra ñi, con toâi ñaâu, oâng phaûi traû laïi cho toâi.
Baø noùi caøng ngaøy caøng lôùn. OÂng Giaùo sö heát söùc böïc töùc môùi hoûi:
- Baø noùi toâi laø ai? Chaéc baø ñieân roài, baø nhìn laàm.
Baø noùi: 
- Laøm gì toâi laïi laàm, oâng laø Leâ Thaønh Lung chôù ai, boä oâng noùi oâng ñeå raâu ñeå toùc roài toâi nhìn khoâng ra aø?
OÂng noùi moät caùch chaâm baåm raèng:
- Baø laàm roài, toâi laø Giaùo sö Cung, chaúng phaûi Lung naøo, ñöøng noùi baäy nöõa, baø mau ra khoûi choã naày toâi khoâng chaáp nhöùt.
Baø noùi: 
- Toâi khoâng ra, oâng cho toâi laàm. Vaäy ñeå toâi la leân cho thieân haï hay chaïy ñeán vaø seõ ñem vuï naøy ra aùnh saùng, neáu oâng khoâng phaûi laø Leâ Thaønh Lung thì baát quaù toâi vì thöông choàng, thöông con maø nhìn laàm vaäy thoâi, bò quôû bò traùch laø cuøng. Coøn neáu oâng laø oâng Hoäi Ñoàng Lung thì oâng seõ bò ba toäi naëng. Thöù nhöùt, oâng boû nhaø ra ñi vôùi möu keá quæ quyeät laøm cho nhaø chöùc traùch phí coâng hao cuûa ñeå tìm oâng maáy naêm. Thöù nhì, cuûa choàng coâng vôï, con toâi mang naëng ñeû ñau, oâng laáy heát tieàn baïc voøng vaøng laïi baét con toâi ñi theo baây giôø soáng cheát theå naøo oâng phaûi chæ. Thöù ba, vieäc ñôøi oâng laøm khoâng troøn, oâng laïi caûi danh, dieät taùnh ñeå vaøo cöûa Ñaïo, oâng doái caû theá, doái caû Ñaïo, neáu phaûi hoï seõ truïc xuaát oâng ra khoûi ñaây. Vaäy oâng cöù choái, toâi cöù la coi ai phaûi ai quaáy cho bieát.
OÂng thaáy baø noùi quaù cöông quyeát, oâng môùi dòu gioïng maø noùi raèng:
- Baø chaúng caàn la loái om soøm, neáu baø muoán bieát, toâi cuõng neân noùi ra moät laàn cho roài.
Baø toû yù möøng vaø noùi:
- AØ, teù ra oâng chòu roài, nhìn nhaän raèng toâi khoâng laàm.
OÂng khoâng traû lôøi, böôùc ra môû roäng caùnh cöûa roài chæ gheá bieåu baø ngoài, oâng trôû laïi vaùn, oâng môùi vaán thuoác huùt roài chaäm raõi noùi:
- Ñaây, baø muoán roõ taïi sao toâi boû nhaø ra ñi, toâi xin baø moät ñieàu thoâi laø baø cöù ngoài nghe toâi noùi, khoâng ñaëng böùt ngang caâu chuyeän cuûa toâi, chöøng naøo toâi noùi xong, toâi cho baø phaûn ñoái choã naøo toâi noùi sai noùi quaáy, neáu baø chaän ngang, toâi xin baø ñi veà tính sao baø tính.
Baø Hoäi noùi:
- Ñöôïc, oâng cöù noùi, toâi noùng nghe laém, treân möôøi naêm nhaãn naïi ñau khoå ñaõ nhieàu, tôùi ngaøy giôø naày toâi heát söùc töùc chaúng bieát vì ñaâu maø oâng ñaønh nhaãn taâm vôùi toâi nhö vaäy.
OÂng phaø moät hôi khoùi laøm nhö thôû ra ñeå bôùt söï chöùa ñöïng trong loøng oâng töø baáy laâu nay, oâng môùi noùi:
- Caùch ñaây hai naêm, baø coù veà thaêm Toaø Thaùnh ñaây moät laàn, toâi thaáy vaø coá traùnh baø, roài caùch ñaây ba ngaøy, toâi cuõng gaëp baø vaø tìm caùch ñeå laùnh maët. Vì lo phaän söï khoâng theå traùnh baø, chôù toâi muoán nhö toâi ñaõ cheát roài cho baø yeân loøng. Ruûi cho toâi hoâm nay bò baø nhìn ñöôïc, thoâi, giaáu laøm chi nöõa, baø muoán coi toâi coù bieát vieäc cuûa baø khoâng, toâi seõ vui loøng töôøng thuaät cho baø bieát. Caùch ñaây treân möôøi naêm, coù leõ baø coøn nhôù, khi döôïng caû noù gôûi thô noùi bònh, keá tieáp ñaëng daây theùp noùi bònh naëng, toâi môùi giao phoù coâng vieäc nhaø cho baø ñeå qua troâng coi coâng vieäc cho döôûng, caùch ñoù moät thaùng coù ñaëng moät caùi thô trong ñoù noùi raèng vì vaéng maët toâi baø ñaõ tö tình vôùi thaèng Ban Bieän Möu.
OÂng môùi noùi tôùi ñoù, baø ñöùng phoùc daäy moät caùch goïn gaøng maø caõi laïi raèng:
- Vaäy roài oâng tin, oâng khoâng hoûi ñi hoûi laïi, oâng boû toâi, boû nhaø boû cöûa oâng ñi. Vaäy hoïc ñeå laøm gì, oâng laøm Hoäi Ñoàng laøm chi khoâng bieát phaùn ñoaùn, khoâng bieát suy xeùt söï thaät hö, ñaëng thô roài cöù tin, cho ñeán taùn gia baïi saûn. Thaät toâi cheâ oâng choã ñoù nhieàu laém.
Baø noùi moät doïc laøm cho oâng ngoài laøm thinh, baø noùi ñaõ roài baø töùc sao baø noùi sao oâng chaúng noùi nöõa, baø giuïc oâng ñoâi ba phen nhöng oâng cöù ngoài trô trô nhö hình goã. Baø töï bieát raèng mình thaát höùa, neân baø xuoáng nöôùc naên næ oâng, vaø höùa raèng baø khoâng daùm chaän lôøi oâng nöõa. Chöøng ñoù oâng môùi chòu tieáp maø noùi:
- Neáu baø coøn böùt moät laàn nöõa thì toâi baët luoân khoâng noùi cho baø bieát.
Ñoaïn oâng tieáp raèng:
- Trong thô coù caên daën toâi neáu khoâng tin cöù toái toái baûy taùm giôø thì baét ñaëng, kyù teân laø Giaùo Tî. Sau khi xem xong böùc thô, toâi lieàn xeù vuïn maø lieäng vì toâi ñoaùn raèng coù leõ quaân naøo noù thaáy toâi ñöôïc may laøm aên phaùt ñaït, noù muoán phaù gia ñình toâi hö chôi, hay laø vì baø taùnh hay noùi thaúng, hoï gheùt, hoï phao vu cho boõ gheùt? Nghó nhö vaäy neân toâi chaúng ñeå yù chi veà caùi thô rôi aáy. Caùch ít ngaøy sau, toâi veà, toâi nhôù raèng toâi ñöông naèm treân voõng ôû nhaø döôùi, chôi vôùi thaèng Song, toâi thaáy baø keâu thaèng Khai noùi nhoû gì vôùi noù, roài noù boû chaïy laïi nhaø Ban Bieän Möu, moät laùt noù trôû veà laïi noùi chi vôùi baø ôû döôùi nhaø beáp, roài baø toû saéc buoàn vaø coù pha saéc giaän.
Toâi noùi thaät vôùi baø, toâi khoâng bao giôø tin laù thô rôi, toâi khoâng bao giôø toâi nghi cho baø, vì toâi bieát baø nhieàu, ôû vôùi nhau treân möôøi naêm coù con kia maø. Nhöng caùi cöû chæ cuûa baø ban chieàu noù buoäc toâi phaûi ngôø, neân chi toái laïi toâi chôø khi vaéng maët baø, toâi môùi hoûi thaèng Khai “vaäy hoài chieàu baø maày sai ñi ñaâu ñoù?”ù. Noù môùi noùi raèng baø bieåu noù ñi keâu baïn caøy. Baïn caøy ñaâu ñaèng nhaø Ban Bieän Möu, thaáy roõ söï gian doái cuûa thaèng Khai laïi buoäc toâi ñaâm ra nghi ngôø hôn nöõa. Nhöng vôùi thaønh tích vaø taùnh neát cuûa baø, trí toâi noù xua ñuoåi ñöôïc con ma ghen noù ñöông aùm aûnh toâi.
Saùng böõa sau, toâi trôû veà Myõ Tho, tính queân vieäc chaúng ñaùng nhôù aáy nhöng chaúng hieåu taïi sao caøng xua ñuoåi noù bao nhieâu thì noù laïi buoäc toâi nghi quyeát baáy nhieâu. Toâi khoâng theå laøm vieäc ñöôïc nöõa vì noù laån quaån beân toâi hoaøi, thaät laø moät vò thuoác ñoäc ñaùng sôï, thuoác ñoäc aáy laø caùi ghen. Caùch ít ngaøy sau khoâng ñaùng veà vì coâng vieäc baän roän, nhöng döôøng nhö ai khieán cho toâi phaûi veà. Neân chi toâi boû caû coâng vieäc gaáp ruùt veà chuyeán xe choùt, naêm giôø toâi gheù chôï Taân An aên côm xong, toâi môùi keâu xe veà döôùi, caùch 500 thöôùc toâi cho xe trôû laïi. Veà ñeán nhaø, trôøi ñaõ toái, toâi môùi ñi voøng nhaø treân thaáy vaéng baø toâi môùi ñi voøng nhaø döôùi, chæ thaáy thaèng Khueâ ñöông noùi chuyeän vôùi con tö Khaù, toâi môùi ñi thaúng laïi nhaø Ban Bieän Möu, vöøa tôùi ngoõ thì nghe tieáng thaàm thì vaø hai caùi boùng ñen ôû trong nhaø ñi ra, toâi môùi neùp mình aån nuùp sau caùnh cöûa nhoû, ñeán chöøng hai caùi boùng ñen ñi gaàn ñeán thì chaúng ai ñaâu laï, aáy laø baø vôùi Ban Bieän Möu. Keá toâi nghe roõ raøng nhö vaày “neø Thaày Ban, toâi vì thöông thaày maø thaày chaúng bieát thöông toâi, thaày tính sao tính gaáp ñi, neáu oång hay ñöôïc chaéc oång ñaùnh toâi cheát”, roài Ban Bieän Möu laïi traû lôøi raèng “toâi bieát laém, theá naøo toâi cuõng lo cho ñöôïc, baø bò oång ñaùnh, toâi laïi yeân sao, baø cöù yeân loøng”. 
Khi saép töø giaõ baø coøn noùi raèng “raùng nghe, ñeå oång veà thình lình hay ñöôïc chaéc toâi phaûi cheát”. Ñoù, nhöõng lôøi noùi aáy noù ghi saâu vaøo taâm vaø naõo cuûa toâi, khoâng bao giôø queân ñaëng, soáng ñeå buïng, thaùc ñem theo, toâi baây giôø laø ngöôøi tu haønh chaúng daùm noùi theâm cho baø vaø baát luaän vôùi ai. Luùc nghe xong nhöõng lôøi ñoái ñaùp cuûa baø, toâi baát tænh nhaân söï, ngoài cöùng nôi ñoù chaúng bieát ñeán bao giôø, löông taâm toâi vaø aùc taâm toâi noù ñöông xaâu xeù laáy nhau. AÙc taâm toâi, noù xui toâi moät hai phaûi gieát baø vôùi thaèng Möu cho ñaõ nö giaän. Coøn löông taâm toâi caên daën toâi raèng laøm nhö vaäy toâi seõ mang tuø mang toäi, gia nghieäp toâi seõ tieâu tan, con toâi khoâng ngöôøi nuoâi döôõng, boû ñi, phaûi thì aên ñôøi ôû kieáp vôùi nhau, chaúng phaûi thì ai ñi ñöôøng naáy. Löông taâm toâi thaéng neân chi toâi trôû leân Taân An trong ñeâm toái chôø saùng ngaøy toâi trôû veà Myõ Tho. Vöøa veà ñeán, toâi gaëp thaày tö Töù cho hay raèng oâng ñoác hoïc Soleøre saép veà Phaùp muoán gaëp toâi ñeå thaêm vaø töø giaõ nhau. Toâi laät ñaät ñi luoân leân Saøi Goøn, maëc daàu trí naõo naùt tan, ñeán nôi gaëp nhau möøng rôõ, oâng môùi hoûi thaêm thaèng Song. Toâi nhôù laïi vieäc nhaø roài, döôøng nhö ai khieán toâi, buoäc toâi phaûi noùi vôùi oâng Soleøre raèng “hieän noù ñöông vöøa nhaäp hoïc nhöng toâi leân tröôùc thaêm oâng vaø sau toâi xin nhôø oâng baø giuùp toâi, cho toâi gôûi thaèng Song cho oâng baø ñem noù veà Phaùp, toâi xin gôûi luoân cho oâng baø naêm ngaøn ñoàng laøm hoïc phí cho noù, neáu thieáu, toâi seõ gôûi theâm. Sau naày noù lôùn khoân ñöôïc thaønh danh laø nhôø coâng ôn raát lôùn cuûa oâng vaø baø. Coøn söï cheát soáng maát coøn laø do maïng noù, khoâng sao, xin oâng baø thöông chaùu”. Vôï choàng ñaõ khoâng con theâm coù naêm ngaøn baïc phuï theâm, vôï choàng vui loøng nhaän laõnh, bieåu toâi laøm giaáy tôø thöù hai sau ñem noù leân ñaëng thöù ba oâng xuoáng taøu.
Toâi trôû veà Myõ Tho lo saép ñaët moïi vieäc, toâi laáy theo ít tieàn vì sôï döôïng noù nghi, roài böõa chuùa nhöït toâi veà. Muoán cho baø ñöøng nghi ngôø chi heát neân toâi phaûi giaû daïng vui cöôøi nhö thöôøng, ñeán chieàu gaàn baûy giôø, toâi keâu con choù coø ñi ra caàu Bình Taâm, xem treân döôùi khoâng ai, toâi leï tay caét hoïng con choù, thaät noù vì ai maø cheát oan, xaùc lieäng xuoáng soâng, toâi laáy hai lon söõa boø maùu choù coø pha nöôùc, ñem veà ñeå ngoaøi haøng ba.
Khi côm nöôùc xong roài keá trôøi muoán möa, toâi môùi lo ñi ñoùng cöûa. Thaèng Song döôøng nhö coù taùnh linh neân noù cöù theo baän bòu laáy toâi.
Ñeán möôøi giôø, toâi nghe tieáng ngaùy cuûa baø, toâi lieàn chuïp laáy thuoác meâ cho thaèng Song ñöông nguû, môû tuû laáy heát vaøng baïc, ñeå laïi laøm gì, toâi môùi môû cöûa hoâng, laáy maùu choù töôùi leân vaùn roài toâi ra voâ nhieàu laàn cho coù sình laãn daáu chaân khoâng roõ. Toâi duøng keá moïn nhö vaäy maëc daàu sau naày ai töôûng sao thì töôûng.
Toâi boàng con ra ñi, ñi cho mau, ñi cho khoûi caùi gia ñình khoán naïn aáy, cha xa con, vôï lìa choàng, con lìa meï cuõng taïi nôi baø maø ra. Khi leân ñeán ngaõ tö nghe roõ oáng vang daäy, toâi bieát vieäc ñoå beå roài toâi ñi rieát qua ñaàu caàu xe löûa, thôøi may coù chieác xe ñoø döôùi Myõ Tho chaïy leân sôùm. Toâi lieàn coù giang maø leân ñeán Saøi Goøn thì ñuùng naêm giôø saùng. Toâi laät ñaät ñem thaèng Song ñang meâ man vaøo nhaø vaø keâu cöûa oâng Soleøre.
Vôï choàng oâng hoûi laøm gì leân sôùm vaäy, toâi môùi noùi doái raèng “vì cha coù moät con, toâi khoâng ñaønh lìa con toâi khi noù thöùc. Neân chi toâi chuïp thuoác meâ cho noù, ñem leân sôùm roài toâi xin töø giaõ oâng maø ñi veà. Khi noù thöùc daäy, oâng baø doã noù baèng baùnh vaø ñoà chôi thì noù seõ quen ñi”. Noùi roài toâi ñi lieàn sau khi giao tieàn cho oâng, toâi ñi chuyeán xe nhöùt ñeå leân ñaây, caûi danh dieät taùnh, aån thaân tu haønh töø baûy naêm nay. Coøn thaèng Song, naêm nay ñöôïc möôøi taùm tuoåi, thi ñaäu tuù taøi nhò caáp. Noù coù gôûi hình veà vaø noùi baø Soleøre ñaõ maát roài. Ñoù, ñaàu ñuoâi baø nghe roõ chôù, coù choã naøo toâi noùi gian cho baø ñaâu. Thoâi toâi xin baø ñeå yeân thaân toâi trong caûnh tu haønh vaø toâi höùa vôùi baø sau naày toâi khoâng cho thaèng Song bieát chi heát ñaëng baø khoûi hoå cuøng noù. Vaäy toâi xin môøi baø veà nghæ, trôøi gaàn saùng roài, toâi khoâng hôøn, khoâng giaän baø ñaâu, vaø hoâm nay toâi ñaõ laø ngöôøi xaû thaân caàu ñaïo thì coøn chi maø phaûi ñeo mang vaøo trí nöõa. 
Toäi nghieäp baø Hoäi Ñoàng, ngoài nghe oâng noùi, baø khoùc ngheït muõi ngheït laùi, taám töùc taám töôûi ñeán khi oâng döùt lôøi, baø suïp xuoáng laïy oâng maø noùi raèng:
- Lôøi oâng noùi naõy giôø laø ñuùng khoâng sai maõi naøo. Nhöng…
OÂng laïi ngaét lôøi:
- Ñaõ ñuùng thì coøn nhöng gì nöõa, coøn laïy luïc maø laøm gì, toâi noùi toâi khoâng giaän baø kia maø, vaø ñeå cho toâi ñöôïc yeân tónh laø hôn. 
Baø noùi:
- Khi naõy oâng coù höùa sau khi oâng noùi, toâi ñöôïc pheùp phaûn ñoái neáu lôøi oâng chaúng phaûi.
OÂng noùi:
- Maø baø ñaõ cho lôøi kia laø ñuùng thì coøn phaûn ñoái noãi gì?
Baø noùi:
-Ñuùng beà maët oâng oâi, coøn beà traùi saùi naùt heát oâng aø.
Baø vöøa noùi vöøa khoùc:
- Thieät ngaøy hoâm nay toâi môùi thaáy coâng quaû cuûa toâi vaø keát quaû hoâm nay toâi raát ñoäi ôn Ñaáng Chí Toân, neáu toâi khoâng nhaäp Ñaïo thì laøm sao toâi gaëp ñöôïc oâng, maø neáu toâi khoâng gaëp oâng thì toâi gaëp caûnh oan tình, oâng cöù töôûng toâi laø con daâm phuï. Khoâng coù Ñaáng Chí Toân ñem ñöôøng chæ loái cho toâi gaëp choàng gaëp con thì laáy ai minh oan cho toâi.
Vaø nhaém ngay Thieân baøn baø laïy nhö teá sao, roài baø ñöùng daäy laïi gaàn oâng, baø noùi:
- Oan cho toâi laém oâng aø, maø loãi aáy ñeàu ôû toâi, bôûi lôøi noùi khoâng minh, khoâng caån tình anh em vaø chöùc phaän cuûa thaày neân chaúng nôõ raày raø, toâi môùi noùi to noùi nhoû vôùi thaày. Bôûi thaáy vaäy neân quaân khoán naïn naøo ñoù, noù môùi vieát thô maø gôûi cho oâng. Coøn oâng noùi böõa toâi sai thaèng Khai. Thaät y nhö vaäy, vì thaáy oâng veà toâi sôï oâng hoûi veà tieàn baïc, neân toâi bieåu noù chaïy laïi cho thaày hay, bieåu sao thaày phaûi ñöa lieàn, toâi noùi doái raèng oâng saép tính tieàn baïc. Nhöng noù ñi khoâng veà roài noùi raèng vôï choàng maéc ñi xuoáng chôï Kyø Son, khoâng coù ôû nhaø. May sao ngaøy ñoù oâng khoâng coù noùi chi veà vieäc tieàn baïc heát. Coøn noùi veà caùi ngaøy cuûa oâng veà, thì vaøo luùc naøo toâi khoâng nhôù, nhöng toâi nhôù kyõ vì sôï maëc daàu ñaõ quaù möôøi naêm roài. Coù böõa toái, toâi quyeát laïi laøm döõ vôùi hai vôï choàng thì laïi may cho thaày coù maáy laøng ñöông naïp nguyeät ñeå toâi chaúng nôõ lôùn tieáng. Nhöng thaày bieát toâi giaän döõ, môùi böôùc ra ngoaøi, toâi hieåu yù ra theo, thaày môùi naên næ, xin naùn ít ngaøy vì thaày coøn ñöông vaän ñoäng, vöøa noùi vöøa ñi, thaày ñöa toâi ra tôùi cöûa ngoõ. Nhöõng maáy lôøi toâi noùi ñoù. Vì ñaõ heát giaän vôùi lôøi thieát tha, theà thoát cuûa thaày neân toâi chæ noùi “neø thaày Ban, toâi vì thöông thaày maø thaày chaúng bieát thöông toâi, thaày tính sao tính gaáp ñi, neáu oång hay ñöôïc chaéc oång ñaùnh toâi cheát”. Phaûi chi toâi noùi traéng ra raèng “toâi vì thöông thaày, sôï thaày maát chöùc môùi cho thaày möôïn soá baïc aáy maø thaày chaúng bieát thöông söï phaûi cuûa toâi maø lo traû laïi, thaày phaûi tính gaáp, neáu oång hay ñöôïc soá baïc töï toâi cho thaày möôïn thì oång ñaùnh toâi cheát”. Bôûi oâng khoâng roõ maø laàm, bôûi toâi laø moät ngöôøi ñaøn baø baát caån ngoân.
OÂng cöôøi moät caùch gay gaét maø hoûi baø:
- Oan laém aø, ñaâu oan choã naøo baø baøo chöõa, maëc daàu toâi chaúng muoán nghe, noùi ñi.
Baø noùi:
- Khi oâng qua Myõ Tho chöøng ñöôïc möôøi ngaøy thì coù traùt cuûa quan chaùnh chuû tænh cho hay raèng laøng Bình Taâm vaø laøng Bình Quôùi phaûi chuaån bò soå saùch ñeå quan quaän ñeán xeùt ngaøy mai, traùt laïi xuoáng treã neân laøng ñaëng tröôùc coù moät ngaøy. Ruûi cho laøng mình bò thaày Ban môùi möôïn böõa tröôùc 500 poo ñaëng choàng baïc ruoäng, vieäc caáp baùch, laøng thuùc hoái thaày, vôï choàng heát theá môùi chaïy ñeán toâi, yeâu caàu toâi cho möôïn ñôõ ñeå vaøo tuû. Moät khi quan xeùt xong roài thì thaày laáy maø traû laïi, toâi noùi toâi khoâng daùm töï chuyeän veà tieàn baïc, phaûi coù oâng môùi ñöôïc. Hai vôï choàng naên næ heát söùc, baø Ban khoùc noùi neáu toâi khoâng thöông maø giuùp giuøm, neáu vieäc ñoå beå ra, thaày coù toäi. Thaáy vaäy chòu khoâng noåi, toâi buoäc gaét heã quan xeùt roài phaûi traû lieàn vaø hai vôï choàng phaûi laøm giaáy höùa vôùi toâi nhö vaäy. Hai oâng baø baèng loøng lieàn laøm giaáy toâi môùi cho möôïn. Ruûi cho thaày Ban, sau khi xem xeùt soå saùch roài quan quôû laøng, sao laøng nhoû maø ñeå chi tieàn nhieàu chaúng chòu ñaêng kho, daïy laøng noäi ngaøy mai phaûi ñem ñi naïp lieàn neân chi laøng khoâng theå cho thaày möôïn laïi soá tieàn aáy. Chieàu laïi, hai vôï choàng noù ñeán naên næ toâi, noùi moät hai gì ngaøy mai thaày cuõng traû, vì thaày seõ theá ruoäng aáy cho chaø, ngaët chaø noù laïi cheâ ruoäng pheøn noù khoâng theá roài chaïy cuøng möôïn ai cuõng khoâng ñöôïc. Phaàn toâi sôï oâng veà oâng hay neân chi ngaøy maéc lo caøy caáy, toái raûnh toâi môùi ñi ñoøi, phaàn vì ngoân, töï chuyeän chaúng cho oâng hay, thaät laø traêm chuyeän quaáy ñeàu do nôi toâi heát. Raát may cho toâi heát söùc, toâi bieát raèng nhöõng ñieàu toâi noùi ñaây chaéc oâng khoâng tin ñaâu. Nhöng baèng côù coøn nhieàu, laø vì soá baïc aáy thaày chæ traû ñöôïc coù 300 ñoàng maø thoâi, vì thaày ngheøo quaù bôûi thaát lieân tieáp boán muøa chòu sao noåi, vaø thaày cuõng xin nghæ luoân caùch boán naêm nay. Caùi giaáy caùi ñaõ höùa hoâm nay vaãn coøn trong tuû toâi. Vieäc aáy coù caû thaèng Khueâ vaø thaèng Khai bieát roõ. Vaäy toâi xin oâng sau cuoäc leã naøy roài, oâng neân trôû veà döôùi, oâng ôû aån trong nhaø, toâi cho keâu thaày Ban vaø vôï thaày, chöøng ñoù oâng môùi bieát ngay gian. Ñaây chìa khoaù tuû ñaây, oâng caát ñi, roài toâi cuøng veà moät löôït vôùi oâng cho oâng tin.
Nghe baø noùi tôùi ñoù, oâng laéc ñaàu maø thôû ra moät caùi aøo, döôøng nhö tuoân boû nhöõng söï böïc töùc töø baáy laâu nay oâng oâm laáy trong loøng. OÂng bieát oâng laàm roài, nhöng oâng vaãn noùi moät caùch nghieâm trang raèng:
- Ñöôïc, ñeå roài toâi seõ veà, veà cho bieát söï oan öng cuûa baø. Vaäy hoâm nay baø cöù vaãn nhö thöôøng, toâi caám baø khoâng neân cho ai bieát gì veà vieäc naày.
<O

> </O

>
V. - Minh oan<O

></O

>
<O

> </O

>
Sau cuoäc leã ít ngaøy, oâng Hoäi Ñoàng (Giaùo sö) xin veà thaêm nhaø, tuy oâng vaø baø cuøng ñi chuyeán xe maø veà nhöng chaúng ai roõ ñoù laø hai vôï choàng. Khi veà ñeán Taân An ñuùng naêm giôø chieàu, nhöng cuõng ñôïi cho trôøi saãm toái oâng môùi ñi veà vôùi baø, tôùi nhaø chaúng ai hay bieát chi heát chæ tröø coù con nhoû ôû vaø thaèng saùu Maønh ôû coi nha øgiuøm maø thoâi. OÂng vaøo nhaø, hoài töôûng laïi möôøi naêm veà tröôùc, caùi gia ñình naày ñaàm aám laøm sao, vui veû theá naøo, ngaøy hoâm nay, caûnh naày laïi bieán ñoåi thaønh moät gia ñình laïnh leõo laøm sao, buoàn böïc theá naøo aáy.
OÂng cheùp mieäng than thaàm cho caùi kieáp cuûa con ngöôøi thaät nhö ñaùm maây bay, oâng thì lo suy nghó, coøn baø thì lo laät ñaät naáu côm vaø ñoà chay cho oâng aên, moät maët baø bieåu saùu Maønh laïi môøi vôï choàng thaày Ban Bieän Möu laïi cho baø noùi chuyeän.
Khi coù tieáng choù suûa, oâng böôùc vaøo trong buoàng thì vôï choàng thaày Ban Bieän voâ ñeán baø Hoäi Ñoàng chaøo hoûi roài, baø Ban môùi noùi:
- Toâi nghe baø veà, tính laïi hoûi thaêm. Keá thaèng saùu Maønh laïi môøi, vaäy baø thuaät laïi cho nghe vôùi, thieân haï ñoàn kyø leã naày lôùn laém, thieät töùc vì ngheøo, phaûi dö giaû chi toâi cuõng theo baø ñi moät chuyeán cho bieát.
Baø Hoäi Ñoàng noùi:
- Vieäc aáy raûnh roài toâi seõ töôøng thuaät laïi cho hai oâng baø nghe moät ngaøy cuõng khoâng heát, coøn hieän nay vì ñi ôû laâu theâm sôû phí nhieàu neân veà tôùi toâi tuùng heát söùc, vaäy coøn hai traêm ñoàng hai oâng baø cuõng nhôn traû laïi cho toâi xaây xaøi, chôù tieàn aáy cuõng ñaõ laâu quaù roài maø laø tieàn cöùu danh döï cho hai oâng baø ñeå laâu mích loøng.
Thaày Ban môùi noùi:
- Ôn aáy bao giôø toâi queân, hoâm nay tuy thoâi laøm, tuy ngheøo nhöng tieáng taêm vaãn coøn, chöùc töôùc vaãn coøn, neáu baø khoâng cho möôïn naêm traêm ñoàng ñoù thì danh döï coøn gì, sôï tuø toäi laø khaùc.
Baø Ban noùi tieáp:
- Khi ñoù vôï choàng toâi ñaõ tính trong buïng, neáu oâng Hoäi Ñoàng veà maø hay vieäc aáy coù raày raø hay ñaùnh ñaäp chi thì vôï choàng toâi seõ ñeán maø chòu toäi vaø laïy oâng baø maø toû thieät söï cuûa baø thi ôn ñoù. Hoâm nay, caûnh gia ñình toâi baø cuõng roõ, phaûi dö giaû maø chaúng traû cho baø thì vôï choàng toâi laø gioáng gì chôù phaûi laø ngöôøi ñaâu.
Thaày Ban noùi:
- Vaäy xin baø thöông vôï choàng toâi, theá naøo cuoái naêm nay toâi cuõng xin höôøn laïi ít laém laø moät traêm cho baø xaøi.
Baø Hoäi Ñoàng noùi:
- Vì caùi thöông thaày ñoù, giuùp cho thaày ñoù maø vôï xa choàng, con xa cha, meï lìa con, söï nghieäp suy haïi khoå sôû caû taâm laãn trí troïn möôøi naêm trôøi maø vôï choàng thaày naøo coù bieát.
Nghe baø Hoäi Ñoàng noùi laøm cho vôï choàng thaày Ban ngô ngaån chaúng hieåu taïi sao maø baø noùi laøm vaäy. Baø Hoäi Ñoàng noùi:
- Thoâi khuya roài, oâng baø veà nghæ, vaäy nhôù, cuoái naêm theá naøo cuõng phaûi traû ít nhieàu cho toâi xaøi ña.
Khi vôï choàng Ban Bieän Möu veà roài thì oâng Hoäi Ñoàng böôùc ra, vôùi veû maët töôi cöôøi, baø hoûi:
- Chìa khoaù ñaâu oâng, laïi môû tuû ñaëng laáy cho oâng xem.
OÂng trao chìa khoaù cho baø, baø laïi môû soaïn moät hoài, roài laáy caùi giaáy cuûa vôï choàng Ban Bieän Möu laøm khi xöa ñem laïi cho oâng coi. Xem xong caùi giaáy aáy ñaõ vaøng, chöõ ñaõ lu maø coøn ñoïc ñöôïc, chæ raèng ngaøy laøm giaáy ñaõ laâu naêm roài. 
OÂng xem kyõ, roài töï tính caùi ngaøy laøm giaáy coi coù truùng vôùi caùi thôøi kyø oâng ôû Myõ Tho hay khoâng. Khoâng coøn nghi ngôø gì nöõa, oâng bieát oâng laàm roài, neân oâng môøi baø laïi ngoài, roài noùi raèng:
- Thoâi, loãi aáy ôû toâi, khoâng kòp suy nghó, nhöng toâi vaø baø chôù neân aân haän vieäc naày, vì coù vieäc naày, chuùng ta môùi gaëp ñöôïc con ñöôøng ñaïo ñöùc. Ñoù laø Ñaáng Chí Toân ñaõ saép ñaët vaø thöû thaùch toâi vaø baø. Nghó laïi, giaøu maø thieáu ñöùc, giaøu aáy khoâng laâu. Tröôùc kia toâi vaø baø chæ caëm cuïi ñeâm vaø ngaøy lo laøm giaøu, chaúng keå toäi loãi, neân khieán môùi xaûy ra tai naïn nhö vaày. Nhöng maëc daàu gaëp tai bay hoïa gôûi, toâi bieát con ñöôøng ñaïo ñöùc maø tìm ñeå ñi, coøn baø cuõng giaùc ngoä maø ñi tìm toâi treân con ñöôøng ñaïo ñöùc môùi gaëp. Ñoù chaúng phaûi laø vieäc töï nhieân ñaâu. Thaèng Song toâi, roài ñaây noù seõ nhôø söï tu haønh cuûa toâi vaø baø, sau naày theá naøo noù cuõng trôû neân con nhaø ñaïo ñöùc.
Baø nghe oâng noùi ñeán con, baø khoùc vuøi maø noùi:
- Taïi toâi heát, baây giôø laøm sao oâng gôûi thô cho noù veà ñaëng toâi thaêm keûo toâi nhôù noù laém, coù hình noù gôûi veà ñaâu, ñöa cho toâi, ñaëng xem coi baây giôø noù bao lôùn.
- Thoâi vieäc ñoù coøn ñoù, baø cöù ôû nhaø lo vieäc nhaø ñi, yeân taâm maø tu haønh, toâi thì phaûi trôû veà Toaø Thaùnh ñeå giuùp vieäc Ñaïo cho phaùt trieån theâm, phaàn con thì ñeå cho noù hoïc, chöøng thaønh taøi roài noù seõ veà, coøn ñi ñi veà veà laøm gì cho maát ngaøy giôø, ñöôøng xa muoân daëm tôùi lui khoâng phaûi deã, theâm toán keùm raát nhieàu.
Vaäy laâu laâu baø leân thaêm toâi, neáu coù tin gì veà con, toâi seõ cho baø roõ, vaø toâi seõ ñöa hình cuûa noù hoïa laïi ñeå cho baø moät taám, toâi moät taám, thaáy ñoù cuõng ñôõ nhôù ñôõ buoàn.
<O

> </O

><O

> </O

>
VI.- OÂng Giaùo sö Cung thaát loäc<O

></O

>
<O

> </O

>
Nhöõng ngöôøi hay ñeå taâm ñeán cuoäc ñôøi, kinh nghieäm nhöõng ngaøy qua cuûa ñôøi, thöôøng ñeå laïi cho ñôøi nhieàu ñieàu raát hay sau khi quaù vaõn. Caùi kieáp con ngöôøi khi coøn ñi treân con ñöôøng ñôøi thöôøng gaëp nhöõng caûnh buoàn nhieàu hôn caûnh vui, gaëp nhöõng söï ñau khoå nhieàu hôn söï sung söôùng, laån quaån, quanh queïo khoâng maáy luùc ñaõ ñeán con ñöôøng cuøng cuûa mình maø khoâng hay khoâng bieát chi heát. Nhö vieäc cuûa oâng Giaùo sö Cung töùc laø oâng Hoäi Ñoàng Lung, töø ngaøy oâng laøm giaùo vieân thì oâng raát lao taâm, lao trí vôùi ngheà goõ ñaàu treû vì oâng raát yeâu ngheà. Thaáy choã raát coù ích cho ñôøi maø thöôøng bò khinh baïc, ngöôøi ta coi reû caùi ngheà cuûa oâng, neân oâng chaùn naûn maø xin thoâi trôû veà lo höông thoân, ñem chuùt quyeàn haønh thöøa thaûi cuûa ngöôøi ta thí cho ñeå binh quyeàn lôïi cho daân chuùt naøo hay chuùt naáy. Söùc oâng muoán thi thoá theá naøo cho hôn nhöng quyeàn cuõng bò haïn cheá, maø laøm cuõng khoâng theå ñöôïc, giuùp ñôøi khoâng theå ñöôïc nhö yù nguyeän oâng cuõng chaùn, neân chi vöøa maõn khoùa Hoäi Ñoàng, oâng trôû veà lo vieäc gia ñình, thaáy moïi vieäc ñöôïc töôi saùng, dòp may ñöa ñeán lieàn lieàn, töôûng raèng oâng seõ ñöôïc vui ñaày ñuû vôùi gia ñình, ñöôïc an nhaøn mai haäu vôùi coâng caùn cuûa oâng, naøo ñaâu coù deø caùi vieäc khoâng ñaùng maø phaûi laøm cho oâng ñau khoå taâm trí treân möôøi maáy naêm tröôøng. May nhôø Ôn Treân khieán cho vôï choàng ñöôïc taùi ngoä moät caùch baát ngôø. Minh oan ñöôïc cho vôï, oâng truùt ñöôïc nhöõng söï uaát öùc chöùa ñöïng trong loøng oâng töø baáy laâu maëc daàu oâng coá queân. OÂng töôûng töôïng töông lai cuûa oâng sau naày seõ ñöôïc truøng phuøng vôùi moät nhaø ñaïo ñöùc, naøo hay Thieân baát tuøng nhôn nguyeän. Neân chi khi oâng trôû veà Toaø Thaùnh chaúng ñaëng maáy naêm thì oâng mang bònh naëng. Ñöôïc tin, baø Hoäi Ñoàng vaø vôï choàng oâng caû Minh laät ñaät leân thaêm oâng. Bieát khoâng theå soáng ñöôïc, oâng troái laïi vôùi baø:
- Sau khi toâi maát roài, baø neân ñaùnh daây theùp cho thaèng Song bieåu noù phaûi veà. Veà ñeå lo phuïng döôõng baø, veà ñeå troâng nom coâng vieäc nhaø vaø ñeå noù giuùp giuøm coâ döôïng noù, söùc noù hoïc cuõng vöøa ñuû ñeå giuùp ích cho queâ höông trong muoân moät, toâi môùi ñaëng tin noù vöøa ñaäu cöû nhaân luaät. Coøn phaàn baø, baø coá taâm tu haønh, haõy coá taâm dìu daét nhöõng keû laàm laïc, ñoä ngöôøi töùc laø ñoä mình, coâng quaû khoâng bieát bao nhieâu laø ñuû vaø baø cuõng raùng khuyeân con, khi noù trôû veà haõy noi theo con ñöôøng ñaïo ñöùc maø ñi, thi thoá vieäc gì ñeàu phaûi nhôù raèng khoâng ngoaøi phaïm vi hai chöõ “haønh thieän”.
OÂng noùi ñuû ñieàu vôùi söï saùng suoát, taâm vaãn tænh, trí khoâng meâ maëc daàu oâng bònh naëng. Trong Ñaïo taän taâm lo vieäc thuoác men cho oâng, coá cöùu oâng khoûi côn bònh naëng, nhöõng y só vaø baùc só tröù danh ñem heát sôû naêng cuûa mình ñeå cöùu oâng cuõng voâ hieäu quaû. Caùch sau ba ngaøy, oâng tòch vôùi söï tænh taùo sau khi töø giaõ laàn cuoái cuøng vôùi nhöõng ngöôøi coù maët taïi ñaây.
Tin oâng Giaùo sö Cung maát laøm cho chö ñaïo höõu taïi Toaø Thaùnh heát söùc meán tieác. OÂng Giaùo sö Cung maát laø moät caùi tang cho Ñaïo, nhöng ai naáy ñeàu möøng giuøm cho oâng laø sau khi laøm pheùp xaùc, Ñöùc Hoä Phaùp cho hay raèng oâng ñöôïc ñaéc ñaïo vôùi ñòa vò khaù cao, neân chi gia quyeán oâng cuõng ñôõ buoàn. Ñaùm taùng cuûa oâng Giaùo sö, vì ñöôïc truy phong chöùc Phoái sö neân chi ñöôïc long troïng heát söùc. Nhöùt laø sau khi haï huyeät, Ñöùc Hoä Phaùp coù ñoïc moät baøi ai ñieáu, keå caû coâng quaû cuûa oâng, vôùi taùnh tình cuûa oâng laøm cho nhöõng ngöôøi hieän dieän ñeàu phaûi muûi loøng, khoâng ngaên gioït luïy.<O

> </O

>
<O

> </O

>
VII.- Song bò aùm saùt taïi Maïc-xaây (Marseille)<O

></O

>
<O

> </O

>
Noùi veà Leâ Thaønh Song ñöôïc ngoài ñaøm ñaïo vôùi cha nuoâi laø oâng cöïu ñoác hoïc Soleøre veà vieäc kyø thi cöû nhaân vöøa roài, thì coù ngöôøi nhaø ñem vaøo moät böùc ñieän tín. OÂng Soleøre vöøa tieáp laáy xem thì oâng cuõng vöøa la leân moät caùch heát söùc ñau ñôùn:
- Song oâi, cha con ñaõ cheát roài.
Song laät ñaät chuïp laáy daây theùp, xem xong lieàn ngaõ ngöûa treân divan maø khoùc ngaát. OÂng Soleøre heát söùc an uûi nhöng Song cuõng khoâng nguoâi maø than raèng:
- Töø aáu chí tröôûng nôi xöù laï queâ ngöôøi, con mong, heát söùc mong caùi lôøi cha höùa, sau khi ñaäu cöû nhôn roài cha cho con veà ñeå thaêm cha meï con beân aáy. Neân chi con coá hoïc baát keå ngaøy ñeâm, naøo deø ñaäu, con vöøa toaïi kyø sôû nguyeän, tính xin cha ñeå veà thaêm queâ cha ñaát toå vì ñaõ möôøi maáy naêm caùch bieät. Con ñau ñôùn nhöùt laø con, ñöùa con moät trong gia ñình maø khi cha con maát con khoâng ñöôïc thaáy maët. Con töôûng coá hoïc cho thaønh taøi ñaëng laøm vui loøng cha meï, laøm raïng danh cho toå tieân, naøo hay con vöøa tính ñeå ñi veà queâ höông maø thaêm cha meï thì cha con ñaõ voäi theo oâng baø maø veà queâ kieång tröôùc.
Thaèng Song than vaø khoùc, oâng Soleøre cuõng khoùc theo vaø noùi:
- Thoâi con haõy lo söûa soaïn, cha ñi lo giaáy tôø ñaëng cho con veà kyø taøu tôùi ñaây cho kòp. Con buoàn cuõng phaûi, nhöng coøn meï con ñoù, con coøn phaän söï phaûi lo. Con phaûi töï nghó vaø töï an uûi laáy, ñôøi ai cuõng phaûi ñeán choã aáy, khoâng sôùm thì muoän, khoâng sao traùnh ñaëng. Khi meï nuoâi con maát, cha cuõng ñau ñôùn vaäy, nhöng bieát sao.
Caùch sau hai ngaøy, giaáy tôø oâng Soleøre lo ñaõ xong, coøn Song cuõng lo saép ñaët quaàn aùo, saùch vôû vaøo röông ñeå trôû veà xöù cho kòp kyø taøu tôùi. Thình lình coù Nguyeãn Vaên Thai tôùi thaêm môùi hay töï söï. Nguyeãn Vaên Thai ñaáy laø ai? Thai laø con cuûa moät ngöôøi boài An Nam theo chuû sang Phaùp, moà coâi meï khi coøn taïi Nam Kyø. Qua Phaùp chaúng ñöôïc bao laâu, cha cuûa Thai cuõng maát luoân. Ngöôøi chuû môùi thöông Thai laø ñöùa moà coâi neân nuoâi laøm con nuoâi, cho ñi hoïc töû teá, ñöôïc taùnh minh maãn neân chi hoïc haønh khoâng keùm ai, ñoàng hoïc moät tröôøng vôùi Leâ Thaønh Song vaø cuõng ñaäu tuù taøi nhò caáp. Trong moät tröôøng hôïp heát söùc ly kyø laø caùi ngaøy Song hay cha cheát thì Thai cuõng maát cha nuoâi vì moät tai naïn xe hôi. Thai buoàn tình ñeán thaêm Song vaø traùch sao Song khoâng ñeán, naøo deø gaëp Song cuõng ñoàng caûnh vôùi mình. Trong moät tröôøng hay moät lôùp, coù nhieàu hoïc sinh tin yeâu vôùi nhau nhö anh em nhö tröôøng hôïp Song vaø Thai cuõng khoâng laï chæ coù moät ñieàu Song vaø Thai chaúng coù baø con anh em ruoät thòt chi caû, maø hai ngöôøi gioáng nhau nhö moät, gioáng cho ñeán ñoãi ngöôøi ta töôûng hai ngöôøi ñeû song thai neân môùi ñaët teân nhö vaäy. Laï hôn nöõa laø hai ngöôøi laïi thaân, yeâu nhau nhö tình thuû tuùc cho ñeán ñoãi caùch aên caùch maëc hai ngöôøi cuõng muoán saém cho y nhau. Bôûi vaäy ngaøy kia, Song vöøa chuïp hình tính gôûi veà cho oâng Hoäi Ñoàng, coù Thai ñeán thaêm roài veà, thuaän ñöôøng ñi ngang nhaø daây theùp, Song môùi möôïn Thai gôûi giuøm. Vì caéc côù Thai laïi chaúng gôûi caùi hình cuûa Song, maø laïi gôûi caùi hình cuûa mình veà beân Nam Kyø. Song cho Thai hay raèng mình saép trôû veà Nam Kyø trong tuaàn tôùi. Thai toû saéc buoàn vaø noùi:
- Neáu anh coù veà cho em theo veà vôùi vì hieän taïi em khoâng coøn ai chaâu caáp cho em nöõa. Veà beân aáy kieám coâng aên vieäc laøm vaø gaàn anh toát hôn.
Song noùi:
- Khoâng, anh veà coøn trôû qua nöõa, vì cha nuoâi cuûa anh bieåu phaûi hoïc nöõa. Vaäy anh caäy em moät ñieàu, khi anh veà roài, em haõy sôùm vieáng toái thaêm cha nuoâi anh. Anh seõ noùi cho oâng hay, neáu em muoán veà ôû ñaây cuõng ñöôïc. Noùi cuøng maø nghe, neáu anh tính chaúng trôû qua nöõa, anh seõ gôûi thô vaø tieàn cho em veà theo cuõng khoâng muoän. 
Thai baèng loøng nhöng xin Song cho Thai ñöa xuoáng ñeán Maïc-xaây (Marseille), heã Song xuoáng taøu roài thì Thai trôû laïi.
Qua moät tuaàn sau, Song vaø Thai ñaõ ñeán Maïc-xaây thì vöøa chieàu, hai ngöôøi möôùn phoøng troï xong roài môùi ñi duøng côm, sau böõa aên, Thai môùi noùi:
- Kyø taøu naøy coù anh Nguyeãn Thanh Toøng, baïn cuûa toâi cuõng veà Nam, vaäy trôøi coøn sôùm, toâi vaø anh ra ñoù chôi, sau toâi giôùi thieäu anh, ñaëng xuoáng taøu bieát nhau troø chuyeän cho ñôõ buoàn vôùi cuoäc haønh trình caû thaùng. 
Song noùi:
- Anh chaúng vui gì maø ñi chôi, troâng cho mau toái, saùng mai xuoáng taøu cho roài, nhöng ñaõ laø baïn cuûa em, töùc laø baïn cuûa anh vaäy. Coù ñi thì ñi ñaëng veà cho sôùm. 
Hai ngöôøi môùi thueâ moät caùi xe taxi ñeå ñi. Chöøng ra tôùi ngoaøi thaønh theo ñöôøng Thai noùi, thì ra moät choã vaéng veû saàm uaát, xa xa môùi coù moät ngoïn ñeøn. Xe ngöøng, hai ngöôøi xuoáng ñi boä ñaëng deã kieám soá nhaø. Ñi chöøng 50 thöôùc, Thai laøm boä vaáp ñeå ñi sau. Thình lình vaø leï laøng, Thai nhaém giöõa vai Song maø ñaâm dao xuoáng muùt caùn, Song teù saáp xuoáng, Thai vöøa laáy boùp vaø giaáy tôø cuûa Song boû vaøo tuùi thì coù ngöôøi oâm chaët laáy Thai vaø la leân chæ ñöôïc coù moät tieáng, vì saün dao trong tay, Thai ñaâm voùi laïi phía sau maáy nhaùt, laøm cho ngöôøi oâm Thai phaûi buoâng ra vaø teù ngöûa döôùi ñaát. Thai cuùi xuoáng xem kyõ laïi laø teân chauffeur xe taxi. Taïi sao ngöôøi chauffeur laïi oâm Thai maø phaûi cheát oan nhö vaäy. Chaéc caäu thaáy hai ngöôøi xuoáng xe ñi boä, sôï khoâng traû tieàn xe maø ñi luoân neân anh ta leûn ñi sau. Chöøng anh ta thaáy Thai gieát ngöôøi moät caùch daõ man nhö vaäy, ñoäng loøng traéc aån, anh ta oâm vaø baét thuû phaïm. Khoâng deø anh ta cheát oan vôùi muõi dao cay nghieät cuûa <?:namespace prefix = st1 ns = "urn:schemas-microsoft-com

ffice:smarttags" /><?:NAMESPACE PREFIX = ST1 /><?:NAMESPACE PREFIX = ST1 /><?:NAMESPACE PREFIX = ST1 /><ST1

LACE w:st="on"><ST1:COUNTRY-REGIoN w:st="on">Thai.</ST1:COUNTRY-REGIoN></ST1

LACE>
Sau khi haønh ñoäng heát söùc taøn nhaãn, Thai thaáy Song vaø teân chauffeur heát thôû, môùi trôû laïi xe, môû maùy trôû veà, tôùi choã vaéng ñaäu xe laïi, côûi aùo ngoaøi coù maùu boû laïi treân xe roài Thai thung dung trôû veà phoøng. Khuya naêm giôø Thai xuoáng taøu maø veà <ST1

LACE w:st="on"><ST1:COUNTRY-REGIoN w:st="on">Nam</ST1:COUNTRY-REGIoN></ST1

LACE>, ñaày hy voïng vôùi caùi gia taøi cuûa Song. Thai ñeàu roõ heát. Vì tình beø baïn, Song chaúng tieác lôøi, vaø ñaâu coù deø vieäc ra ñeán ñoãi.
<O

> </O

>
VIII. -Meï troâng con <O

></O

>
 moûi moøn con maét<O

></O

>
<O

> </O

>
Töø ngaøy choân caát oâng Hoäi Ñoàng roài (töùc laø Giaùo sö Cung), baø trôû veà Taân An. Nhôø ngöôøi ñaùnh daây theùp giuøm sang Phaùp cho Song hay. Roài caùch ñoù moät thaùng, ngaøy naøo baø cuõng ra loä döøa ngoài ngoù leân Taân An ñeå troâng con, ngaøy naày sang ngaøy kia.
Troâng hoaøi maø chaúng thaáy. Thaät meï troâng con moûi moøn con maét. Moãi khi coù xe treân Taân An chaïy xuoáng thì baø möøng khaáp khôûi, khi xe chaïy qua roài maø chaúng thaáy con, thì loøng daï baø laïi heùo von. Toäi nghieäp cho baø Hoäi Ñoàng, laøm nhö caû ñôøi baø chæ coù ñeå troâng choàng vaø ñôïi con maø thoâi. Troâng choàng treân möôøi maáy naêm trôøi, vöøa gaëp choàng möøng chöa phæ, vui chöa thoûa, keá choàng ñaõ töø traàn boû baø ôû laïi vôùi con, baø laïi troâng con; hy voïng vaøo con bao nhieâu, baø ñaâm ra lo sôï cho con baáy nhieâu. Ñöôøng xa muoân daëm, vöôït maáy truøng döông, soâng saâu beå roäng bieát coù phong ba baát traéc chi khoâng.
Caøng troâng caøng ñôïi, baø caøng buoàn, baø laïi töï nghó raèng ruûi con baø coù beà naøo thì baø chæ coù cheát theo choàng theo con chôù baø khoâng ñuû can ñaûm ñeå soáng vôùi caûnh coâ ñôn, hiu quaïnh moät mình nöõa.
Caùch vaøi hoâm, moät buoåi trôøi chieàu raát neân thanh tònh, baø ñöông teâm traàu aên roài ra troâng con, baø nghe roõ raøng tieáng xe löûa Suùp-leâ vang daäy khi xe qua caàu ñeå xuoáng Taân An. Tieáng xe aáy döôøng nhö baùo tin möøng cho baø, neân baø laät ñaät ra ñöôøng, linh taùnh cuûa baø noù quaû quyeát theá naøo hoâm nay Song cuõng veà. Ngoài chaêm chæ ngoù leân ngaõ tö, baø thaáy moïi vaät ñeàu töôi saùng nhö ñeå chia vui vôùi baø, naøo laø luõ caøy trôû veà sau khi caû ngaøy tay laám chôn buøn, naøo laø luõ treû coi traâu veà chuoàng vôùi nhöõng gioïng ngaâm nga khi traàm khi boång, naøo laø aùc vaøng vöøa khuaát boùng döôùi raëng caây xanh, moät ñaøn coø traéng bay veà oå. Vieäc chi baø thaáy ñeàu coù taùnh caùch trôû veà heát. Baø baøn theá naøo Song cuõng veà. Roài töï loøng baø vui leân, söï haân hoan loá dieän. Thaät laø moät ngaøy vui veû nhöùt cuûa ñôøi baø. Thình lình baø la leân, kia roài, boán caùi xe ngöïa vöøa queïo qua ngaõ tö, tuy caùch baø gaàn hai caây soá nhöng baø thaáy roõ, baø taäp trung caû taâm trí ñeå töôûng raèng theá naøo Song cuõng veà vôùi ñoaøn xe aáy. Vì baø quaù troâng maø baø giaän xe gì chaïy nhö ruøa boø, nhöng xe chaïy gaàn tôùi, baø thaáy sao treân boán caùi xe chaúng coù ai heát, chæ xe tröôùc chæ coù hai ngöôøi ngoài tính luoân teân ñaùnh xe, baø thaát voïng nhöng xe chaïy vöøa gaàn choã baø ñöùng, thì noù töø töø ngöøng laïi, treân xe böôùc xuoáng moät ngöôøi thanh nieân traéng treûo, böôùc laïi gaàn baø vöøa dôû noùn vöøa hoûi:
- Thöa baø, xin baø laøm ôn chæ giuøm cho chaùu nhaø oâng Hoäi Ñoàng Lung ôû choã naøo?
Baø Hoäi Ñoàng nghe hoûi, baø run leân, ngöïc baø noù nhòp maïnh, baø hoûi laïi vôùi gioïng run run:
- Vaäy thaày laø ai maø bieát oâng Hoäi Ñoàng?
Ngöôøi thanh nieân aáy thöa raèng:
- Daï thöa baø, chaùu ñaây laø con cuûa oâng teân laø Song. 
Lôøi chöa kòp döùt, baø oâm laáy Song maø khoùc muøi maãn, chæ thoát ñöôïc coù ba tieáng:
- Maù ñaây con, maù troâng con töø thaùng roài, ngaøy naøo maù cuõng ôû ñaây ñeå ñoùn con.
Song nghe baø noùi cuõng khoùc, oâm baø. Song hoân moät caùch thaân yeâu, cuõng ngheïn ngaøo noùi chaúng ra lôøi, nöôùc maét laïi traøn treà ñoâi maét. Caùi caûnh meï thaät gaëp con, con giaû gaëp meï hoâm nay, khoâng ai ñoaùn noåi, ñöa cho teân keùp haùt nhöùt naøo ôû Nam Kyø naày cuõng khoâng theå ñoùng ñöôïc vai tuoàng cuûa Song hoâm nay.
Sau khi han hoûi, baø môùi laät ñaät ñi tröôùc, coøn Song theo sau, ñeán nhaø baø hoái ngöôøi nhaø ra xe vaùc ñoà cuûa Song voâ. Coøn Song ñi thaúng laïi baøn thôø cuûa cha quì xuoáng vòn baø. Song khoùc vaø keå leå ñuû ñieàu, loái xoùm nghe noùi chuyeän, ñeàu chaïy tôùi thaêm chaät nhaø, coi Song naêm nay ñöôïc bao lôùn. Baø Hoäi Ñoàng giôùi thieäu cho Song bieát nhöõng ai, vôùi moïi ngöôøi, Song ñeàu chaép tay chaøo hoûi moät caùch leã pheùp cuûa nöôùc nhaø. Caäu möôøi Xöông laáy laøm laï môùi hoûi Song:
- Chaùu ñi Taây töø hoài coøn nhoû sao chaùu noùi tieáng An Nam gioûi quaù vaø raønh leã pheùp cuûa ta nhö vaäy? Baùc thaáy thaèng Haïnh con oâng Huyeän Tri ôû Kyø Son ñi Taây ñaâu chöøng saùu naêm, maø veà noùi tieáng An Nam khoâng ñöôïc roõ laøm nhö khoù noùi, vaø kieám töø tieáng coøn noùi gì boä tòch thì nhö Taây thaät. 
Song nghe noùi baét töùc cöôøi roài noùi raèng:
- Ñoù laø quaân laøm phaùch loái, noù laøm boä nhö vaäy, chôù baùc nghó coi ngöôøi Taây hoï qua beân mình caû ñôøi, roài hoï queân heát tieáng Taây sao. Tieáng meï ñeû khoâng bao giôø queân ñöôïc, huoáng chi khi chaùu ñi ñaëng baûy tuoåi, laïi beân Taây ngöôøi An Nam mình thieáu gì. Coøn leã phaùp tröôøng naøo khoâng daïy, saùch luaân lyù thieáu chi, nhieàu ngöôøi chaùu cuõng thaáy hoï gaàn Taây roài hoï muoán hoï nhö Taây môùi taøi, hoï queân gioáng doøng cuûa hoï, queân luoân caû queâ höông cuûa hoï nöõa.
Thöa baùc, thöù quaân vong baûn nhö vaäy daàu hoï sang hay giaøu cho maáy cuõng khoâng ñaùng keå.
Baø con loái xoùm thaáy Song aên noùi leã pheùp, cöû chæ nghieâm trang, ñeïp ñeõ nhö vaäy ñeàu khen cho baø Hoäi Ñoàng raát coù phöôùc. Con moät nhö vaäy môùi ñaùng con.
<O

> </O

>
IX.- Leâ Thaønh Song lo nhaäp moân theo Ñaïo. <O

></O

>
Baø Hoäi Ñoàng lo cöôùi vôï cho con.<O

></O

>
<O

> </O

>
Sau khi Leâ Thaønh Song veà ñöôïc ít ngaøy, baø daãn Song qua Myõ Tho ñeå thaêm coâ vaø döôïng laø oâng caû Minh, roài baø ruû luoân caû hai ñi leân Taây Ninh ñeå cho Song thaêm maû, khi thaêm maû xong thì Song xin nhaäp moân vaøo Ñaïo roài vaøo ñeå ra maét Ñöùc Hoä Phaùp ñaëng laïy taï ôn Ngöôøi coù loøng lo xaây ñaép moà maû cho cha. Ruûi Ñöùc Hoä Phaùp vaéng maët neân meï con ôû chôi hai böõa roài trôû veà Saøi Goøn.
OÂng caû Minh vì khoâng con, nay Song veà oâng quaù thöông vì taùnh tình hieàn, laïi söùc hoïc cuõng khaù cao, neân oâng coi Song baây giôø nhö con cuûa oâng neân vöøa veà ñeán Saøi Goøn, oâng bieåu Song daãn oâng ñi coi vaø löïa mua caùi xe thieät toát ñaëng oâng cho Song. Song töø choái ñoâi ba phen, vieän leõ raèng:
- Con coøn ñöông trong tang, theâm cha meï con tröôøng chay khoå haïnh, con laïi duøng nhöõng vaät xa xí nhö vaäy con khoâng daùm, con môùi veà, chöa coù laøm söï chi coù ích ñeå vui loøng maù con vaø coâ döôïng nay laïi hoang phí nöõa. Thaø ñeå cho con laøm ñöôïc coù lôøi rieâng roài con seõ saém, nhaém cuõng chaúng muoän chi. Thaáy söï thaønh thaät cuûa Song, söï tieát kieäm cuûa Song laøm cho oâng caû caøng theâm thöông meán. OÂng noùi:
- Chaùu noùi vaäy cuõng phaûi, nhöng döôïng muoán mua cho chaùu moät caùi xe ñaëng qua laïi ñeå giuùp döôïng caùc coâng chuyeän lôùn lao maø cha chaùu boû saáp boû ngöûa cho döôïng möôøi maáy naêm nay, chaùu ñöøng ngaïi, ñôøi baây giôø trong moïi vieäc laøm aên caàn phaûi cho mau choùng môùi laø ñöôïc, treã moät chuùt thaáy maát lôïi nhieàu, vaû laïi chaùu laø moät oâng cöû nhôn luaät, vieäc ñi laïi, giao thieäp heã caøng roäng bao nhieâu thì caùi xe aáy noù seõ giuùp cho chaùu baáy nhieâu. Bieát suy nghó nhö chaùu vaäy cuõng phaûi, nhöng tuøy ngöôøi tuøy caûnh thì tieåu tieát aáy coù theå xaù che ñöôïc. 
OÂng nhöùt ñònh mua moät caùi Ford 8 thieät toát cho Song oâng môùi nghe maëc daàu söï töø choái cuûa Song vaø sôï toán hao cuûa baø Hoäi Ñoàng. Ngaøy thaùng nhö thoi ñöa, Song veà xöù chöa ñöôïc bao laâu nhöng ñaõ gaàn chín thaùng Song laøm nhieàu vieäc ñaùng chuù yù. Nhöùt laø Song thaáy laøng mình tuy nhoû, nhöng naèm giöõa tænh Taân An, neân Song xin vôùi baø Hoäi Ñoàng ñöùng ra coå ñoäng vaø töï xuaát tieàn nhaø caát moät caùi Thaùnh Thaát tuy nhoû maø ñeïp, khoâng toán keùm nhieàu nhöng coù veû toân nghieâm.
Töø ñoù coù leã baùi chi chö ñaïo höõu ñeán moät caùch ñoâng ñuùc vaø ai naáy ñeàu ngaïc nhieân vôùi caùi ñieäu thuyeát ñaïo cuûa Song cho ñeán ñoãi chö vò chöùc saéc khoâng bieát Song hoïc Ñaïo hoài naøo, maø ñaïo lyù raát thoâng nhö vaäy. Beân ngoaøi Song ñoái ñaõi baát cöù laø ai khoâng phaân giai caáp, khoâng kieâu vì taøi, khoâng haõnh vì giaøu. Vui veû vôùi moïi ngöôøi, oân toàn maø chæ daãn cho keû laïc ñöôøng laïc loái. Neân chi ai ai cuõng taám taéc thaàm khen Song thaät laø con nhaø ñaïo ñöùc. Beân trong Song ñoái vôùi baø thaät laø chí hieáu, lo cho meï raát chu ñaùo, moät vieäc nhoû moïn chi ñeàu hoûi ñeàu xin, chaúng bao giôø Song ñeå cho baø Hoäi Ñoàng buoàn, neân baø heát söùc thöông vaø cöng Song vôùi bao nhieâu söï meán, yeâu baø truùt heát cho Song, baø töï nghó, töï vui raèng baø raát coù phaàn trong luùc tuoåi giaø neân chi moïi vieäc trong nha ølaø giao heát cho Song, ai hoûi, ai muoán chi baø ñeàu bieåu hoûi caäu cöû aáy. Laån quaån saép ñeán ngaøy laøm tuaàn giaùp naêm cuûa oâng Hoäi Ñoàng Lung.
Vôï choàng oâng caû Minh veà ñeán, baø con thaân quyeán teà töïu chaät nhaø. Khoâng noùi ai cuõng roõ, heã coù tieàn thì ñaëng hieáu ñaëng trung, khoâng tieàn thì maát ngay maát thaûo. Neân chi vieäc tuaàn töï linh ñình, quan khaùch ñoâng ñuû ñoù laø söï thöôøng. Sau ñaùm laøm tuaàn xong roài, Song môùi môøi baø Hoäi Ñoàng vôùi coâ döôïng ngoài laïi, roài Song ñem traàu röôïu ra laøm cho ai naáy ñeàu ngaïc nhieân, khoâng hieåu Song muoán noùi ñieàu gì. Sau khi roùt röôïu roài Song môùi chaép tay thöa raèng:
- Hoâm nay vieäc tuaàn töï cuûa ba con ñaõ xong, vaäy con xin maù vaø coâ vôùi döôïng cho con trôû qua Phaùp ñaëng hoïc theâm chöøng naøo ñaäu baèng tieán só con môùi veà, con ñaõ bieát hieän giôø moät meï moät con boû ñi nhö vaäy thaät con thaát hieáu vôùi maù nhieàu, theâm saùch coù daïy raèng “phuï maãu toàn baát khaû vieãn du” nhöng con thaáy maù coøn khoeû maïnh laïi tieáp tuïc vieäc hoïc ñaây chöøng hai naêm maø thoâi, con seõ raùng laøm, laøm sao cho ñaëng raïng danh cha meï, taøi cho ñöôïc tuùc duïng ñeå phuïng söï quoác gia chôù vôùi baèng cöû nhôn con chöa toaïi nguyeän, cha nuoâi con cuõng caên daën theá naøo cuõng phaûi trôû qua. Vaäy con xin coâ vaø döôïng thöông con cho con gôûi maù con laïi cho coâ döôïng.
Song noùi chöa heát lôøi, baø caû Minh ñöa tay khoaùt lia:
- Khoâng ñaëng ñaâu caäu cöû oâi, toâi khoâng chòu laõnh maù cuûa caäu maø toâi cuõng khoâng cho caäu ñi ñaâu heát. Ba cuûa caäu khi maát coù troái, caäu khoâng tin hoûi döôïng caäu coi, coøn hoïc theâm nöõa ñeå laøm gì, boä hoïc theâm ñeå laøm traïng sö quan toaø ñeå nuoâi chò Hoäi Ñoàng vôùi vôï choàng toâi phaûi khoâng? Chò em toâi khoâng caàn caäu vieäc aáy, chuùng toâi caàn caäu ôû gaàn laø hôn. Söï nghieäp cuûa ba maù caäu, gia taøi cuûa vôï choàng toâi thieät laø gaàn hôn naêm chuïc muoân (50.000 poo), khoâng ñuû cho caäu laøm voán a.
OÂng caû Minh cuõng tieáp lôøi baø maø noùi raèng:
- Lôøi troái cuûa ba chaùu khi laâm chung heä troïng laém, con khoâng ñöôïc caõi di ngoân. Vaø coâ döôïng coù tính heã vieäc tuaàn töï cuûa anh xong roài seõ ñem chaùu ñi coi vôï ôû Nam Vang, coù nhôø vôï choàng Só taûi Lôïi laøm mai cuõng con nhaø ñoàng ñaïo, hieän laøm Toaø Khaâm söù laø oâng Traàn Quang Thôùi vì coù moät ñöùa con gaùi neân oâng keùn reå laém. Neáu xong vieäc thì theâm cho chaùu moät caùi gia taøi nöõa.
Baø Hoäi Ñoàng ngoài nghe, baø khoùc vaø noùi:
- Con khoâng thöông maù sao con ñaønh boû maù ra ñi? Möôøi maáy naêm tröôøng ñeâm troâng ngaøy ñôïi, taâm huyeát khoâ khan, nöôùc maét ñaõ caïn vì choàng vì con. Nay cha con maát roài, ñaùng leõ con ñöøng rôøi maù môùi phaûi. Con xin ñi roài laáy ai phuïng döôõng maù, gia nghieäp ai coi? Coøn coâ döôïng con ôû xa. Phaûi chi gaàn ñaây, ñöôøng ñi veà chöøng ñoâi ba ngaøy thì maù cuõng chìu con, ngaët ñöôøng xa dieäu vôïi ñi veà ba boán thaùng tröôøng, maù coù beà gì con veà tôùi ñaây moà laïnh coû xanh. Cha con cheát con ñaõ khoâng thaáy maët, nay con cuõng muoán khi tuoåi giaø maù cuõng ñöøng gaëp maët con nöõa sao?
Nhöõng lôøi can giaùn, nhöõng lôøi traùch moùc, nhöõng lôøi thaân yeâu aáy laøm cho Song raát caûm ñoäng. Song noùi:
- Con muoán vaäy maø maù vaø coâ vôùi döôïng khoâng cho thì thoâi, con ñaâu daùm caõi, nhöng vieäc vôï con xin taïm ñeå laïi ñoù chöøng naøo maõn tang ba con roài seõ hay, chôù eùp con baây giôø con khoâng daùm vöng lôøi.
OÂng caû Minh nghe Song noùi oâng cöôøi ngaát:
- Chaùu noùi ñieàu naøo cuõng phaûi heát, nhöng chaùu chöa roõ choã cheá cuûa luaân lyù. Cuõng nhö luaät phaùp coù choã giaûm khinh. Ñaây, ñeå döôïng noùi cho chaùu nghe, nhö tröôøng hôïp cuûa chaùu laø con moät, caàn phaûi noái tieáp toâng moân neân vieäc cöôùi gaû sôùm chöøng naøo hay chöøng naáy ñaëng sôùm sanh con ñeå noái doøng. Caâu neä nhö chaùu sôï mang loãi veà tang cheá, phaûi ñôïi ñoâi ba naêm nöõa, trôøi möa naéng khoâng chöøng, neáu ruûi nhö vaäy, laáy ai keá haäu, chaùu bieát caâu phuï maãu toàn baát khaû vieãn du thì chaùu phaûi bieát thaát hieáu höõu tam nhöùt laø voâ haäu keá ñaïi. Sôï vieäc kia nhoû bò vieäc noï lôùn toäi hôn thì mình löïa caùi nheï chôù, neân ngöôøi naøo vì tröôøng hôïp aáy ñöôïc pheùp aâm tang, chaùu roõ chöa? Phaûi chi chaùu coù anh em ñaõ coù con keá töï roài, mình boû pheùp, ham cöôùi vôï sôùm thì loãi laém ngöôøi ta cöôøi.
Bôûi lôøi ngay leõ thaúng neân Song heát daùm caõi, maëc tình cho baø Hoäi Ñoàng, vôï choàng oâng caû Minh tính sao thì tính. Neân chi vieäc mai doâng khoâng maáy khoù, hai ñaøng ñoàng giaøu coù laïi theâm ñoàng ñaïo, thaät töông moân hoä ñoái. Töø ngaøy Song ñaõ ñi coi vôï cho ñeán ñaùm hoûi keá saép ñaùm cöôùi khoâng ñaày boán thaùng vì hai ñaøng cuõng con moät neân baø Hoäi Ñoàng muoán sôùm thaáy daâu bao nhieâu thì oâng phaùn cuõng muoán thaáy reå baáy nhieâu, laån quaån gaàn ngaøy, laøm cho hai ñaøng lo khoâng muoán kòp. Coøn taùm ngaøy nöõa ñaùm cöôùi, meï vaø con baø Hoäi Ñoàng ñöông lo caát raïp traïi theâm, möôùn haøng treân Chôï lôùn veà ñeå keát boâng keát tuïi, röôùc thôï chöng hình töù linh baèng hoa quaû, thieân haï raàn raàn töø mai chí toái.
Caûnh nhaø giaøu cöôùi vôï cho con khoûi phaûi noùi. Theâm Song bieát caùch saép ñaët chöng cheá theo taân thôøi laøm cho theâm phaàn long troïng. Buoåi chieàu loái ba giôø, hai meï con ñöông noùi chuyeän thì coù truøm ñem ñeán moät böùc daây theùp. Song coi roài cho baø Hoäi Ñoàng hay raèng:
- Ñöùc Hoä Phaùp ñoøi maù vaø con phaûi veà gaáp noäi ngaøy mai ñaëng Ngaøi daïy veà ñaùm cöôùi saép ñeán.
Baø Hoäi Ñoàng chöng höûng môùi hoûi Song tính laøm sao. Song cöôøi vaø thöa raèng:
- Vieäc khoâng khoù chi, vaäy maù lo söûa soaïn, heã aên côm chieàu xong thì con ñöa maù leân treân aáy noäi trong hai tieáng röôõi ñoàng hoà thì ñeán, xe Ford ñi maáy laùt, ñeán treân aáy baûy giôø röôõi, nghe daïy vieäc xong chöøng chín giôø, trôû veà döôùi naày chöøng möôøi hai giôø khuya laø cuøng, phaûi veà cho kòp, vì ñaõ caän ngaøy roài phaàn tröïc khaùch truù ôû Chôï Lôùn ngaøy mai hoï xuoáng tröôùc ñaëng lo saép ñaët vieäc naáu aên.
<O

> </O

>
X.- Vieäc aùm saùt ñaõ baïi loä<O

></O

>
<O

> </O

>
Thaät y nhö lôøi Song noùi, xe leân ñeán Toaø Thaùnh Taây Ninh ñuùng baûy giôø röôõi, hai meï con môùi ñöa daây theùp cuûa Ñöùc Hoä Phaùp cho Hoaø Vieän xem xong roài xin pheùp vaøo kieán dieän. Gaëp luùc Ngaøi ñöông ngoài ñaøm ñaïo vôùi oâng Khai Phaùp vaø oâng Giaùo sö Coâng vieän. Vöøa thaáy baø Hoäi Ñoàng vaø Song böôùc voâ xaù chaøo roài thì Ñöùc Hoä Phaùp cöôøi maø hoûi:
- Chaéc ñaïo muoäi ñöôïc daây theùp cuûa baàn ñaïo neân môùi leân gaáp ñaây chôù gì?
Day qua Song, Ngaøi noùi:
- Chaùu ñaây laø Song phaûi khoâng?
Song cuùi ñaàu vaø daï.
- Khoâng hoûi baàn ñaïo cuõng bieát, vì chaùu gioáng anh Phoái sö laém. Nghe noùi ôû Phaùp veà chaùu coù ñeán thaêm moãi khi leân ñaây, ruûi baàn ñaïo khi leân Cao Mieân, khi ñi Saøi Goøn neân khoâng gaëp. Hoâm nay baàn ñaïo hay ñöôïc vì thieäp môøi cuûa ñoâi ñaøng thì baàn ñaïo raát möøng cho Leâ, Traàn hai hoï ñöôïc keát thaân vôùi nhau. Nghó vì coâng quaû cuûa anh Phoái sö vaø coâng quaû cuûa ñaïo ñeä Traàn Quang Thôùi raát nhieàu vôùi Ñaïo, neân chi baàn ñaïo muoán traùnh nhöõng söï chaúng hay coù theå xaûy ñeán cho hai hoï. Baàn ñaïo môùi môøi gaáp ñaïo muoäi leân ñaây ñeå daïy nhieàu chuyeän caàn thieát. Vaäy chaùu Song haõy theo Baûo theå quaân laïi ñaèng Laïi vieän laøm moät tôø khai cho roõ raøng töø khi chaùu sang Phaùp ñeán ngaøy veà. Löôïc thuaät vaäy thoâi mieãn cho truùng, vieäc naøo chaùu queân cuõng khoâng sao.
Roài Ngaøi goïi Baûo theå daãn Song. Khi Song ñi roài, Ngaøi quay ñieän thoaïi cho Laïi vieän hay vaø bieåu phaûi chôø lònh Ngaøi. Keá Ngaøi laïi hoûi baø Hoäi Ñoàng:
- Ñaïo muoäi coù bieát ñöùa môùi ra ñi ñoù laø ai khoâng?
Baø Hoäi Ñoàng nghe hoûi hôi ngaïc nhieân, khoâng hieåu Ngaøi noùi ñöùa naøo, baø thöa raèng:
- Daï thöa thaày hoûi Song hay em Baûo theå?
- Baàn ñaïo hoûi ñaïo muoäi vaäy chôù ñaïo muoäi coù bieát thaèng Song laø ai khoâng?
Baø thöa raèng:
- Noù laø con cuûa toâi.
- Ñaïo muoäi laàm roài, chính noù laø teân saùt nhôn, chính noù ñaõ gieát cheát moät ngöôøi Phaùp, chính noù aùm saùt ñöùa con yeâu quí cuûa ñaïo muoäi ñaëng ñoaït gia taøi cuûa Song, chính teân noù laø Nguyeãn Vaên Thai chôù ñaâu phaûi laø Leâ Thaønh Song.
- Daï thöa thaày, baø Hoäi Ñoàng laät ñaät noùi, chính noù gioáng vôùi caùi hình noù gôûi tröôùc kia laém. Khi cha noù coøn cuõng noùi gioáng vì moãi naêm noù ñeàu coù gôûi hình veà.
Ñöùc Hoä Phaùp cöôøi maø raèng:
- Cuõng taïi caùi gioáng ly kyø aáy maø noù môùi laäp taâm ñeå aùm saùt Song. Neáu Song khoâng nhôø coâng tu haønh cuûa cha noù, khoâng nhôø ñaïo ñöùc cuûa ñaïo muoäi thì noù ñaõ cheát roài vôùi muõi dao cay nghieät cuûa thaèng <ST1

LACE w:st="on"><ST1:COUNTRY-REGIoN w:st="on">Thai.</ST1:COUNTRY-REGIoN></ST1

LACE>
Tuy baø Hoäi Ñoàng kính ñöùc Giaùo chuû ñeán ñaâu, nhöng baø cuõng ñinh ninh raèng ngöôøi aáy laø con cuûa baø, neân baø thöa raèng:
- Lôøi thaày daïy toâi khoâng daùm caõi, nhöng toâi thaáy sao noù gioáng cha noù töø hình dung, ñeán töôùng ñi, taùnh tình cuõng gioáng, theâm taøi hoïc cuûa noù raát uyeân thaâm, caùch aên ôû raát neân hieàn töø, hieáu ñaïo.
Ñöùc Hoä Phaùp vaãn cöôøi vaø noùi:
- Baàn ñaïo ñaõ noùi cuõng vì caùi gioáng ly kyø aáy môùi ra noâng noåi. Vaäy ñaïo muoäi muoán roõ nguyeân do thì baàn ñaïo seõ giuùp chaùu ñaëng bieát ñöùa naøo laø Song vaø ñöùa naøo laø <ST1:COUNTRY-REGIoN w:st="on"><ST1

LACE w:st="on">Thai.</ST1

LACE></ST1:COUNTRY-REGIoN>
Noùi xong, Ngaøi keâu:
- Song a, ra ñaây cho maù con thaáy.
Song nghe keâu, ôû trong böôùc ra, laøm cho baø Hoäi Ñoàng ngô ngaùc nhö giaác chieâm bao; baø nhìn Song töø ñaàu tôùi chaân roài baø chöa kòp noùi thì Song ñi rieát laïi oâm laáy baø maø khoùc vaø noùi raèng:
- Ngaøy hoâm nay con coøn soáng ñaây ñeå gaëp maù thì laø nhôø ôn Trôøi Phaät cöùu con, nhôø ñaïo ñöùc cuûa cha meï con môùi thoaùt khoûi töû thaàn. Neáu con veà ñaây khoâng ñaëng vaø khoâng kòp thì maù vaãn töôûng teân saùt nhôn aáy laø con vaø nhieàu ngöôøi seõ khoå taâm vì noù sau naày. Vaäy ñeå con thuaät laïi töø ñaàu chí cuoái cho maù nghe, roài ñaây seõ nhôø Ñöùc Hoä Phaùp bieän minh, chöøng aáy maù seõ roõ.
Song môùi löôïc thuaät lai lòch cuûa Thai vaø tình baäu baïn, thöông yeâu vì choã gioáng nhau nhö gioït nöôùc kia gioáng gioït nöôùc noï. Söï gioáng aáy noù lieân keát bôûi hai caùi teân Song vaø Thai cuõng laøm cho ngöôøi ngoaøi laàm töôûng raèng caû hai ñoàng chung ñuïng moät baøo thai, neân chi taâm söï cuûa hai ngöôøi nhö moät. Song thuaät ñeán giai ñoaïn sau naày môùi thaáy roõ laø Thai coá taâm gaït Song ra choã vaéng ñeå xuoáng tay ñoäc ñeå keát lieãu cuoäc ñôøi cuûa Song ñaëng ñoaït caû giaáy tôø tieàn baïc haàu trôû veà <ST1

LACE w:st="on"><ST1:COUNTRY-REGIoN w:st="on">Nam</ST1:COUNTRY-REGIoN></ST1

LACE> ñaëng ñoaït laáy gia taøi cuûa Song. 
- Nhöng sau khi Thai thi haønh xong keá ñoäc, Thai boû ñi veà, ñinh ninh raèng theá naøo con cuõng cheát roài, vì noù xem xeùt kyõ laém thì phaûi.
Song noùi:
- Khoâng deø noù vöøa ñi thì lính tuaàn caûnh cuõng vöøa ñeán, thaáy vuï aùn maïng giöõa ñöôøng, laäp töùc duøng ñieän thoaïi keâu xe Hoàng thaäp töï ñeán choã con vaø teân chauffeur cuõng vì con maø cheát oan. Khi ñeán nhaø thöông, quan thaày xem veát thöông thì noùi raèng phaàn con coù theå cöùu ñöôïc neáu coù maùu ai cho vì bò maát nhieàu maùu quaù, maáy veát thöông caùch traùi tim moät phaân thoâi neáu truùng tim thì heát keå. Xem ñeán teân chauffeur thì quan thaày laéc ñaàu noùi heát keå, chöøng vaøi giôø thì seõ truùt linh hoàn, thình lình ngöôøi coù saùng kieán môùi thöû maùu teân chauffeur noùi trong hai maïng phaûi cöùu laáy moät maïng. Quan thaày môùi laáy maùu teân chauffeur cho con môùi ñöôïc toaøn taùnh maïng, aáy laø lôøi cuûa ngöôøi ñieàu döôõng chöùng kieán töø ñaàu chí ñuoâi cuoäc cöùu caáp aáy, sau naày keå laïi cho con nghe. Vì cuõng nhôø ngöôøi aáy taän taâm saên soùc cho con. Noùi laø ñaëng soáng, chôù trong thôøi kyø taïi döôõng ñöôøng ôû Maïc-xaây (Marseille) bònh tình traàm troïng vì veát thöông quaù lôùn thieät laø thaäp phaàn töû nhöùt phaàn sanh cöù trôû ñi trôû laïi hoaøi neân chi con phaûi naèm taïi nôi aáy gaàn moät naêm trôøi maø con naøo coù bieát, vì moät tænh möôøi meâ taâm thaàn roái loaïn. Ñeán khi con vöøa tænh trí thì coù nhaø chöùc traùch ñeán taän nôi ñeå ñieàu tra veà vuï aùn maïng aáy. Con ñaõ bieát tröôùc vì nhôø teân ñieàu döôõng thuaät laïi sau khi con vöøa maïnh, neân con ñaõ saép ñaët tröôùc roài, ñeán chöøng nhaø chöùc traùch vöøa hoûi thì con khai raèng khi con möôùn xe ñeå ra ngoaøi thaønh thaêm baïn chæ ñi coù moät mình maø thoâi, treân xe phía tröôùc coù ngöôøi chauffeur vaø coù moät ngöôøi nöõa hình nhö ngöôøi phuï. Ñeán nôi con traû tieàn xe, vì trôøi toái neân con phaûi laïi tröôùc ñeøn pha ñeå traû khoûi loän. Vì voâ yù con môû boùp ra theo yù con töôûng, teân chauffeur vì thaáy tieàn con nhieàu, neân khi traû tieàn xe roài, con ñi chöa ñöôïc bao xa thì con bò ñaâm teù xuoáng baát tænh. Töø ñoù con chaúng bieát chi nöõa heát. Con ñònh tónh. Con ñònh chaéc raèng teân chauffeur gieát con ñaëng ñoaït cuûa con. Quan Bieän lyù cöôøi khi nghe con khai, ngaøi noùi teân chauffeur bò ñaâm vaø cuõng cheát roài, ngaøi hoûi con bieát maët hay nhôù teân ngöôøi ñi theo chauffeur khoâng. Con traû lôøi raèng vöøa xuoáng ñeán Maïc-xaây (Marseille) aên côm chieàu vöøa xong thì con ñi lieàn, trôøi toái con khoâng ñeå yù, daàu con coù nhôù kyõ luùc aáy thì caû naêm treân giöôøng bònh con khoâng theå nhôù ñöôïc. Ñoaïn quan Bieän lyù môùi hoûi caên cöôùc thì con khai ngay choã ôû cuûa cha nuoâi con laø Soleøre, vaø con cuõng coù thuaät laïi chuyeän cha con maát neân con veà <ST1:COUNTRY-REGIoN w:st="on"><ST1

LACE w:st="on">Nam</ST1

LACE></ST1:COUNTRY-REGIoN>. Khi laáy xong khaåu cung ngöôøi veà, ngaøy mai quan Bieän lyù laïi ñeán nöõa vaø cho con hay raèng lôøi khai con ñuùng, oâng Soleøre töû naïn vì xe caùch ba thaùng nay. Maù coi, cha ruoät cheát veà khoâng tôùi nôi, cha nuoâi töø aáu chí tröôûng, ôn cao nghóa caû chöa ñöôïc ñaùp neân thieät con khoâng roõ taïi sao maø con khoå quaù nhieàu veà thaân hình veà taâm trí.
Song noùi tieáp:
- Nghe tin aáy con khoùc ngaát, nhöõng muoán cho nhaø chöùc traùch roõ bieát caên cöôùc cuûa con cho mau ñaëng con coù lo veà Nam cho sôùm, neân chi con môùi khai theâm raèng nhaø chöùc traùch muoán roõ hôn nöõa neân hoûi nôi tröôøng ñaïi hoïc taïi Paris vaø con chæ choã ôû hai ngöôøi baïn thaân cuûa con laø anh Voõ Thaïch Sôn vaø anh Nguyeãn Thaønh Danh ñeàu laø baïn cuøng tröôøng cuøng lôùp vôùi nhau ñeå xuoáng nhìn vaø laøm chöùng cho con, hai anh aáy cuõng con nhaø giaøu lôùn ôû Baïc Lieâu. Quan Bieän lyù nghe xong laïi trôû veà. Caùch naêm hoâm sau, con ñöông naèm suy nghó taïi sao con bieát Thai muoán gieát con maø con khoâng khai cho, sau khi nghe xong theá naøo nhaø chöùc traùch cuõng gôûi tin veà beân naøy ñeå tìm baét noù, con sôï noù hay seõ laáy heát tieàn baïc maø troán qua xöù khaùc. Neân chi con coá giaáu ñeå con veà ñöôïc seõ baét noù taïi choã cho noù ñuû baèng côù, vì noù ñinh ninh theá naøo con cuõng cheát roài, theâm caû naêm tröôøng noù ñöôïc yeân oån, thì noù chaéc vieäc noù laøm chæ coù Trôøi bieát chôù ngöôøi naøo bieát ñaëng. Con ñöông chôø, thình lình cöûa phoøng môû roäng, theo sau quan Bieän lyù laø thaày cuûa con daïy chuyeân moân veà luaät, keá anh Sôn vaø anh Danh. Con heát söùc möøng. Sau khi nhìn nhaän ñaøng hoaøng roài con yeâu caàu quan Bieän lyù chöùng nhaän ñaëng con xin giaáy tôø ñeå trôû veà <ST1

LACE w:st="on"><ST1:COUNTRY-REGIoN w:st="on">Nam</ST1:COUNTRY-REGIoN></ST1

LACE>. Quan Bieän lyù vui loøng vaø chuùc cho con mau ñaëng bình phuïc roài ngaøi seõ giuùp cho. Khi ngaøi veà roài con môùi yeâu caàu anh Sôn vaø anh Danh giuùp con soá tieàn taøu ñeå veà xöù, hai anh cuõng vui loøng cho con möôïn moãi ngöôøi 5.000 quan.
Vì möøng quaù neân con mau bình phuïc; sau khi ra khoûi nhaø thöông roài, con gaáp lo giaáy tôø neân hai tuaàn sau con lieàn ñaùp taøu maø trôû veà xöù sôû. Khi veà ñeán queâ höông roài, con vì chöa bieát ñöôøng ñi loái böôùc ra sao môùi doø hoûi gaàn truùt thaùng, roõ heát coâng vieäc cuûa Thai laøm töø khi noù trôû veà ñaây. Con khoâng coøn ngaàn ngaïi chi nöõa, vieäc gaáp ñaõ tôùi neân con veà ñaây ñeå yeâu caàu Ñöùc Hoä Phaùp can thieäp giuøm. Vaäy con xin môøi maù böôùc sang beân naày ñeå cho Ñöùc Hoä Phaùp tra vaán noù, roài maù seõ roõ ai laø Song ai laø <ST1:COUNTRY-REGIoN w:st="on"><ST1

LACE w:st="on">Thai.</ST1

LACE></ST1:COUNTRY-REGIoN>
Vöøa nghe ñieän thoaïi cuûa Ñöùc Hoä Phaùp baûo cho Song veà thì Baûo theå daãn ñöôøng cho Song trôû laïi sau vaøi caâu chuyeän xoaøn ñeå caàm Song.
Vöøa ñeán nôi, Ñöùc Hoä Phaùp môùi hoûi Song:
- Baàn ñaïo coù nghe con nhaäp moân roài thì phaûi?
- Daï thöa, con nhaäp moân khi con leân ñaây laàn thöù nhöùt.
- Toát laém, vaäy con nhaäp Ñaïo chaéc coù leõ con coi phaùp luaät cuûa Ñaïo, saùch cuûa Ñaïo nhieàu laém chôù?
- Daï thöa, con coi nhieàu.
- Con coi nhieàu, vaäy con coù thaáy caùi toäi naøo troïng nhöùt cuûa Ñaïo?
- Daï thöa, toäi laáy danh Thaày maø theà doái, vaø toäi ñoái vôùi ngöôøi thay maët Ñaáng Chí Toân.
- Raønh laém, vaäy môùi ñuùng laø cöû nhôn luaät khoa. Vaäy hoâm nay con ñöùng tröôùc Thieân baøn vaø ñöùng tröôùc maët baàn ñaïo laø ngöôøi thay maët cho Ñaáng Chí Toân, baàn ñaïo muoán con giô tay leân laáy teân tuoåi maø theà khoâng ñöôïc traû lôøi doái nhöõng lôøi cuûa baàn ñaïo hoûi con.
Song doõng daïc ñöa tay leân maø theà raèng:
- Con laø Leâ Thaønh Song, naêm nay con ñaëng…
Lôøi vöøa noùi ñeán ñoù, Ñöùc Hoä Phaùp môùi quôû raèng:
- Thoâi con ñi, toäi con lôùn laém, daùm caû gan theà doái.
Song thöa:
- Daï con coù daùm doái chi ñaâu.
- Con noùi con khoâng doái sao con khoâng laáy teân Nguyeãn Vaên Thai maø theà, laïi laáy teân Leâ Thaønh Song laø ngöôøi baïn thaân yeâu cuûa con ñaõ bò con ñan taâm aùm saùt roài. 
Thai nghe noùi xanh caû maët, ñöùng run vaø khoâng hieåu taïi sao Ñöùc Hoä Phaùp bieát neân Thai coá choái:
- Daï thöa con thieät laø Song, coøn Thai naøo con chaúng bieát.
Ñöùc Hoä Phaùp noùi:
- Con coøn giaáu laøm chi nöõa, cô möu ñaõ baïi loä roài, vieäc con laøm quaù nhaãn taâm, quaù taøn aùc aáy, noù ñaõ bieåu loä vôùi ñuû baèng chöùng, ñaây, ñeå baàn ñaïo chæ sô moät vaøi ñieàu cho con ñöøng doái nöõa maø mang theâm toäi loãi. Con daãn duï Leâ Thaønh Song ra ngoaøi thaønh Maïc-xaây (Marseille) ñeå haï thuû, mong gieát noù ñaëng ñoaït söï nghieäp cuûa noù, con laïi gieát luoân moät ngöôøi Phaùp nöõa vì loøng töï aùi. Con töôûng vieäc con laøm khoâng ai roõ ñaëng, con laàm laém con aø, Thieân voõng khoâi khoâi sô nhi baát laäu. Con haõy khai ñi roài baàn ñaïo seõ laáy phaùp luaät cuûa Ñaïo maø xöû trí cho. Coøn neáu con coá choái thì baàn ñaïo seõ ñöa ra cho phaùp luaät ngoaøi ñôøi phaân xöû thì toäi con ñoù, chaúng khoûi leân ñoaïn ñaàu ñaøi, vì toäi coá saùt hai maïng ñeå ñoaït gia taøi söï nghieäp cuûa Song. Khai ñi con.
Thai nghe noùi toaùt caû moà hoâi nhöng töï nghó raèng chaéc laø vì cô buùt neân Ñöùc Hoä Phaùp roõ chôù khoâng baèng côù chi, neân Thai choái maø thöa raèng:
- Ngaøi daïy sao hay vaäy, chôù con laø Song, coøn vieäc chi con khoâng bieát heát.
Naõy giôø oâng Khai Phaùp ngoài laøm thinh, thaáy Thai coá choái, oâng töùc mình môùi quôû lôùn leân raèng:
- ÔÛ ñaây laø Thaùnh ñòa, nhöõng vieäc chi lôùn lao caàn phaûi tra vaán thì vôùi söï hoaø nhaõ cuûa ñaïo ñöùc ñeå cho phaïm nhôn töï cung chieâu, vì baây giôø Ñaïo cuõng coù ñuû baèng côù, ñuû taøi lieäu môùi can thieäp. Chôù khoâng phaûi nhö ngoaøi ñôøi, ngöôøi ta tra taán baèng kieàm baèng keïp, baèng ñieån ñuû thöù taøn aùc ñeå cho maùu rôi thòt naùt roài môùi khai.
Ñöùc Hoä Phaùp muoán ñaïo ñeä töï cung chieâu chôù Ngaøi ñaõ bieát heát roài, ñuû baèng chöùng, ñaïo ñeä coá giaáu sau naày aên naên khoâng kòp.
Ñöùc Hoä Phaùp vaãn cöôøi vaø noùi:
- Con ñöøng daïi, baàn ñaïo nhö cha cuûa con vaäy, con giaáu ai chôù giaáu cha laøm gì, cha naøo nôõ haïi con maø con sôï. Khai ñi con.
Thai cuùi ñaàu laëng thinh döôøng nhö ñöông suy nghó nhieàu laém.
Ñöùc Hoä Phaùp noùi:
- Hay laø con khoâng tin lôøi baàn ñaïo? Ñaây ñeå baàn ñaïo giuùp con theâm moät taøi lieäu nöõa cho con thaáy. Baûo theå, con haõy veùn taám maøn cöûa kieáng qua moät beân coi. 
Taám maøn töø töø veùn qua thì Thai thaát saéc, hai tay oâm laáy ñaàu ñoû caû ñoâi maét, vì Thai thaáy phía trong cöûa kieáng kia, Song ñöùng khoanh tay, y phuïc gioáng nhö luùc Song bò gieát. Song ngoù Thai baèng neùt maët hieàn töø. Ngöôøi cuûa Song khoâng cöû ñoäng, roài taám maøn töø töø che laáp cöûa kieáng laïi. Thai thaáy nhö giaác chieâm bao.
Ñöùc Hoä Phaùp doõng daïc hoûi:
- Sao, con chòu khai chöa? AÁy laø lôøi hoûi choùt cuûa baàn ñaïo.
Thai quì xuoáng, chaép tay laïy Ñöùc Hoä Phaùp thöa raèng:
- Con xin khai, con seõ khai heát caû vaø taâm söï cuûa con cho thaày roõ.
Thai môùi khai töø ñaàu chí ñuoâi khoâng soùt moät chi tieát naøo heát. Nhöng Thai laïi noùi theâm raèng:
- Khi con gieát anh Song roài, thì con mong sao cho mau xuoáng taøu ñaëng trôû veà <ST1:COUNTRY-REGIoN w:st="on"><ST1

LACE w:st="on">Nam</ST1

LACE></ST1:COUNTRY-REGIoN>, haàu ñoaït söï nghieäp gia taøi cuûa anh Song. Löông taâm con noù khoâng caén röùt con chi heát, con mong sao cho mau ñöôïc nhö yù nguyeän. Nhöng keå töø ngaøy con nhaäp moân theo Ñaïo roài, con coi saùch Ñaïo, con coi phaùp luaät cuûa Ñaïo thì loøng con caén röùt nhö ñoåi haún, khi tröôùc con baïo daïn bao nhieâu, ngaøy nay con heøn nhaùt baáy nhieâu, con bieát sôï, con bieát lo cho thaân sau, con aên naên, thaät con aên naên nhieàu laém. Con suy nghó caû ñeâm laãn ngaøy, con töï bieát hoå laáy con. Nhöng aên naên ñaõ muoän, toäi aùc daãy ñaày. Con thaáy caâu tích thieän phuøng thieän tích aùc phuøng aùc, con sôï laém, neân chi töø moät naêm nay, con taän taâm haønh thieän ñuû moïi phöông dieän, ñaõ bieát raèng con möôïn nhang cuùng Phaät nhöng cuõng ñôõ cho con moät ñoâi phaàn toäi aùc. Theâm con nghó anh Song con coøn moät meï moät con, ngaøy nay con vì loøng tham queân tình beø baïn ñan taâm gieát cheát con ngöôøi. Muoán ñôõ toäi aáy con phaûi thay theá cho anh Song ñeå phuïng döôõng meï anh, neân chi con raùng laøm troøn boån phaän laøm con, coù leõ baø Hoäi Ñoàng chöùng cho con leõ aáy. Con laïi töï traùch laáy con, taïi laøm sao con laïi aên ôû taøn nhaãn nhö theá, neân con tìm nguyeân do vì sao thì con thaáy roõ con vì ôû Phaùp luùc nhoû coâi cuùt caû cha laãn meï, khieám khuyeát veà gia ñình giaùo duïc, lôùn leân ñeo ñuoåi theo söï hoïc chuyeân moân, khoâng ñoïc saùch luaân lyù, caøng xa caùch Ñaïo.
Vì nhöõng leõ aáy neân con môùi ñeå taâm vaøo voøng toäi loãi. Hoâm nay con khai roõ cho thaày töôøng, vaø con xin thaày ñöa con ra phaùp luaät ñôøi phaân xöû con, con chaúng aân haän chi heát. Con chæ lo nhöùt coù moät ñieàu laø, sau khi con ñeàn toäi roài, meï anh Song khoâng ngöôøi phuïng döôõng.
Baø Hoäi Ñoàng ôû sau bình phong nghe Thai noùi ñeán ñoù, baø caàm loøng khoâng ñaëng, baø böôùc ra vöøa khoùc vöøa noùi:
- Con aên ôû laøm chi aùc ñöùc laém vaäy. Neáu con veà moät löôït vôùi anh con thì maù seõ coù hai ngöôøi con. Thaät maù coâng nhaän ñaïo laøm con cuõng nhö ñaïo laøm ngöôøi cuûa con töø khi con veà ñeán nay khoâng choã traùch.
Thai vöøa cuùi ñaàu ngoù xuoáng, ñeán khi Song môû cöûa kieáng böôùc ra, laøm cho Thai giöït mình, khoâng bieát Song laøm sao soáng ñaëng, khoâng hieåu Song thaät laø ngöôøi hay laø ma. Thaät Thai nhö chieâm bao, toái taêm caû maøy maët, hoå han traêm phaàn, chæ quì ngoù xuoáng maø chòu. Song böôùc tôùi chaép tay thöa cuøng Ñöùc Hoä Phaùp xin cho Song noùi vôùi Thai ñoâi ñieàu. Ñöùc Hoä Phaùp gaät ñaàu. Song voã vai Thai maø noùi raèng:
- Naõy giôø anh ñöùng sau ñaây nghe roõ nhöõng lôøi em khai, nhöõng lôøi em noùi, anh xin nhìn nhaän nhöõng lôøi em noùi laø phaûi. Nhoû em coâi meï, vöøa lôùn em coâi cha, neân chi em thieáu gia ñình giaùo duïc. Hoïc, em baát keå luaân lyù, khoâng öa saùch Ñaïo maø anh thöôøng khuyeân em coi, noùi cuûa ba anh gôûi neân xem, em khoâng quan taâm ñeán, ngaøy nay em nhìn nhaän vì thieáu nhöõng leõ aáy neân em môùi laøm toäi laøm loãi khoâng ngaàn ngaïi. Phaàn anh, anh tha loãi cho em, vì lyù leõ aáy anh tha toäi cho em laø ñöùa bieát trí quaù taéc caûi, anh queân loãi cho em vì troïn naêm maáy nay em ñaõ taän taâm phuïng döôõng meï anh moät caùch chu ñaùo. Vaø anh cuõng chaúng nhôù toäi em, vì em bieát duøng cuûa anh, laáy teân anh laøm toaøn nhöõng söï ñaïo ñöùc, traùi laïi em chaúng bao giôø duøng tieàn baïc cuûa anh veà vieäc rieâng cho em ñöôïc vui söôùng. Anh caùm ôn em choã aáy. Vaäy con cuõng xin maù, vì con maø boû qua cho <ST1:COUNTRY-REGIoN w:st="on"><ST1

LACE w:st="on">Thai.</ST1

LACE></ST1:COUNTRY-REGIoN>
Baø Hoäi Ñoàng meáu maùu maø noùi raèng:
- Khoâng, maù ñaõ khoâng chaáp cuõng khoâng traùch noù laøm chi, con coøn soáng maø veà ñöôïc ñeán ñaây laø nhôø Ôn Treân, chuùng ta toaøn laø ngöôøi ñaïo ñöùc, laøm toäi laøm leä noù ích gì, laïi noù bieát aên naên caûi hoaù cuõng toát laém. Vaäy xin Ñöùc Hoä Phaùp vaø chö ñaïo huynh chöôùc löôïng cho noù nhôø.
Ñöùc Hoä Phaùp caû cöôøi maø noùi raèng:
- Tieân caùo baõi naïi thì bò caùo voâ can. Vaû laïi ñaïo muoäi vaø chaùu Song coøn bieát ñem loøng töø bi baùc aùi ñeå xaù toäi cho Thai, huoáng chi baàn ñaïo laø ngöôøi thay maët cho Ñaáng Chí Toân ñeå haønh thieän thì leõ naøo baàn ñaïo coá chaáp laøm chi. Theâm Thai ngaøy hoâm nay chaúng phaûi Thai ngaøy tröôùc kia, bieát töï hoái, bieát aên naên, bieát haønh ñaïo, bieát ñi trôû laïi ñeå tìm ñöôøng Ñaïo maø theo, noù khoâng ñi luoân con ñöôøng toäi loãi maø phaàn nhieàu bò sa ngaõ vì danh vì lôïi. Nhöng ngaøy hoâm nay, Thai khoâng theå trôû veà chung soáng vôùi Song. Laáy coâng caân vôùi toäi, toäi coøn nhieàu laém. Thai, con haõy ñöùng daäy nghe thaày daïy.
Thai vaãn quì vöøa khoùc vöøa thöa raèng:
- Thaày cöù daïy con, ñeå con quì ñaây con nghe lònh thaày daïy.
Ñöùc Hoä Phaùp noùi:
- Con laø haïng ngöôøi trí thöùc, vôùi hoïc löïc cuûa con coù theå giuùp ñôøi ñöôïc nhieàu ñieàu ích lôïi, coù theå giuùp Ñaïo ñöôïc phaùt trieån deã daøng, coâng quaû cuûa con haønh ñaïo, thaày coù nghe vaø khen laém. Vaäy con phaûi töï buoäc toäi laáy mình, töï baøo chöõa laáy con. Neáu con töï nghó con coøn toäi, coøn loãi thì cuõng töï con coá ñem thaân con ra ñeå khoå haïnh, ñeå cöùu vaõn nhöõng keû laàm laïc nhö con maø chöa bieát töï hoái. Neáu phaûi troïn ñôøi ñeå ñeo ñuoåi theo hai chöõ haønh thieän maø chòu traêm ñaéng ngaøn cay, con cuõng coá raùng; bieát ñaâu ngaøy cuøng cuûa con laïi chaúng ñaëng moät ngoâi thöù xöùng ñaùng ñeå laøm göông cho nhöõng keû moät luùc loãi laàm, maø ñeå troïn ñôøi ra coâng chuoäc toäi. Caùi hình phaït cuûa ñôøi tuy gheâ gôùm, nhöng phaïm nhôn ít sôï laø vì ñau ñôùn veà xaùc thòt chaúng maáy luùc. Coøn caùi hình phaït cuûa Ñaïo tuy chaúng coù gì nhöng naëng laém con aï. Neáu thaät laø ngöôøi coù taâm ñaïo, ruûi phaïm phaùp thì chaúng bieát bao nhieâu söï khaûo ñaûo, taâm baát an, trí baát minh, caùi ñau ñôùn cuûa tinh thaàn baèng traêm laàn xaùc thòt. Coù ngöôøi vì chòu khoâng noåi phaûi quyeân sinh, hoï töôûng raèng cheát laø heát. Heát ñaâu ñöôïc con. Töôûng nhö vaäy hoï laàm. Toäi mình laøm bao nhieâu phaûi ñeàn toäi baáy nhieâu, bieát heát chöa. Nhö con möôïn cuûa ai traêm ñoàng, roài con traû naêm möôi con troán ñi, thì coøn naêm möôi kia, heã chuû nôï kia baét gaëp thì con phaûi traû coù khi phaûi nhieàu hôn, ñoù laø vieäc ñôøi, coøn vieäc Ñaïo con chaïy ñaâu cho khoûi, con coù troán kieáp naày, kieáp sau con cuõng phaûi traû. Thaày chæ leõ aáy cho con thaáy roõ, ñaëng traùnh söï hieåu laàm. Con raùng ñeàn toäi baèng caùch xaû thaân haønh thieän, thaày daùm quaû quyeát coù ngaøy con laøm laønh seõ gaëp laønh khoâng sai. Ñoù con thaáy coù Trôøi khoâng, söï maàu nhieäm cuûa Ñaáng Taïo Hoaù khoâng, Ngaøi buûa löôùi tuy thöa maø phaïm nhôn khoâng loït qua ñöôïc. Neáu Song veà treã ít ngaøy thì toäi nghieäp cho ñaïo ñeä Traàn Quang Thôùi bieát bao, vaäy thì ai daùm tin töôûng Trôøi Phaät nöõa. Tröôøng chay khoå haïnh laøm gì maø voâ côù laïi gaëp moät thaèng reå saùt nhôn, ñöùa con gaùi kia toäi loãi gì, thinh khoâng maø gaëp anh choàng cay nghieät. Thai, con nghó neáu khoâng coù söï caûn trôû maàu nhieäm aáy thì ai theøm tu haønh. Coøn Song laø con moät cuûa con nhaø töø thieän, neáu ñeå cheát vôùi muõi dao taøn nhaãn thì coâng quaû cuûa cha meï noù ñeå laøm gì, tu haønh maõi laøm chi, neân chi Ñaáng Chí Toân khieán cho Song thoaùt khoûi töû thaàn maø trôû veà cuõng kòp kyø. Khoâng thoâi vieäc ñaùm cöôùi, thì ai naáy phaûi chòu troïn ñôøi aân haän, thaày chæ sô cho con thaáy. Vaäy hoâm nay tröôùc maët thaày, ai naáy ñeàu tha loãi cho con, coøn con ñònh lieäu theá naøo, con cho thaày bieát vôùi.
Thai laáy khaên lau nöôùc maét roài thöa raèng:
- Thaày giaûng giaûi cho con nghe nhöõng ñaïo lyù tuy ít maø con hieåu nhieàu. Nhöng con töï xeùt, con khoâng theå ôû laïi xöù naày nöõa, con coøn ôû laïi thì anh Song con khoâng vui vaø ñem loøng nghi ngaïi, con khoâng theå laøm trôû ngaïi caùi haïnh phuùc cuûa anh Song con nöõa. Con khoâng muoán coù maët con ôû ñaây vì loøng ngôø vöïc cuûa maù con. Thaày, meï vaø anh ñaõ xaù toäi cho con, nhöng con khoâng theå tha toäi con ñöôïc. Vaäy töø aáu chí tröôûng con nhôø ngöôøi Phaùp nuoâi con. Nay Phaùp ñình bò Ñöùc xaâm chieám, con xin tình nguyeän tuøng chinh, tröôùc laø traû ôn cho ngöôøi Phaùp nuoâi con. Sau naày con ra traän neáu phaûi vöôùng ñöôøng teân muõi ñaïn thì laø con ñeàn toäi cuûa con quaù ö taøn aùc. Vaäy con laïy thaày, laïy meï, laïy anh con xin töø giaõ.
Laïy roài Thai ñöùng daäy laáy noùn ra ñi trong ñeâm toái.
Caùch moät thaùng sau, nôi ñöôøng Gallieùni coù moät ñaïo binh ñi ngang qua ñeå xuoáng taøu sang Phaùp laøm cho xe coä bò ngaên laïi caû ñoâi beân. Trong toáp xe bò ngöøng aáy coù moät caùi xe Ford 8, treân xe phía tröôùc laø vôï choàng cuûa Song ngoài, coøn sau laø coâ vaø meï cuûa Song. Thình lình Song ñöùng nhoâ daäy maø keâu leân:
- Maù ôi, maù, thaèng Thai kia kìa!
Thai döôøng nhö trong haøng nghe keâu ngoù leân thaáy Song, Thai môùi dôõ muõ ñöa leân, toû yù töø giaõ cuoái cuøng roài keøn cöù thoåi, Thai cöù ñi, coøn meï con cuûa Song cöù ngoù theo maø khoùc.
<O

> </O

>
 -CHUNG- 
 Vieát taïi Long Ñieàn (Baø Ròa) ngaøy 1 thaùng 6 naêm 1940.
Taùc giaû: PHAÏM TRUNG HIEÁU<O

></O

>
<O

></O

>

Phụng Thánh · 22/10/09

<IMG src="http://caodaivn.com/uploads/hinhanh_07.2008//2009-10-22_031730_BIa_Giu_ven_Loi_Minh_Thhá».JPG" border="0"> 
<A class="dmco_simplelink video_title id_18284964 dmco_simplelink dmco_link with_context" title="GIỮ VẸN LỜI MINH THỆ" href="http://www.dailymotion.com/video/xavwro_giy-vyn-lyi-minh-thy_music" is_vs_obs="true" dm:context="/user/tayninh" target="_blank">GIỮ VẸN LỜI MINH THỆ</A> By <A class="dmco_simplelink name dmco_simplelink dmco_link" title=tayninh href="http://www.dailymotion.com/tayninh" target="_blank">tayninh</A> - Vieo

Phụng Thánh · 22/10/09

<IMG src="uploads/hinhanh_07.2008//2009-10-22_032135_Bia_Tinh_Thuong_Cua_Me.JPG" border="0"> 
<A class="dmco_simplelink video_title id_18286036 dmco_simplelink dmco_link with_context" title="TÌNH THƯƠNG CỦA MẸ" href="http://www.dailymotion.com/video/xavxlg_tinh-thyyng-cya-my_music" is_vs_obs="true" dm:context="/user/tayninh" target="_blank">TÌNH THƯƠNG CỦA MẸ</A> By <A class="dmco_simplelink name dmco_simplelink dmco_link" title=tayninh href="http://www.dailymotion.com/tayninh" target="_blank">tayninh</A> - Vidéo

Phụng Thánh · 22/10/09

<IMG src="uploads/hinhanh_07.2008//2009-10-22_033328_Bia-TU_LA_CUU_CANH.JPG" border="0">
<A class="dmco_simplelink video_title id_18286834 dmco_simplelink dmco_link with_context" title="TU LÀ CỨU CÁNH" href="http://www.dailymotion.com/video/xavy7m_tu-la-cyu-canh_music" is_vs_obs="true" dm:context="/user/tayninh" target="_blank">TU LÀ CỨU CÁNH</A> By <A class="dmco_simplelink name dmco_simplelink dmco_link" title=tayninh href="http://www.dailymotion.com/tayninh" target="_blank">tayninh</A> - Vidéo

Phụng Thánh · 23/10/09

<IMG src="uploads/hinhanh_07.2008//2009-10-22_212220_lUOC_SU_DAO_CAO_DAI.JPG" border="0"> 
Vọng Cỗ:<?:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com

ffice

ffice" /><o

></o

>
<o

> </o

>
Lược Sử ĐẠO CAO ĐÀI<o

></o

>
<o

> </o

>
Nói lối :<o

></o

>
<o

> </o

>
Bỡi thương chúng sanh đấm chìm nơi bể khổ<o

></o

>
Đấng Chí Linh mới mở cơ phổ độ Kỳ Ba<o

></o

>
Với tôn chỉ Qui Nguyên Tam Giáo lại một nhà<o

></o

>
Để cứu độ cửu thập nhị ức nguyên nhân được qui hồi cựu vị .<o

></o

>
<o

> </o

>
1.- Đúng Thiên Thời dĩ định đã vận chuyển từ năm Giáp Tý, chọn đia lợi Tây Ninh có Lục Long phò ấn để dựng xây chủ thuyết nhân . . . hoà . Hạ mình xưng Thầy với chúng sanh Đức Chí Tôn rời chốn Bửu Tòa. Dụng cơ bút dạy truyền chư Thiên mạng lập thành Cao Đài Đại Đạo Kỳ Ba – 24 - Đức Di Lạc Vương lãnh phần chủ khảo thi trường tam. Hội Long Hoa – 28 - cậy Luơng sanh cứu vớt quần sanh thức tỉnh hồi đầu qui chầu Thương Đế .<o

></o

>
<o

> </o

>
2.- Ngày mở Đạo đông không xiết kể, mượn chùa Từ Lâm thiết lễ khai đàn – 16 - Vào đúng thời Hạ nguơn rằm tháng mười ta niên lịch Bính Dần – 20 - Đức Chí Tôn ban hồng ân cho chúng sanh nơi cõi thế - 24 – Phong Giáo Tông và Hộ Pháp Chưởng Quản Đài Cửu Trùng cùng Hiệp Thiên – 28 - Với đặc ân khi cả hai đồng tâm hiệp nhất thì được đối quyền tối thượng Chí Linh – 32 .<o

></o

>
<o

> </o

>
3.- Đạo Cao Đài dùng Phật Giáo chấn hưng và Nho Tông chuyển thế để hoàn chỉnh Cơ Tiên - 16 - Lấy Phật Pháp Tăng và nhân nghĩa làm căn bản hoàn nguyên – 20 – Ngày khai Đạo cũng là khai tự Phật vào năm hai sáu – 24 - đến thời chuyển Pháp một chín ba ba đối với Lang sa mới phải tách ra nhiều Chi Phái – 28 và đến năm ba lẽ tám lập thành Cơ quan Phước Thiện để nhà Tăng có mặt được vẹn toàn – 32 –<o

></o

>
<o

> </o

>
<o

> </o

>
Thủ Phong Nguyệt :<o

></o

>
<o

> </o

>
Dùng lửa đo thì biết được tuổi vàng<o

></o

>
Tường tâm đạo, dụng gian nan<o

></o

>
Muốn thoát khổ, biển trần gian<o

></o

>
Tâm phải an hạnh đức chu toàn.<o

></o

>
Nhân đầy – Nghĩa tràn –<o

></o

>
<o

> </o

>
4.- Thế nên vừa qua thời chuyển Pháp thì Đức Quyền Giáo Tông sớm lui bước trở lại Thiên . . . đàng . Trong khi việc dựng xây Đền Thánh và cơ nghiệp Đạo chưa được hoàn thành – 20 - thì vào năm bốn mốt Hộ Pháp lại bị Tây bắt đồ lưu năm năm nơi hải ngoại – 24 –Khi được trả tự do quay hồi trở lại, liền tiếp tục công trình và ổn định nhơn tâm – 28 – qua năm năm hai thì khởi dựng xây ngôi tạm thờ Phật Mẫu được mênh danh là Báo Ân Từ - 32 –<o

></o

>
<o

> </o

>
5.- Tháng Giêng năm Ất Mùi cả hai ngôi thờ đồng lúc được khánh thành – 12 –Lá cờ cứu khổ hòa quyện tung bay với tâm toàn đạo vui mừng – 16 - Niếm hoan hỉ chưa thỏa mãn thi năm năm sáu Đúc Hộ Pháp phải lưu vong tạm ở nước Tần – 20 – Sau ba năm nương mình nơi đất khách thì Đức Ngài đắc lịnh triều Thiên – 24 - chỉ để lại cho môn đồ lời than như báo trước – 28 –<o

></o

>
Rồi đây ai đến cầm Chơn Pháp<o

></o

>
Tô điểm non song Đạo lẫn đời – 32 –<o

></o

>
<o

> </o

>
6.- Thật quả như lời Thầy tiên đoán, sau khi Pháp, Đạo, Thế đã trở về Thượng giới - 12 – thì cũng là lúc Đức Chí Tôn ngưng cân thiêng liêng để xem hành tàng chư môn đệ - 16 – nên kẻ được may duyên vì ham danh lợi mới lộng quyền nơi cõi thế - 20 - chỉ tội cho nhơn sanh không người dẫn lối phải chơi vơi giữa cơ Đạo gập ghình – 24 –<o

></o

>
<o

> </o

>
Sấp mình van lạy Chí Linh<o

></o

>
Từ bi đại xá tội tình chúng sanh – 28 –<o

></o

>
Hồng ân rưới bước Đạo lành,<o

></o

>
Được chầu Thầy Mẹ Thiên đình Kỳ Ba – 32 –<o

></o

>
<o

> </o

>
LƯƠNG MINH<o

></o

>
[Xuân Mậu Tý, 2008]<o

></o

>
<o

> </o

>

Phụng Thánh · 23/10/09

<IMG src="uploads/hinhanh_07.2008//2009-10-24_003253_CD-_Ket_chat_tinh_thuong.JPG" border="0">
1.- <A href="http://www.hathaykhongbanghayhat.org/node/2033" target="_blank">Đường Xưa Lối Cũ Quay về</A> (Đỗ Anh Hoàng)
2.- <A href="http://www.hathaykhongbanghayhat.org/node/2028" target="_blank">Chiều Tây Ninh</A> (Khánh Thu) 
3.- <A href="http://www.hathaykhongbanghayhat.org/node/2034" target="_blank">Trăng Ngày Hạ</A> (Linh Thy)
4.- <A href="http://www.hathaykhongbanghayhat.org/node/2027" target="_blank">Bài Ca Nhân Ái</A> (Đỗ Anh Hoàng)
5.- <A href="http://www.hathaykhongbanghayhat.org/node/2035" target="_blank">Nhớ Tây Ninh</A> (Khánh Thu)
6.- <A href="http://www.hathaykhongbanghayhat.org/node/2036" target="_blank">Kết Chặt Tình Thương</A> (Linh Thy)
7.- <A href="http://www.hathaykhongbanghayhat.org/node/2032" target="_blank">Hằng Nhớ Tây Ninh</A> (Linh Thy)
8.- <A href="http://www.hathaykhongbanghayhat.org/node/2039" target="_blank">Nhà Anh-Nhà Em</A> (Linh Thy & Mộ Dương)
9.- <A href="http://www.hathaykhongbanghayhat.org/node/2040" target="_blank">Tình Thương Lớn Dâng Cao</A> (Đỗ Anh Hoàng)
10.- <A href="http://www.hathaykhongbanghayhat.org/node/2041" target="_blank">Rồi Mai Đây</A> (Khánh Thu)
11.- <A href="http://www.hathaykhongbanghayhat.org/node/2043" target="_blank">Tình Em</A> (Linh Thy)
12.- <A href="http://www.hathaykhongbanghayhat.org/node/2029" target="_blank">Dâng Hồn Lên Thiên Chúa</A> (Đỗ Anh Hoàng)

Phụng Thánh · 25/10/09

HÂN HẠNH GIỚI THIỆU
<IMG src="uploads/hinhanh_07.2008//2009-10-24_134055_Ca_co_nhac_dai_dao_1972.JPG" border="0">
<DIV align=center><A href="http://www.youtube.com/watch?v=CP8tK-4Oy2c&feature=related" rel=nofollow target="_blank"><IMG title="CHƯƠNG TRÌNH CA CỔ NHẠC ĐẠI ĐẠO - CNĐ.7" alt="CHƯƠNG TRÌNH CA CỔ NHẠC ĐẠI ĐẠO - CNĐ.7" src="http://i4.ytimg.com/vi/CP8tK-4Oy2c/default.jpg" border="0"></A> </DIV>
<DIV align=center> </DIV>
<DIV align=center><A title="CHƯƠNG TRÌNH CA CỔ NHẠC ĐẠI ĐẠO - CNĐ.7" href="http://www.youtube.com/watch?v=CP8tK-4Oy2c&feature=related" rel=nofollow target="_blank">CHƯƠNG TRÌNH CA CỔ NHẠC ĐẠI ĐẠO - CNĐ.7</A></DIV>
<DIV align=center> </DIV>
<DIV align=center><A href="http://www.youtube.com/watch?v=13ijuCSPv9M" target="_blank">CAO ĐÀI XUẤT THẾ - QUỐC TRẦM Ca - CNĐ.8 </A></DIV>
<DIV align=center> </DIV>
<DIV align=center><A href="http://www.youtube.com/watch?v=6sj53apYC4o" target="_blank">TN.ĐỨC QUYỀN GIÁO TÔNG - DUƠNG THANH ca - CNĐ.9 </A></DIV>
<DIV align=center> </DIV>
<DIV align=center><A href="http://www.youtube.com/watch?v=W6Q5rm6vOmY" target="_blank">NV.ĐỨC CAO THƯỢNG PHẨM - D.THANH+D.NGA - CNĐ.10 </A></DIV>
<DIV align=center> </DIV>
<DIV align=center><A href="http://www.youtube.com/watch?v=BAbhkg3OBqs" target="_blank">TÔN CHỈ ĐẠI ĐẠO - QUỐC DŨNG ca - CNĐ.11 </A><A href="http://www.youtube.com/watch?v=BAbhkg3OBqs" target="_blank"></A></DIV>
<DIV align=center> </DIV>
<DIV align=center><A href="http://www.youtube.com/watch?v=pe5lptekwL8" target="_blank">HN.ĐỨC HỘ PHÁP - DT+DIỄM NGA ca - CNĐ.12 </A></DIV>
<DIV align=center> </DIV>

Phụng Thánh · 26/10/09

KỶ NIỆM 50 NĂM ĐỨC HỘ PHÁP QUY THIÊN
TƯỞNG NIỆM ĐỨC HỘ PHÁP
<IMG border=0 src="http://caodaivn.com/uploads/hinhanh_07.2008//2009-10-25_125535_Z------c_HHHH_PhhÃp_Ban_PhhÃp_LLÃnh.jpg" border="0">
<IMG border=0 src="http://caodaivn.com/uploads/hinhanh_07.2008//2009-10-25_125753_Z------c_HP_dddng_ssá».jpg" border="0"><A title="Đức Hộ Pháp Ngồi Ghế" href="http://www.flickr.com/photos/22924918@N08/2268077230/" target="_blank"><IMG class=pc_img border=0 alt="Đức Hộ Pháp Ngồi Ghế" src="http://farm3.static.flickr.com/2019/2268077230_227c810526_m.jpg" width=170 height=240 border="0"></A>
CA CỔ - <A href="http://www.youtube.com/watch?v=pe5lptekwL8" target="_blank">HN.ĐỨC HỘ PHÁP - DT+DIỄM NGA ca - CNĐ.12 </A>
 
<A title="Đức Hộ Pháp Ngồi Trên Ghế" href="http://www.flickr.com/photos/22924918@N08/2268077234/" target="_blank"><IMG class=pc_img border=0 alt="Đức Hộ Pháp Ngồi Trên Ghế" src="http://farm3.static.flickr.com/2207/2268077234_459ae357d2_m.jpg" width=160 height=240 border="0"></A><A title="Đức Hộ Pháp Mặc Đại Phục" href="http://www.flickr.com/photos/22924918@N08/2268070096/" target="_blank"><IMG class=pc_img border=0 alt="Đức Hộ Pháp Mặc Đại Phục" src="http://farm3.static.flickr.com/2221/2268070096_b1c2a7a8bc_m.jpg" width=171 height=240 border="0"></A><A title="Đức Hộ Pháp đứng trước Chữ Khí" href="http://www.flickr.com/photos/22924918@N08/2268070088/" target="_blank"><IMG class=pc_img border=0 alt="Đức Hộ Pháp đứng trước Chữ Khí" src="http://farm3.static.flickr.com/2355/2268070088_bec5e1d946_m.jpg" width=160 height=240 border="0"></A>
Ca Nhạc - <A href="http://www.hathaykhongbanghayhat.org/node/2034" target="_blank">Trăng Ngày Hạ</A> (Linh Thy)

Phụng Thánh · 27/10/09

<IMG src="uploads/hinhanh_07.2008//2009-10-27_022452_Tua-Cha_Troi.JPG" border="0">
<A class="dmco_simplelink video_title id_18376305 dmco_simplelink dmco_link with_context" title="CHA TRỜI YẾN PHƯỢNG CA" href="http://www.dailymotion.com/video/xaxv8x_cha-tryi-yyn-phyyng-ca_music" is_vs_obs="true" dm:context="/user/tayninh" target="_blank">CHA TRỜI YẾN PHƯỢNG CA</A> By <A class="dmco_simplelink name dmco_simplelink dmco_link" title=tayninh href="http://www.dailymotion.com/tayninh" target="_blank">tayninh</A> - video

Phụng Thánh · 28/10/09

<IMG src="uploads/hinhanh_07.2008//2009-10-27_124008_Tua_-_Xuan_Ve_cha_giang.JPG" border="0">
 
<A class="dmco_simplelink video_title id_18376887 dmco_simplelink dmco_link with_context" title="XUÂN VỀ CHA GIÁNG PHƯƠNG DUNG CA" href="http://www.dailymotion.com/video/xaxvp3_xuan-vy-cha-giang-phyyng-dung-ca_music" is_vs_obs="true" dm:context="/user/tayninh" target="_blank">XUÂN VỀ CHA GIÁNG PHƯƠNG DUNG CA</A> By <A class="dmco_simplelink name dmco_simplelink dmco_link" title=tayninh href="http://www.dailymotion.com/tayninh" target="_blank">tayninh</A> - Video

Văn Kim Hương · 28/10/09

Kính mừng đạo huynh Phụng Thánh tiếp tục bỏ công sưu tầm những bài nhạc Đạo để làm phong phú vườn xuân Đại Đạo ! Đạo muội xin góp ý có một số bài đạo huynh đã đăng tải bị trùng nhau ! Chân thành tri ân đạo huynh !

Phụng Thánh · 29/10/09

<IMG src="uploads/hinhanh_07.2008//2009-10-29_001935_Tua-_theo_dau_chan_cha.JPG" border="0">
<A class="dmco_simplelink video_title id_18377375 dmco_simplelink dmco_link with_context" title="THEO DẤU CHÂN CHA PHƯƠNG DUNG CA" href="http://www.dailymotion.com/video/xaxw2n_theo-dyu-chan-cha-phyyng-dung-ca_music" dm:context="/user/tayninh" target="_blank">THEO DẤU CHÂN CHA PHƯƠNG DUNG CA</A> - Video
<DIV ="dmpi_video_info light_border_top light_border_bottom"><A class="dmco_avatar dmpi_user_avatar small" title=tayninh href="http://www.dailymotion.com/tayninh" target="_blank"> </A></DIV>

Phụng Thánh · 2/11/09

TAM GIÁO QUI NGUYÊN
<IMG src="uploads/hinhanh_07.2008//2009-12-07_223823_VCD-LOI_MONG_THIEN_XUA-PSDD.JPG" border="0">
<DIV align=center ="dmco_date"><A class="dmco_simplelink video_title id_18942176 dmco_simplelink dmco_link with_context" title="Lối Mộng Thiền Xưa Bạch Tuyết ca" href="http://www.dailymotion.com/video/xb9zvk_lyi-myng-thiyn-xya-bych-tuyyt-ca_music" dm:context="/user/tayninh" target="_blank">Lối Mộng Thiền Xưa - Bạch Tuyết ca</A> </DIV>
<DIV align=center ="dmco_date"><A class="dmco_simplelink video_title id_19100971 dmco_simplelink dmco_link with_context" title="Lạc Bút Đôi Dòng Lương Tuấn ca" href="http://www.dailymotion.com/video/xbdeej_lyc-but-yoi-dong-lyyng-tuyn-ca_music" dm:context="/user/tayninh" target="_blank">Lạc Bút Đôi Dòng - Lương Tuấn ca</A> </DIV>
<DIV =dmco_date align=center ="dmco_date"><A class="dmco_simplelink video_title id_19136250 dmco_simplelink dmco_link with_context" title="Vạn Pháp Một Nhà Thanh Kim Huệ ca" href="http://www.dailymotion.com/video/xbe5mi_vyn-phap-myt-nha-thanh-kim-huy-ca_music" dm:context="/user/tayninh" target="_blank">Vạn Pháp Một Nhà - Thanh Kim Huệ ca</A>
<DIV ="dmpi_video_info light_border_top light_border_bottom">
<DIV =dmco_date><A class="dmco_simplelink video_title id_19118651 dmco_simplelink dmco_link with_context" title="Lời Kể Châu Thanh & Thanh Kim Huệ ca" href="http://www.dailymotion.com/video/xbds1n_lyi-ky-chau-thanh-thanh-kim-huy-ca_music" dm:context="/user/tayninh" target="_blank">Lời Kể - Châu Thanh & Thanh Kim Huệ ca</A>
<DIV ="dmpi_video_info light_border_top light_border_bottom">
<DIV =dmco_date><A class="dmco_simplelink video_title id_19136791 dmco_simplelink dmco_link with_context" title="Tổ Ấm Của Con Bạch Tuyết & Thanh Tùng ca" href="http://www.dailymotion.com/video/xbe61j_ty-ym-cya-con-bych-tuyyt-thanh-tung_music" dm:context="/user/tayninh" target="_blank">Tổ Ấm Của Con - Bạch Tuyết & Thanh Tùng ca</A>
<DIV ="dmpi_video_info light_border_top light_border_bottom">
<DIV =dmco_date><A class="dmco_simplelink video_title id_19102649 dmco_simplelink dmco_link with_context" title="Nương Ánh Đạo Vàng Thanh Kim Huệ ca" href="http://www.dailymotion.com/video/xbdfp5_nyyng-anh-yyo-vang-thanh-kim-huy-ca_music" dm:context="/user/tayninh" target="_blank">Nương Ánh Đạo Vàng - Thanh Kim Huệ ca</A> </DIV></DIV></DIV></DIV></DIV></DIV></DIV>
<DIV =dmco_date ="dmco_date">
<DIV =dmco_date align=center><A class="dmco_simplelink video_title id_19121233 dmco_simplelink dmco_link with_context" title="Tình Cha Nghĩa Mẹ Bạch Tuyết & Châu Thanh ca" href="http://www.dailymotion.com/video/xbdu1d_tinh-cha-nghya-my-bych-tuyyt-chau-t_music" dm:context="/user/tayninh" target="_blank">Tình Cha Nghĩa Mẹ - Bạch Tuyết & Châu Thanh ca</A> </DIV>
<DIV =dmco_date align=center> </DIV>
<DIV =dmco_date> </DIV></DIV>

Phụng Thánh · 2/11/09

HÂN HẠNH GIỚI THIỆU
<IMG src="http://caodaivn.com/uploads/hinhanh_07.2008//2009-11-02_010603_bong_do_bat_nha.JPG" border="0">
 <A id=vidTitle_6326783 href="http://au.video.yahoo.com/watch/6326783/16412772" beacon="_ylt=AvzpfmQLqTNiLlA.eYk3vop84_k5" target="_blank">Bóng Đò Bát Nhã</A> - Video

Phụng Thánh · 3/11/09

HÂN HẠNH GIỚI THIỆU
<IMG src="http://caodaivn.com/uploads/hinhanh_07.2008//2009-11-02_124515_1-_Lam_Sao_con_thau_hieu.JPG" border="0">
 <A id=vidTitle_6328274 href="http://au.video.yahoo.com/watch/6328274/16416446" beacon="_ylt=AqG00XvMFo5YNQDpes_Y8D584_k5" target="_blank">Làm Sao Con Thấu Hiểu</A> - Video

Phụng Thánh · 4/11/09

<IMG src="http://caodaivn.com/uploads/hinhanh_07.2008//2009-11-03_161939_1-chang_con_ngan_cach.JPG" border="0">
<DIV align=center ="v120WrapperInner"><A id=video-url-ThvGfjo1dUk class=video-thumb-link href="http://www.youtube.com/watch?v=ThvGfjo1dUk" rel=nofollow target="_blank"><IMG class="vimg120 yt-uix-hovercard-target" title="CHẲNG CÒN NGĂN CÁCH - PHƯƠNG DUNG ca - CNĐ.1" alt="CHẲNG CÒN NGĂN CÁCH - PHƯƠNG DUNG ca - CNĐ.1" src="http://i1.ytimg.com/vi/ThvGfjo1dUk/default.jpg" qlicon="ThvGfjo1dUk" onload="tn_load0;" border="0"></A> </DIV>
<DIV id=quicklist-icon-ThvGfjo1dUk align=center ="addtoQL90"> </DIV>
<DIV align=center ="video-long-title">VIDEO - <A id=video-long-title-ThvGfjo1dUk class=yt-uix-hovercard-target title="CHẲNG CÒN NGĂN CÁCH - PHƯƠNG DUNG ca - CNĐ.1" href="http://www.youtube.com/watch?v=ThvGfjo1dUk" rel=nofollow target="_blank">CHẲNG CÒN NGĂN CÁCH - PHƯƠNG DUNG ca - CNĐ.1</A> </DIV>
<DIV align=center ="video-long-title"> </DIV>
<DIV align=center ="video-long-title"><A id=vidTitle_6341537 href="http://au.video.yahoo.com/watch/6341537/16449038" beacon="_ylt=Auk2rJgtHhkTfnAon5VYJcx84_k5" target="_blank">Chẳng Còn Ngăn Cách</A> - VIDEO</DIV>

Phụng Thánh · 4/11/09

HÃY CÙNG VÂN DU
<IMG src="http://caodaivn.com/uploads/hinhanh_07.2008//2009-11-04_003136_DDTKPD_TRAI_RONG_KHAP_-.JPG" border="0">
CHIA SẺ CÙNG CHƯ HTĐM BIẾT ANH VĂN
<A href="http://video.google.com.au/videosearch?source=ig&hl=en&rlz=1G1GGLQ_ENAU353&q=caodaism&lr=&um=1&ie=UTF-8&sa=N&tab=wv#source=ig&hl=en&rlz=1G1GGLQ_ENAU353&q=caodaism&lr=&um=1&ie=UTF-8&sa=N&tab=wv&start=0" target="_blank"> http://video.google.com.au/videosearch?source=ig&hl=en&a mp;a mp;rlz=1G1GGLQ_ENAU353&q=caodaism&lr=&um=1&i e=UTF-8&sa=N&tab=wv#source=ig&hl=en&rlz=1G1G GLQ_ENAU353&q=caodaism&lr=&um=1&ie=UTF-8&amp ; ;sa=N&tab=wv&start=0</A>

Phụng Thánh · 6/11/09

<IMG src="http://caodaivn.com/uploads/hinhanh_07.2008//2009-11-05_204010_CHON_TRUYEN_CUA_DUC_CHI_TON.JPG" border="0">
 CHƠN TRUYỀN CỦA ĐỨC CHÍ TÔN<?:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com

ffice

ffice" /><?:NAMESPACE PREFIX = O /><O

></O

>
 Đảo Ngũ Cung<O

></O

>
 [ lớp 1 ]<O

></O

>
<O

> </O

>
1 Cứu độ chúng sanh<O

></O

>
 Thiên Cơ - chắt lọc tinh tường<O

></O

>
<O

> </O

>
2 Nền tảng – Tam Giáo Đồng Nguyên<O

></O

>
 Tinh túy của Phật Thánh Tiên<O

></O

>
<O

> </O

>
3 Đạo Cao Đài khai minh<O

></O

>
 Danh Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ<O

></O

>
<O

> </O

>
4 Cứu vớt muôn loài<O

></O

>
 Thoát cảnh luân hồi nghiệt oan<O

></O

>
<O

> </O

>
5 Thấy - chọn đất Tây Ninh<O

></O

>
 Linh thiêng làm nơi Thánh Địa<O

></O

>
<O

> </O

>
6 Dân chúng khắp mọi miền<O

></O

>
 Về cầu Đạo Nhập Môn<O

></O

>
<O

> </O

>
7 Tòa Thánh uy nghi<O

></O

>
 Đức Chí Tôn ngự giữa Thánh Tòa<O

></O

>
<O

> </O

>
8 Soi sáng Đèn Trời<O

></O

>
 Công - Đức phân minh<O

></O

>
<O

> </O

>
9 Đạo Pháp gieo duyên<O

></O

>
 Giúp cho Nhơn Sinh hiểu Đạo mến Đời<O

></O

>
<O

> </O

>
10 Không phân biệt con người<O

></O

>
 Không rẻ chia Tôn Giáo<O

></O

>
<O

> </O

>
11 Muôn loài cùng nhau nương náo<O

></O

>
 Xóa hết cảnh khổ đau<O

></O

>
<O

> </O

>
12 Làm người phải yêu thương nhau<O

></O

>
 Lời chơn truyền của Đức Chí Tôn<O

></O

>
<O

> </O

>
DUY TÂM<O

></O

>

Phụng Thánh · 8/11/09

HÂN HẠNH GIỚI THIỆU
<IMG src="http://caodaivn.com/uploads/hinhanh_07.2008//2009-11-07_175836_1_-_Tua_-dem_trung_thu.JPG" border="0">
 <A class="dmco_simplelink video_title id_18599927 dmco_simplelink dmco_link with_context" title="Đêm Trung Thu" href="http://www.dailymotion.com/video/xb2nsn_yem-trung-thu_music" dm:context="/user/tayninh" is_vs_obs="true" target="_blank">Đêm Trung Thu</A> By <A class="dmco_simplelink name dmco_simplelink dmco_link" title=tayninh href="http://www.dailymotion.com/tayninh" target="_blank">tayninh</A> - Video

Phụng Thánh · 9/11/09

HÂN HẠNH GIỚI THIỆU
<IMG src="http://caodaivn.com/uploads/hinhanh_07.2008//2009-11-08_104741_1-bai_ca_nhan_ai.JPG" border="0">
 <A class="dmco_simplelink video_title id_18602376 dmco_simplelink dmco_link with_context" title="Bài Ca Nhân Ái" href="http://www.dailymotion.com/video/xb2poo_bai-ca-nhan-ai_music" dm:context="/user/tayninh" is_vs_obs="true" target="_blank">Bài Ca Nhân Ái</A> By <A class="dmco_simplelink name dmco_simplelink dmco_link" title=tayninh href="http://www.dailymotion.com/tayninh" target="_blank">tayninh</A> - video

Nhạc Đạo

New member

New member

New member

New member

New member

New member

New member

New member

New member

New member

New member

New member

New member

New member

New member

New member

New member

New member

New member

New member

Facebook Comment